II SA/Po 1192/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-09-01

Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Stanisław Małek, Barbara Drzazga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące wysokości grzywny nałożonej w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym są zasadne, gdy obowiązek główny (rozbiórka) jest nadal wymagalny, a postępowanie karne zostało umorzone?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty skarżącej dotyczące wysokości grzywny nałożonej w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są zasadne. Umorzenie postępowania karnego ani toczące się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę nie wpływają na wymagalność obowiązku głównego. Grzywna w celu przymuszenia jest właściwym środkiem egzekucyjnym dla obowiązku wykonania czynności, której nie może wykonać inna osoba, a jej uiszczenie lub ściągnięcie podlega umorzeniu lub zwrotowi po wykonaniu obowiązku.
Stan faktyczny
Skarżąca T. T. kwestionowała postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w związku z obowiązkiem rozbiórki samowolnie dobudowanej części budynku. Skarżąca podnosiła, że do czasu rozstrzygnięcia odwołania od decyzji nakazującej rozbiórkę, grzywna jest bezzasadna, a jej wysokość jest niewspółmierna do jej dochodów. Organ egzekucyjny odrzucił zarzuty, uznając grzywnę za zasadną i prawidłowo obliczoną, a decyzję nakazującą rozbiórkę za prawomocną. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, wskazując, że umorzenie postępowania karnego nie uchyla obowiązku rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę i zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędzia NSA Stanisław Małek /spr./ Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 września 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi T. T. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego; I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na rzecz adwokata A.D. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego. /-/ B. Drzazga /-/ G. Radzicka /-/ St. Małek Prawomocną decyzją z [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora dla miasta K. z [...] nakazującą T. T. rozbiórkę "samowolnie dobudowaną część budynku mieszkalnego" przy ulicy [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta K. postanowieniem z [...] na podstawie art. 119 i 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991r. Nr 36 poz. 161 z zm.) nałożył na zobowiązaną do wykonania rozbiórki, grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...]zł doręczając jej jednocześnie odpis tytułu wykonawczego. T. T. wniosła [...] lutego 2003r. zażalenie. Podała, że wniosła do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego "odwołanie" od decyzji Powiatowego Inspektora w przedmiocie nakazu rozbiórki. Uważa, że z tego powodu do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia legalności tej decyzji nie ma podstaw do nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Stwierdziła także, iż nałożona grzywna jest niewspółmiernie wysoka do jej dochodów, a także iż nie może jej zapłacić "bez uszczerbku dla moich podstawowych potrzeb egzystencjalnych". Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z [...] marca 2003r. zwrócił akta sprawy organowi pierwszej instancji celem rozstrzygnięcia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne (art. 33 pkt. 2 i 3). Zdaniem organu odwoławczego treść pisma zobowiązanej z [...] lutego 2003r. wskazuje, iż nie jest to zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia tylko są to zarzuty, o których mowa w powołanym przepisie art. 33. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta K. postanowieniem z [...] kwietnia 2003r., na podstawie art. 34 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. Nr 110 poz. 968) odrzucił zarzuty. Organ egzekucyjny stwierdził, iż wysokość grzywny została obliczona stosownie do wymagań przepisu art. 121 § 4 i 5. Zgodnie z tym przepisem sposób obliczenia grzywny został jednoznacznie określony. Stąd też zarzut odnoszący się do jej nadmiernej wysokości nie jest słuszny. Wyjaśniono także, iż decyzja nakazująca rozbiórkę jest prawomocna, gdyż wniesiona przez zobowiązaną skarga do sądu administracyjnego została cofnięta. T. T. wniosła zażalenie, wskazując, iż podniesione przez nią zarzuty są zasadne. Podkreśliła, iż postępowanie karne związane z przedmiotową budową zostało umorzone. Zdaniem wnoszącej zażalenie jest to wystarczająca podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem (art. 138 § 2 kpa) utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, iż postanowienie to jest zgodne z prawem. Wskazał także iż umorzenie postępowania karnego w sprawie samowoli budowlanej nie oznacza, że obowiązek określony w tytule wykonawczym został uchylony bądź zawieszony. T. T. wniosła skargę, domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia. Skarżąca podtrzymała swoje twierdzenia przedstawione w toku postępowania egzekucyjnego. Stwierdziła także, iż wymierzona grzywna z uwagi na jej trudną sytuację materialną i rodzinną jest krzywdząca. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisu art. 122 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. Nr 110 poz. 968) zobowiązanemu do uiszczenia grzywny w celu przymuszenia, służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Z kolei zgodnie z art. 33 pkt 2 i 8 podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej (pkt 2) oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (pkt 8). Organ egzekucyjny słusznie uznał, iż pismo skarżącej z [...] lutego 2003r. stanowi zarzut, o którym mowa w przepisie art. 33. Według zawartych w tym piśmie twierdzeń, organ egzekucyjny nie ma podstaw do nałożenia grzywny w celu przymuszenia skoro wszczęte zostało postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta K. z [...]. Tak sformułowany zarzut odpowiada kryteriom przepisu art. 33 pkt 2 (odroczenie terminu wykonania obowiązku bądź brak jego wymagalności). Skarżąca stwierdziła także, iż nałożona grzywna jest niewspółmierna do jej dochodów. To z kolei sformułowanie wskazuje na zarzut określony jako zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (pkt 8). W świetle powyższych okoliczności w pełni należy podzielić stanowisko organu egzekucyjnego o rozpoznaniu zgłoszonych zarzutów w trybie przepisów art. 33 i 34 powołanej ustawy. W przypadku uznania, iż pismo skarżącej z [...] lutego 2003r. jest również zażaleniem na postanowienie z [...] stycznia 2003r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia to obowiązkiem właściwego organu ( Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego) jest rozpoznanie tego środka odwoławczego. Zaskarżone postanowienie dotyczące zgłoszonych zarzutów nie narusza prawa. Wbrew wywodom skargi bez znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy pozostaje sposób realizacji samowolnie dobudowanej części budynku mieszkalnego przy ulicy [...] oraz wynik toczącego się w tej sprawie postępowania karnego. W sprawie nie ma również znaczenia toczące się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej skarżącej rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego. Brak jest też podstaw do uznania, iż zastosowany środek egzekucyjny (grzywna w celu przymuszenia) jest zbyt uciążliwy. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się bowiem, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (art. 119 § 1). Taki charakter ma właśnie nałożony na skarżącą obowiązek rozbiórki określonego obiektu budowlanego. Wskazać należy także, iż w razie wykonania obowiązku, nałożone, a nie uiszczone lub nie ściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu (art. 125). Z kolei na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą być w całości lub w części zwrócone (art. 126). Organ odwoławczy , rozstrzygając niniejszą sprawę błędnie powołał przepis art. 138 § 2 kpa. Z treści rozstrzygnięcia ("utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie") oraz z jego uzasadnienia wynika jednoznacznie, iż należało powołać przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Uchybienie powyższe nie może jednakże stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia, gdyż nie mogło ono mieć istotnego wpływu na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Uznając, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie na podstawie przepisu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. O zwrocie wynagrodzenia pełnomocnika skarżącej orzeczono na podstawie przepisu art. 250 powołanej ustawy. /-/ B. Drzazga /-/ G. Radzicka /-/ St. Małek jw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło