II SA/Po 119/18

WyrokWSA w Poznaniu2018-07-11

Skład orzekający: Izabela Paluszyńska, Elwira Brychcy, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonanie nierozwieralnego naświetla z przezroczystą szybą w miejscu okna, w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy działki sąsiedniej, stanowi wykonanie obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w rozumieniu art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Wykonanie nierozwieralnego naświetla z przezroczystą szybą w miejscu okna, w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy działki sąsiedniej, nie stanowi wykonania obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w rozumieniu art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Takie rozwiązanie, będące w istocie nierozwieralnym, przeszklonym oknem, narusza przepisy rozporządzenia o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności § 12 ust. 1 pkt 1 i 2. W przypadku niewykonania obowiązku, organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany nakazać doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej doprowadzenie do stanu poprzedniego ściany pokoju budynku mieszkalnego, w której wykonano otwór okienny w trakcie rozbudowy. Inwestorzy mieli zastąpić okno nierozwieralnym naświetlem. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) stwierdził wykonanie obowiązku, jednak Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WWINB) uchylił tę decyzję, nakazując doprowadzenie do stanu poprzedniego. Skarżąca kwestionowała decyzję WWINB, zarzucając naruszenie przepisów KPA i błędną interpretację obowiązku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. G. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2018 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. (dalej: PINB) decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...], na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: k.p.a.) oraz art. 51 ust.3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm., dalej: p.b.) stwierdził wykonanie przez A. i S. G. obowiązku wynikającego z decyzji [...] z dnia [...] 2016 r. oraz decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. (dalej: WWINB) z dnia [...] 2016 r. znak [...], dotyczącej rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] położonej w G. nr [...] w związku z decyzją Wojewody W. znak [...] z dnia [...] 2015r. stwierdzającą nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2005 r. znak [...] o pozwoleniu na rozbudowę ww. budynku mieszkalnego i nakazującej wykonanie poniższych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem: 1. zmianę lokalizacji okna w dobudowanej części budynku mieszkalnego ze ściany południowo-wschodniej tj. ściany od strony działki nr [...] poprzez jego likwidację i przeniesienie na ścianę północno-wschodnią, 2. zastąpienie zrealizowanego okna w ścianie pokoju od strony południowo-wschodniej tj. od strony działki [...] nierozwieranym naświetlem z zachowaniem gabarytów istniejącego otworu okiennego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniach 18 listopada 2014 r. i 1 czerwca 2015 r. PINB przeprowadził kontrole legalności rozbudowy ww. budynku mieszkalnego jednorodzinnego, dokonując pomiarów w terenie ustalających odległości zrealizowanej rozbudowy od granic działki oraz od budynku wielorodzinnego usytuowanego na działce sąsiedniej, w związku z toczącym się postępowaniem przed Wojewodą W. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego dla [...] i S. G.. Decyzją z [...] 2015 r. Wojewoda W. stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2005 r. o pozwoleniu na rozbudowę ww. budynku mieszkalnego. W związku z powyższym 14 sierpnia 2015 r. PINB wszczął z urzędu administracyjne postępowanie naprawcze celem stwierdzenia, czy zrealizowana rozbudowa nie narusza przepisów. Decyzją z dnia [...] 2016 r. PINB nakazał inwestorom [...] i S. G. wykonanie poniższych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem: 1. zmianę lokalizacji okna w dobudowanej części budynku mieszkalnego ze ściany południowo-wschodniej tj. ściany od strony działki nr [...] poprzez jego likwidację i przeniesienie na ścianę północno-wschodnią, 2. zastąpienie zrealizowanego okna w ścianie pokoju od strony południowo-wschodniej tj. od strony działki [...] nierozwieranym naświetlem z zachowaniem gabarytów istniejącego otworu okiennego. Czynności te należało wykonać do 31 maja 2016 r., przy czym w postępowaniu odwoławczym WWINB w decyzji z dnia [...] 2016 r. wydłużył ten termin do 30 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Po 467/16 oddalił skargę inwestorów na ww. decyzję WWINB. Wobec powyższego PINB 1 czerwca 2017 r. dokonał oględzin i ustalił, że [...] i S. G. wykonali od strony południowo-wschodniej jedno nierozwieralne naświetle o wymiarach 131x116 cm (mierzone wewnątrz lokalu) w miejscu istniejącego okna oraz przeniesiono okno ze ściany południowo wschodniej na ścianę północno-wschodnią o wymiarach 143x116 cm. Stwierdzono, że zobowiązani zadośćuczynili nakazom wynikającym z ostatecznych i prawomocnych decyzji organów nadzoru budowlanego. M. R., H. D. i M. W. wskazali, że nie są zadowoleni z faktu, iż wykonane naświetle posiada przezroczyste szyby. PINB stwierdził, iż żaden przepis, w szczególności rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U.2015 r. poz. 1422, dalej: rozporządzenie), nie narzuca wykonania naświetli nieprzezroczystych, tym samym brak jest możliwości wydania takiego nakazu ze strony organów nadzoru budowlanego. Ewentualne roszczenia w tym zakresie mogą być rozstrzygane na drodze cywilnej. J. R. i H. D. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji PINB zarzucając naruszenie: - przepisów prawa materialnego – art. 51 ust. 3 pkt 1 p.b. w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że nałożone na inwestorów obowiązki zostały wykonane, w sytuacji, gdy w ścianie pokoju od strony płd.-wsch. tj. od strony dz. [...] znajduje się w dalszym ciągu w odległości 3 m od granicy otwór okienny z przezroczystymi szybami, o nieznanej odporności mechanicznej i ogniowej, który to stan rażąco narusza § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, a także prawo własności i prawo do prywatności odwołujących, - art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), poprzez całkowite zignorowanie oceny prawnej WSA w Poznaniu z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. II SA/Po 467/16 o tym, że "Stanowisko organów nadzoru budowlanego jest w tym zakresie jednoznaczne i nie zezwala inwestorowi na pozostawienie w miejscu dotychczasowego "typowego" okna otworem okiennym zabudowany elementem, który byłby w istocie nierozwieralnym. przeszklonym oknem"; - naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 oraz art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niedokładne ustalenie stanu faktycznego oraz błędną ocenę zebranego materiału dowodowego polegającą na nieprawidłowej kwalifikacji wykonanego przez inwestorów elementu konstrukcji w ścianie pokoju od strony płd.-wsch. tj. od strony działki [...] jako "naświetla", gdy tymczasem jest to przeszklony, nierozwieralny "otwór okienny" z całkowicie przezroczystymi szybami, a jedyna różnica pomiędzy stanem poprzednim tj. przed nałożeniem orzeczonych obowiązków to fakt jego nierozerwalności. Odwołujący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji w zakresie, w jakim dotyczy stwierdzenia wykonania obowiązku wyrażonego w pkt 2 sentencji decyzji, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Rozpatrując odwołanie WWINB decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie przepisu art. 51 ust. 3 pkt 2 p.b. nakazał [...] i S. G. doprowadzenie do stanu poprzedniego ściany pokoju budynku mieszkalnego na działce nr [...] w [...], od strony południowo- wschodniej, w której w trakcie rozbudowy wykonano otwór okienny. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. i następnie wskazał, że PINB decyzją z dnia [...] 