II SA/Po 119/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. G. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego z dnia [...] grudnia 2017r. Nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. /-/ E. Brychcy W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Wojewódzkiego W. Inspektora Nadzoru Budowanego z dnia [...] grudnia 2017r. skarżąca A. G., reprezentowany przez r. pr. L. R., zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego w G. z [...] września 2017r. w całości i nakazującej dokonać doprowadzenie do stanu poprzedniego ściany pokoju budynku mieszkalnego na działce nr [...] w G. , od strony południowo-wschodniej, w której w trakcie rozbudowy wykonano otwór okienny. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że wykonanie nakazanego zaskarżoną decyzją doprowadzenia do stanu poprzedniego wskazuje na nieodwracalny charakter nałożonego obowiązku przywrócenia ściany do stanu poprzedniego i zamurowania otworu okiennego. Zdaniem skarżącej, ponad wszelką wątpliwość wykonanie nałożonego obowiązku zamurowania otworu okiennego wywoła znaczną szkodę w majątku skarżącej, a skutków wykonania tej czynności nie da się naprawić inaczej niż poprzez wykonanie całości prac od podstaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369, dalej: "P.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w część aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Z treści powołanego przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, iż przesłanką uzasadniającą wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest skonkretyzowane niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obie te przesłanki (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków) są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Użycie spójnika "lub" oznacza, iż przesłanki te mogą zachodzić alternatywnie. Trzeba także wyjaśnić, że szkoda, o której mowa w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a, nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi mianowicie o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to z kolei takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (patrz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2004 r. w sprawie sygn. akt GZ 138/04, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie sygn. II SA/Bk 352/06 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 marca 2009 r., w sprawie sygn. akt I SA/Kr 975/08, wszystkie orzeczenia dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z konstrukcji przepisu, dopuszczającego wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu przez Sąd wynika, że to na wnioskującym spoczywa ciężar wykazania, że w przypadku odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wystąpić może niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne, co potwierdza liczne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. w sprawach o sygn. akt II OZ 550/07, II OZ 802/06, II OZ 788/06, II OZ 166/06, II OZ 113/06, II FZ585/06, II FZ 598/06, II FZ 666/06, FZ 250/04). Przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie jest żądanie wstrzymania wykonania decyzji nakazującej doprowadzenie do stanu poprzedniego ściany pokoju budynku mieszkalnego, w której w trakcie rozbudowy wykonano otwór okienny. W związku z czym należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja ma niewątpliwie przymiot wykonalności. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż co do zasady wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę lub doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego już ze swej istoty rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ewentualna szkoda poniesiona wskutek wykonania prac wiąże się bowiem przede wszystkim z utratą nakładów finansowych poniesionych na realizację inwestycji, a także z poniesieniem nakładów finansowych w celu wykonania nałożonego obowiązku (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 lutego 2012r., sygn. akt II OSK 385/12; z dnia 19 stycznia 2012r., sygn. akt II OZ 1382/11; z dnia 10 stycznia 2012r., sygn. akt II OSK 2619/11; z dnia 6 listopada 2011r., sygn. akt II OSK 2046/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu wykonanie decyzji nakładającej obowiązek doprowadzenia do stanu poprzedniego ściany pokoju w budynku mieszkalnym, w której w trakcie rozbudowy wykonano otwór okiennym może wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Skarżąca argumentowała bowiem, że wykonanie prac wiąże się z utratą nakładów finansowych poniesionych na realizację inwestycji oraz z koniecznością poniesieniem nakładów finansowych w celu wykonania nałożonego obowiązku, co w jej sytuacji skutkować będzie wyrządzeniem znacznej szkody w majątku skarżącej. Należy także podkreślić, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności decyzji. Nie może budzić wątpliwości, że wykonanie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona właścicielowi obiektu ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. W ocenie Sądu wstrzymać należy wykonanie zaskarżonej decyzji orzekającej nakaz doprowadzenia do stanu poprzedniego ściany pokoju w budynku mieszkalnym, w której w trakcie rozbudowy wykonano otwór okienny. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu. /-/ E. Brychcy