2016 r. nałożył obowiązek w oparciu o ww. przepis. WWINB przytoczył art. 51 ust. 3 p.b., by wskazać, że podczas kontroli PINB ustalił, że określony ww. decyzją obowiązek został wykonany. Organ odwoławczy przywołał jednak stanowisko WSA w Poznaniu zawarte w wyroku wydanym w niniejszej sprawie (z dnia 3.11.2016 r.sygn. akt II SA/Po 467/16), iż "... kwestia kwalifikacji technicznej ściany, w której ma się znaleźć otwór wypełniony materiałem przepuszczającym światło - rzeczone naświetle, została należycie wyjaśniona przez WWINB, z odwołaniem się do problematyki branżowej oraz stanowiska orzecznictwa sądów administracyjnych. Organ odwoławczy przekonująco wyjaśnił, że sformułowanie zawarte w rozstrzygnięciu decyzji organu I instancji ("nierozwieralne naświetle") jest pojęciem zrozumiałym, wskazując na najistotniejsze cechy materiału, z którego miały zostać wykonany ten element ściany. Inwestorzy (projektant, wykonawca robót) mają w tym względzie pewną swobodę wyboru spośród rozwiązań oferowanych na rynku materiałów budowlanych. Trafnie WWINB zaznaczył, że najistotniejsze jest, aby zastosowany został materiał przepuszczający światło, jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, który będzie spełniał wymaganą odporność ogniową, a zarazem aby element ten był nierozwieralny (nieotwieralny). Trafnie też WWINB uznał za nieuzasadnione organ obawy M. L., że wykonanie "samych przezroczystych i nierozwieralnych szyb będzie stanowiło o wykonaniu decyzji". Stanowisko organów nadzoru budowlanego jest w tym zakresie jednoznaczne i nie zezwala inwestorowi na pozostawienie w miejscu dotychczasowego "typowego" okna otworem okiennym zabudowany elementem, który byłby w istocie nierozwieralnym, przeszklonym oknem." Mając powyższe na uwadze WWINB uznał, że wykonania nieotwieranego okna nie można uznać za wykonanie obowiązków nałożonych decyzją PINB z dnia [...] 2016 r. Zatem zdaniem organu odwoławczego nie można uznać, że inwestor wykonał w całości decyzję PINB z dnia [...] 2016 r. Należy nakazać przywrócenie do stanu poprzedniego ściany, w której w trakcie rozbudowy wykonano otwór okienny. Jak wynika z akt sprawy wcześniej ściana w tej części nie miała żadnych otworów okiennych. Tak określony obowiązek znajduje uzasadnienie w przepisie art. 51 ust. 3 p.b. A. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego. Zarzuciła organowi II instancji: - naruszenie art. 7a k.p.a. poprzez dokonanie interpretacji na niekorzyść strony normy prawnej pozostawiającej znaczne pole interpretacji i wątpliwości, skutkującej stwierdzeniem że strona nie wykonała nałożonego obowiązku pomimo uznania przez organ I instancji, iż nałożony obowiązek został wykonany, - naruszenie art. 7b k.p.a. poprzez nałożenie bezwzględnego obowiązku zamurowania otworu okiennego, co narusza zasadę adekwatności, wobec możliwości ewentualnego uchylenia decyzji stwierdzającej wykonanie obowiązku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z jednoczesną wytyczną precyzującą sposób wykonania obowiązku, co w świetle całokształtu materiału dowodowego uznać należy za działanie adekwatne przy założeniu, że interpretacja WWINB co do sposobu wykonania obowiązku jest prawidłowa. W ocenie skarżącej, powyższe winno być oceniane z uwzględnieniem, że skarżący uzyskali wcześniej pozwolenie na budowę uwzględniające zakwestionowane otwory okienne, w ramach postępowania naprawczego wykonali nałożone obowiązki, natomiast obowiązek w postaci wykonania świetlika w miejsce otworu okiennego wykonali według swojej najlepszej wiedzy i woli, w sposób akceptowany przez organ I instancji. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w sposób utrzymujący w mocy decyzję organu I instancji, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji, a także wstrzymanie jej wykonania oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego i opłaty od pełnomocnictwa. W motywach skargi podniesiono, że budzą zastrzeżenia działania organu, który w świetle znanych wątpliwości interpretacyjnych norm prawnych regulujących pojęcie "nierozwieralnych naświetleń", w całkowitej opozycji do działań PINB interpretującego w sposób odmienny zakres nałożonych na skarżących działań i uznającego nałożony obowiązek za wykonany przez skarżących, uchyla decyzję organu I instancji, wydając decyzję uchylającą i reformującą w sposób najbardziej dotkliwy dla skarżących. Działanie to nie tylko narusza podstawowe zasady kierujące postępowaniem administracyjnym, w tym w szczególności zasady nakazujące interpretację norm prawnych na korzyść strony, jak i zasadę budowania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, w skutek wydawania orzeczeń reformujących decyzje I-instancyjne w sposób możliwie najbardziej dotkliwy dla strony. Zdaniem skarżącej nie można pominąć faktu, iż wszelkie działania inwestorów były wykonywane w oparciu o wydane decyzje i w świetle pełnego zaufania do działań administracji publicznej. Dokonali inwestycji budowlanych na podstawie prawomocnych pozwoleń na budowę. Po ich uchyleniu, w ramach procedury naprawczej, dostarczyli niezbędne opinie, jak również podjęli działania zmierzające do wykonania nakazanego obowiązku zastąpienia istniejącego okna nierozbieralnym naświetleniem o gabarytach istniejącego otworu okiennego. Skarżąca wskazała, że mimo wykonania nałożonych obowiązków w sposób akceptowany przez organ I instancji, WWINB zaskarżoną decyzją wprowadził rozstrzygnięcie skrajnie bolesne dla niej, pomimo, iż organ II instancji miał możliwość stosownie do treści art. 138 k.p.a. uchylić decyzję PINB przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, określając jednocześnie organowi I instancji wytyczne w przedmiocie wykładni przepisów, tj. jednoznacznie wskazując jaki sposób wykonania nierozwieralnego naświetlenia uznany może być jako wykonanie obowiązku nałożonego na stronę. W odpowiedzi WWINB wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 20 marca 2018 r. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 11 maja 2018 r. J. R. i H. D. wnieśli o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazali, że przepisy art. 7a i art. 7b k.p.a. zostały dodane do k.p.a. na mocy nowelizacji z dnia 7 kwietnia 2017 roku (Dz. U. poz. 935) zmieniającej Kodeks postępowania administracyjnego z dniem 1 czerwca 2017 r. Zgodnie zaś art. 16 ustawy zmieniającej k.p.a. przepisy, których naruszenie zarzucono w skardze znajdują zastosowanie do postępowań, wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją lub postanowieniem przed dniem 1 czerwca 2017 r. Tymczasem, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte jeszcze w 2016 r. W dalszej części rozważań przywołano argumentację tożsamą do podanej w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Na rozprawie sądowej w dniu 11 lipca 2018 r. pełnomocnik skarżącej podał, że w jego ocenie w przedmiotowym stanie faktycznym nie na żadnych przepisów, które określałyby parametry ochrony przeciwpożarowej, czy też stopnia przeźroczystości naświetleń, czy materiałów użytych do ich wykonania. Przepisów takich też nie wskazuje sam organ. Wymagania w zakresie ochrony przeciwpożarowej w przepisach technicznych dotyczą odległości pomiędzy budynkami, a nie odległości od granicy działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargę jako bezzasadną należało oddalić. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja WWINB z dnia [...] 2017 r., którą uchylono zaskarżoną decyzję PINB z dnia [...] 2017 r. stwierdzającą wykonanie przez inwestorów [...] i S. G. obowiązku wynikającego z decyzji PINB z dnia [...] 2016 r. (polegającego na zmianie lokalizacji okna w dobudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] położonej w [...] nr [...] ze ściany płd.- wsch. tj. ściany od strony działki nr [...] poprzez jego likwidację i przeniesienie na ścianę płn.-wsch. oraz zastąpienie zrealizowanego okna w ścianie pokoju od strony płd.-wsch. tj. od strony działki [...] nierozwieranym naświetlem z zachowaniem gabarytów istniejącego otworu okiennego) i na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 p.b. nakazano [...] i S. G. doprowadzenie do stanu poprzedniego ściany pokoju budynku mieszkalnego na działce nr [...] w [...], od strony płd.-wsch., w której w trakcie rozbudowy wykonano otwór okienny. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był przepis art. 51 ust. 3 p.b., zgodnie z którym po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję: 1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo 2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Istotą rozstrzygnięcia na podstawie powołanego wyżej przepisu jest stwierdzenie, czy osoby do tego zobowiązane wykonały obowiązek nałożony nań na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. W niniejszej sprawie obowiązek ten został określony w decyzji PINB z dnia [...] 2016 r. (utrzymanej w mocy decyzją WWINB z dnia 10.05.2016 r.) jako "wykonanie poniższych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem: 1. zmianę lokalizacji okna w dobudowanej części budynku mieszkalnego ze ściany południowo-wschodniej tj. ściany od strony działki nr [...] poprzez jego likwidację i przeniesienie na ścianę północno-wschodnią, 2. zastąpienie zrealizowanego okna w ścianie pokoju od strony południowo-wschodniej tj. od strony działki [...] nierozwieranym naświetlem z zachowaniem gabarytów istniejącego otworu okiennego." Co istotne powyższe decyzje organów nadzoru budowlanego wydane na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 p.b. zostały poddane kontroli legalności tutejszego Sądu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II [...] oddalił skargę [...] i S. G.. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Oznacza to, że powyższy wyrok wydany w niniejszej sprawie wiązał zarówno organy nadzoru budowlanego badające na podstawie art. 51 ust. 3 p.b., czy nałożony decyzją PINB z dnia [...] 2016 r. obowiązek wykonania określonych robót budowlanych został wykonany, jak również wiąże Sąd orzekający w niniejszej sprawie, a kontrolujący zgodność z prawem następczych decyzji tych organów. W związku z powyższym uznać należy, że prawidłowo WWINB badając, czy określone w decyzji PINB z dnia [...] 2016 r. obowiązki zostały wykonane przez inwestorów odwołał się do wykładni i oceny prawnej wyrażonej w powyższym wyroku Sądu z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II 467/16. Sąd w pierwszej kolejności wskazał, że po stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty [...] z [...] 2005 r. znak [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na rozbudowę przedmiotowego budynku mieszkalnego, prawidłowym było zastosowywanie trybu legalizacji robót budowlanych na podstawie art. 50-51 p.b. Sąd zważył, że dla wyboru rozstrzygnięcia w postępowaniu naprawczym istotne zaś było m.in. i to, że bierze się pod uwagę przyczyny, z powodu których została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja o pozwoleniu na budowę, na podstawie której zrealizowano przedmiotowe roboty. W ostatecznej decyzji Wojewody W. dnia [...] 2015 r. stwierdzającej nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2005 r. jednoznacznie wskazano na fakt naruszenia przepisu § 12 ust. 1 rozporządzenia poprzez zaprojektowanie otworów okiennych w ścianie usytuowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki sąsiedniej. Sąd podzielił następnie stanowisko organu II instancji, że przedstawienie oceny dotyczącej kwestii bezpieczeństwa pożarowego nie konwaliduje naruszenia przepisu § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. W sprawie brak jest zarazem podstaw do zastosowania przepisu § 12 ust. 3 rozporządzenia, gdyż ani nie zachodzi tu przypadek działki o szerokości mniejszej niż 16 m (pkt 1), przypadek znajdowania się (ewentualnie w fazie projektowania) budynku na sąsiedniej działce (pkt 2), sytuacja rozbudowy budynku z zachowaniem jego dotychczasowych wymiarów w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy ani sytuowanie budynku gospodarczego lub garażu (pkt 4). Sąd przyjął, że WWINB zasadnie stwierdził, że niemożliwe jest uznanie, iż roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z warunkami technicznymi i zasadami wiedzy technicznej. Wykonie otworów okiennych w ścianie usytuowanej w odległości mniejszej niż 4 m (3,08 m) od granicy działki sąsiedniej nr [...] w sposób oczywisty narusza właśnie powołany przepis. Wyjaśniono, że zachowanie odległości, jak i warunków konstrukcyjno-materiałowych wymaganych przez przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej (§ 271-273 rozporządzenia) co do zasady nie zastępuje wymogów związanych z odległością budynku od granicy sąsiedniej działki budowlanej. W istocie wzajemna lokalizacja budynków względem siebie, jak i względem granic sąsiednich działek budowlanych stanowi wypadkową zastosowania obydwu rodzajów przepisów techniczno-budowlanych. Wobec tego fakt, że wykonane roboty budowlane nie stanowią zagrożenia pożarowego nie mógł przekreślić wymagań wynikających z przepisu § 12 rozporządzenia. Sąd wyjaśnił, że zastosowanie przepisów § 271 rozporządzenia nie ma w ogóle związku z graniczeniem ze sobą działek budowlanych, na których znajdują się budynki. Decydujące znaczenie ma wyłącznie odległość pomiędzy samymi budynkami, nie zaś odległość od granicy, która ma z kolei znaczenie przy zastosowaniu przepisów § 12 i § 272 rozporządzenia. Idąc dalej Sąd stwierdził, że kwestia przeniesienia jednego okna na drugą stronę dobudowanej części budynku, jak również dopuszczalność zastąpienia otworu okiennego w "starej" części budynku odpowiednim wypełnieniem przepuszczającym światło, wyczerpująco omówiły organy nadzoru budowlanego. Organy, odwołując się do treści § 232 pkt 1, 2 i 6 rozporządzenia oraz ustalonej powierzchni ściany, w której znajdują się okna (powierzchnia ściany wynosi 55,6 m˛; powierzchnia 2 okien wykonanych w trakcie rozbudowy wynosi 2,76 m˛, powierzchnia trzeciego istniejącego okna ma 1,08 m˛), właściwe oceniły dopuszczalność wypełnienia otworów okiennych materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie pustakami szklanymi. Wypełnienie takie zajmie mniej niż 10% powierzchni ściany budynku, co też pozostaje w zgodzie z przywołanymi przez organy przepisami technicznymi w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. W tych warunkach rozbudowany budynek będzie zwrócony w kierunku granicy sąsiedniej działki ścianą bez otworów okiennych w odległości ponad 3 m, co jest zgodne z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. W ten sposób zarazem pomieszczenie w "starej" części budynku nie zostanie pobawione dostępu do światła naturalnego w rozumieniu przepisu § 57 ust. 1 rozporządzenia. Zobowiązanie inwestorów do wykonania nierozwieralnego naświetla w pomieszczeniu kuchni spowoduje bowiem, że pomieszczenie to będzie miało dostęp do światła dziennego, wymagany dla pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 57 ust. 1 rozporządzenia), a jednocześnie zlikwidowany zostanie otwór okienny i spełnione zostaną wymogi przepisu § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia. Sąd zaznaczył, że organ odwoławczy przekonująco wyjaśnił, iż sformułowanie "nierozwieralne naświetle" jest pojęciem zrozumiałym, wskazując na najistotniejsze cechy materiału, z którego miały zostać wykonany ten element ściany. Inwestorzy (projektant, wykonawca robót) mają w tym względzie pewną swobodę wyboru spośród rozwiązań oferowanych na rynku materiałów budowlanych. Najistotniejsze jest, aby zastosowany został materiał przepuszczający światło, jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, który będzie spełniał wymaganą odporność ogniową, a zarazem aby element ten był nierozwieralny (nieotwieralny). Zdaniem Sądu WWINB trafnie uznał za nieuzasadnione obawy M. L., że wykonanie "samych przezroczystych i nierozwieralnych szyb będzie stanowiło o wykonaniu decyzji". Stanowisko organów nadzoru budowlanego jest w tym zakresie jednoznaczne i nie zezwala inwestorowi na pozostawienie w miejscu dotychczasowego "typowego" okna otworem okiennym zabudowany elementem, który byłby w istocie nierozwieralnym, przeszklonym oknem. Ścianę, w której znajdują się "przeszklenia" wykonane z luksferów czy innego materiału przepuszczającego światło, a posiadającego odpowiednia odporność mechaniczną oraz ogniową należy uznać za ścianę bez otworów okiennych w rozumieniu § 12 rozporządzenia. Wypełnienie otworów w ścianie materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, jest częścią ściany, a nie oknem. Ścianę, w której znajdują się tego rodzaju przeszklenia należy uznać za ścianę bez otworów okiennych w rozumieniu § 12 rozporządzenia. Sąd uznał też, że trafne jest też stwierdzenie organu II instancji, że skoro możliwe jest przeniesienie jednego otworu okiennego, tj. tego w dobudowanej części budynku, na inną ścianę, to należy je zastosować, bowiem umożliwi to np. wietrzenie mieszkania i zwiększy dopływ naturalnego światła do pomieszczenia. Takie stanowisko organu jest zgodne z wymogami § 51 i 57 rozporządzenia. Dodał, że takie rozwiązanie zarazem pozwala na wypełnienie drugiego otworu okiennego materiałem przepuszczającym światło, z zachowaniem ograniczeń procentowych powierzchni, o których mowa § 232 rozporządzenia. W świetle powyższej oceny Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że organ odwoławczy prawidłowo stwierdził w zaskarżonej decyzji, że [...] i S. G. nie wykonali w całości ciążących na nich obowiązków wynikających z decyzji PINB z dnia [...] 2016 r. Z protokołu oględzin nr [...] przeprowadzonych przez PINB w dniu 1 czerwca 2017 r. wynika, że inwestorzy wykonali od strony płd-wsch. jedno rozwieralne naświetle o wymiarach 131x116 cm (mierzone wewnątrz lokalu) w miejscu istniejącego okna oraz przenieśli okno ze ściany płd-wsch. na ścianę płn-wsch., o wymiarach 143x116 cm. Ponadto stwierdzono wykonanie nierozbieralnego naświetla o wymiarach 86x109 cm (mierzone wewnątrz lokalu) w miejscu istniejącego okna. Z dokumentacji dołączonej do protokołu oględzin wynika, zgodnie z tym co podali sąsiedzi M. R., M. W. i H. D. w piśmie z dnia 9 maja 2017 r., że inwestorzy wstawili okna nierozwieralne z przezroczystą szybą, a tym samym nie wywiązali się z ciążących na nich obowiązków. W związku z powyższym stwierdzić należy, że trafnie WWINB uznał, że [...] i S. G. nie wykonali w całości obowiązków wynikających z decyzji PINB z dnia [...] 2016 r., albowiem dokonali jedynie zmiany lokalizacji okna w dobudowanej części budynku mieszkalnego ze ściany płd-wsch. (tej od strony dz. nr [...]) poprzez jego likwidację i przeniesienie na ścianę płn-wsch. Nie wykonali zaś obowiązku zastąpienia okna w ścianie pokoju od strony płd-wsch. (od dz. nr [...]) nierozerwalnym naświetlem, z zachowaniem gabarytów istniejącego otworu okiennego. W miejscu tym nadal znajduje się nierozwieralne okno z przezroczystą szybą, nie będące nierozwieralnym naświetlem. Jak wynika bowiem z ww. wyroku Sądu, nie jest "nierozerwalnym naświetlem" element będący w istocie nierozerwalnym, przeszklonym oknem. Jak stwierdził Sąd wykonanie samych przezroczystych i nierozwieralnych szyb nie stanowi o wykonaniu decyzji PINB z dnia [...] 2016 r. Na uwagę zasługuje, że Sąd w uprzednim wyroku (wyżej cytowanym) szeroko i bardzo precyzyjnie wyjaśnił na czym polegać ma zastąpienie okna nierozerwalnym naświetlem. Nie sposób więc znaleźć zrozumienia wobec działań inwestorów, którzy pomimo jasno sformułowanej decyzji PINB z dnia [...] 2016 r., popartej następnie decyzją WWINB z dnia [...] 2016 r. dającą wykładnię w zakresie właściwego rozumienia obowiązków ciążących na inwestorach oraz powołanego wyżej wyroku tutejszego Sądu, wykonali roboty jawnie nieodpowiadające wymogom § 12 rozporządzenia poprzez zastąpienia okna nierozwieralnym naświetlem. Przepis art. 51 ust. 3 pkt 2 p.b. nie pozostawia organom nadzoru budowlanego swobody w zakresie rozstrzygnięcia, w przypadku stwierdzenia, że określony na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. nie został wykonany. W takiej sytuacji obligatoryjnie należy orzec albo nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W związku z powyższym stwierdzić należy, że skoro stan faktyczny w niniejszej sprawie był jednoznaczny i nie pozwalał organowi odwoławczemu na uznanie, że inwestorzy wykonali ciążących na nich obowiązków wynikających z decyzji z dnia [...] 2016 r., prawidłowo WWINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję PINB z dnia [...] 2017 r., która błędnie stwierdzała wykonanie tychże obowiązków i na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 p.b. nakazał [...] i S. G. doprowadzenie do stanu poprzedniego ściany pokoju przedmiotowego budynku mieszkalnego od strony płd-wsch., w której w trakcie rozbudowy wykonano otwór okienny. Sąd równocześnie nie podzielił zarzutu strony skarżącej naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 7a i art. 7b k.p.a. Przepisy te nie znalazły w niniejszej sprawie zastosowania, albowiem zostały dodane do k.p.a. na mocy nowelizacji z dnia 7 kwietnia 2017 roku (Dz. U. poz. 935), która weszła w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. Zgodnie z art. 16 ustawy zmieniającej k.p.a. powołane przepisy znajdują zastosowanie do postępowań, wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją lub postanowieniem przed dniem 1 czerwca 2017 r. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało zaś wszczęte przed tą datą. Na marginesie zważyć należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie pojawiły się wątpliwości co do treści normy prawnej. Organ odwoławczy w decyzji z dnia [...] 2016 r. i orzekający uprzednio Sąd w wyroku z dnia 23 listopada 2016 r. (sygn. akt II SA/Po 467/16) zgodnie uznały, a skarżąca stanowiska tego nie kwestionowała w drodze ewentualnej skargi kasacyjnej, że w świetle przepisów rozporządzenia o warunkach technicznych nie można uznać za "nierozerwalne naświetle" elementu będącego w istocie nierozerwalnym, przeszklonym oknem. Reasumując, uznawszy, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę A. G. oddalił, o czym orzeczono w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło