II SA/Po 12/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-05-22
Skład orzekający: Jakub Zieliński, Wiesława Batorowicz, Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby jest zasadna w sytuacji, gdy wcześniejsze decyzje o zwolnieniu zostały uchylone przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby była prawidłowa, ponieważ brak jest podstaw prawnych i faktycznych do dalszego prowadzenia postępowania. Uchylenie wcześniejszych decyzji o zwolnieniu ze służby skutkuje reaktywacją stosunku służbowego z mocy prawa, jednak kwestie przywrócenia do służby pozostają poza zakresem rozpoznawanej sprawy. Skarga została oddalona, gdyż umorzenie postępowania było zgodne z prawem i nie naruszało interesów skarżącego.Stan faktyczny
R. J. był funkcjonariuszem Służby Więziennej zawieszonym w czynnościach służbowych od 2004 roku w związku z toczącym się postępowaniem karnym. W 2010 roku został zwolniony ze służby na podstawie nowej ustawy o Służbie Więziennej, co zostało utrzymane przez organ odwoławczy. R. J. zaskarżył decyzję, podnosząc m.in. fakt uniewinnienia w postępowaniu karnym. WSA w Poznaniu uchylił decyzje o zwolnieniu i nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ umorzył postępowanie o zwolnienie, co R. J. zaskarżył do sądu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2012 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Poznaniu z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; oddala skargę
Dyrektor Zakładu Karnego w K. decyzją personalną nr [...] z dnia [...] 2004 r., wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) i art. 31 ust. 1 pkt 4, art. 31 ust. 2 oraz art. 37 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.), zawiesił [..] R. J. w czynnościach służbowych na okres od 20 września do 19 grudnia 2004 r. Następnie decyzją personalną nr [...] z [...] 2004 r. Dyrektor Zakładu Karnego w K. w oparciu o tę samą podstawę prawną zawiesił [...] R. J. w czynnościach służbowych od dnia 20 grudnia 2004 r. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego. Podstawą zawieszenia było toczące się wobec R. J. postępowanie karne przez Sądem Rejonowym w Ż.
W dniu [...] 2010 r. Dyrektor Zakładu Karnego w K. opierając się na przepisach art. 104 kpa, art. 32 ust. 1, art. 96 ust. 2 pkt 7, art. 217, art. 218 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 268 ust. 1 ustawy z dnia 09 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2010 r. Nr 79, poz. 523) wydał decyzję nr [...] o zwolnieniu [...] R. J. ze służby więziennej z dniem [...] 2010 r. w związku z upływem 12-miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że w myśl art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej z dnia 09 kwietnia 2010 r., która weszła w życie 13 sierpnia 2010 r., funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12-miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. W związku z tym, iż R. J. zawieszony jest od dnia [...] 2004 r. organ stwierdził, że upłynął określony w powołanym przepisie termin, a tym samym spełniona została przesłanka umożliwiająca zwolnienie funkcjonariusza ze służby. Organ zaznaczył przy tym, że zgodnie z art. 268 ust. 1 powołanej ustawy sprawy ze stosunku służbowego prowadzone na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów wszczęte, a nie zakończone przed dniem wejścia w życie nowej ustawy są prowadzone na jej podstawie.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R. J. Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w Poznaniu decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] 2010 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że ustawa o Służbie Więziennej z 2010 r., w odróżnieniu od poprzedniej ustawy, w art. 96 ust. 1 pkt 7 daje możliwość zwolnienia funkcjonariusza po upływie 12-miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. W sytuacji zwolnionego, który był zawieszony od blisko sześciu lat, wymóg powyższy był spełniony. Organ II instancji podzielił pogląd Dyrektora Zakładu Karnego, zgodnie z którym, skoro prawodawca nie wskazał w art. 268 ust. 1 ustawy jak liczyć terminy w sprawach nie zakończonych, to należy bezpośrednio stosować przepisy tejże ustawy. Gdyby bowiem, tak jak w art. 271 ust. 1 ustawy ustalono od kiedy rozpoczyna się bieg terminu, należałoby na spełnienie przesłanki zwolnienia czekać kolejne 12 miesięcy.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. J. Dodatkowo skarżący podniósł, iż został uniewinniony od zarzucanego mu czynu, co przemawiało również za brakiem podstaw do jego zwolnienia (do skargi załączono wyrok Sądu Rejonowego w Ż. z dnia [...] 2010 r., sygn. akt [...]).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 31 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Po 34/11, uchylił decyzję organu II instancji z dnia [...] listopada 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w K. z dnia [...] 2010 r.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd wskazał, iż organy wadliwie uznały, że dopuszczalne było rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o przepis art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy z 2010 r. o Służbie Więziennej, obowiązującej od 13 sierpnia 2010 r., poprzez uznanie, iż 12-miesięczny okres zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych mógł być liczony od 2004 r. W ocenie Sądu w przepisach przejściowych nowej ustawy o Służbie Więziennej nie uregulowano jednoznacznie sytuacji funkcjonariusza zawieszonego w czynnościach służbowych. Wprawdzie przepis art. 268 ustawy przewiduje, że sprawy ze stosunku służbowego określone w art. 217 ust. 2 (w tym zawieszanie w czynnościach służbowych), prowadzone na podstawie poprzedniej ustawy, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy są prowadzone na podstawie ustawy z 2010 r., jednakże z przepisu tego nie wynika, czy obejmuje on również sytuacje funkcjonariuszy zawieszonych w czynnościach służbowych na gruncie uprzednio obowiązujących przepisów. Mając na względzie podobieństwo konstrukcji rozwiązań prawnych przyjętych w ustawie z 2010 r. o Służbie Więziennej z regulacjami ustawy o Straży Granicznej i ustawy o Policji, w zakresie zwolnienia funkcjonariusza po upływie 12-miesięcznego okresu zawieszenia, a także uwzględniwszy pokrewny charakter omawianych służb mundurowych Sąd uznał, iż koniecznym było zastosowanie analogi iuris (z prawa). W konsekwencji organy orzekające winny były uznać, że fakultatywne zwolnienie skarżącego jest możliwe dopiero po upływie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy z 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, a więc po 13 sierpnia 2011 r.
Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Zakładu Karnego w K. poinformował skarżącego pismem z dnia [...] 2011 r. o toczącym się postępowaniu w przedmiocie zwolnienia ze służby, a następnie decyzją z dnia [...] 2011 r., nr [...], na podstawie art. 105 § 1 kpa w związku z art. 96 ust. 1 pkt. 7 ustawy o Służbie Więziennej orzekł o umorzeniu postępowania w przedmiocie zwolnienia R. J. ze służby w Służbie Więziennej z uwagi na upływ 12-miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia, przy ponownym rozstrzyganiu sprawy stwierdzono brak podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby. Organ wskazał, że obecnie istnieją podstawy do zastosowania przepisu art. 221 ust. 1 pkt. 4 ustawy o Służbie Więziennej w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R. J. wskazując, iż jest ona dla niego niezrozumiała. Zdaniem skarżącego w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu winien on zostać przywrócony do służby z dniem uprawomocnienia się wyroku z dnia 31 maja 2011 r. Stąd nie powinien być on traktowany jako kandydat do służby lecz jako funkcjonariusz. Mając powyższe na względzie skarżący wniósł o przywrócenie go do służby.
Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w Poznaniu decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...] 2011 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazano, iż z treści odwołania wynika, że skarżący nie podważa osnowy decyzji, lecz kwestionuje jedynie jej uzasadnienie dotyczące przyszłego postępowania w sprawie ponownego przyjęcia do służby. Jak wyjaśnił organ odwoławczy zarzut powyższy uznać należało za niedopuszczalny, gdyż nie jest możliwe zaskarżenie wyłącznie uzasadnienia decyzji. Podobnie za niezasadny uznać należało wniosek skarżącego o przywrócenie do służby, gdyż toczące się postępowanie nie obejmuje powyższego zagadnienia. Następnie organ wskazał, iż po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2011 r. obowiązkiem organów było ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej zwolnienia skarżącego ze służby. Organ I instancji rozpatrując powyższe zagadnienie doszedł do wniosku, iż niezbędne jest umorzenie postępowania, co zdaniem Dyrektora uznać należało za działanie nie naruszające prawa, oparte na racjonalnych przesłankach i zgodne z interesem służby.
R. J. wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając jej naruszenie art. 221 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 09 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej oraz art. 77 kpa poprzez brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż organy prowadzące postępowanie wadliwie zastosowały przepis art. 221 ust. 1 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej, który to przepis nie miał w sprawie zastosowania. Podtrzymano stanowisko, iż po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 maja 2011 r. skarżący winien zostać przywrócony do służby. Poza sporem pozostaje bowiem, iż skarżący pozostaje w służbie i brak jest podstaw do wszczynania procedury w przedmiocie jego przywrócenia do służby na podstawie art. 221 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 09 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podniósł, iż obecnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 09 kwietnia 2010 r. nie przewidują możliwości wydania decyzji o przywróceniu do służby, co wskazuje na brak podstaw prawnych uczynienia zadość skarżącemu. Obecnie możliwie jest jedynie prowadzenie postępowania w przedmiocie ponownego nawiązania stosunku prawnego w oparciu o treści art. 221 – 224 powołanej powyżej ustawy. Jednakże dla wypełnienia dyspozycji zawartej w art. 221 ustawy o Służbie Więziennej konieczne było umorzenie postępowania w sprawie zwolnienia ze służby.
Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 22 maja 2012 r. skarżący wyjaśnił, iż postępowanie karne przeciwko niemu nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone. Pełnomocnik organu wskazał natomiast, iż skarżący nie podnosił żadnego zarzutu dotyczącego zasadności umorzenia postępowania. Wskazano również, iż w okresie zawieszenia postępowania skarżący pobierał świadczenie w wysokości połowy wynagrodzenia, a po wygaśnięciu stosunku pracy wypłacono mu świadczenie w wysokości ponad dwudziestu tysięcy złotych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Decyzją Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej w Poznaniu z dnia [...] listopada 2011 r. utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w K. z dnia [...] 2011 r., o umorzeniu postępowania w przedmiocie zwolnienia R. J. ze służby w Służbie Więziennej. Tak zakreślony przedmiot postępowania wskazuje, iż istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do oceny, czy zasadnie umorzono postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby. Mieć bowiem należy na względzie, iż sąd administracyjny w ramach art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami skargi, jednakże jest zobowiązany do orzekania w granicach danej sprawy, a więc w ramach sprawy w znaczeniu materialnym, wraz ze składającymi się na nią elementami podmiotowo – przedmiotowymi (tak: B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2011, s. 406). Stanowisko powyższe jest dostrzegane również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie wskazuje się, że określenie "dana sprawa" w rozumieniu art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oznacza sprawę w ujęciu materialnym, co powoduje, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę (wyrok NSA z 01 września 2011 r., sygn. akt II FSK 489/10). Stąd chociaż sąd nie jest związany granicami skargi, to jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którymi są konkretny akt lub czynność kwestionowana przez uprawniony podmiot. W przedmiotowej sprawie oznacza to niemożność wiążącego wypowiedzenia się przez sąd w kwestii zasadności ewentualnego wszczęcia postępowania, o jakim mowa w art. 221 ustawy z dnia 09 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej o przywróceniu skarżącego do służby. Zagadnienie powyższe nie odnosi się bowiem do sprawy będącej przedmiotem kontroli Sądu w tym przypadku, jaką jest umorzenie postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby. Podkreślenia wymaga, iż wypowiedzenie się co do powyższej okoliczności wykraczałoby poza zakres przedmiotowy skargi i stałoby w sprzeczności z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wyjaśnienia również wymaga, iż wbrew stanowisku skarżącego rozstrzygając przedmiotową sprawę organy obu instancji nie zastosowały art. 221 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 09 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji był przepis art. 96 powyższej ustawy wskazujący na przyczyny zwolnienia ze służby. Konsekwentnie, przepis art. 221 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 09 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, który dotyczy postępowania w przedmiocie ponownego nawiązania stosunku służbowego, a który nie stanowił podstawy wydania kwestionowanych decyzji. Wskazanie w uzasadnieniach obu decyzji, iż obecnie konieczne jest rozważenie zasadności wszczęcia postępowania w przedmiocie przywrócenia skarżącego do służby, nie może być utożsamiane z podstawą prawną rozstrzygnięcia, jaką jest w tym przypadku art. 105 kpa w związku z art. 96 ustawy o Służbie Więziennej. Ocena powyższa ma bowiem wyłącznie charakter informacyjny i odnosi się do ewentualnych dalszych czynności związanych już bezpośrednio z powrotem skarżącego do służby.
Przechodząc do oceny zasadności samej skargi Sąd podkreśla, iż jak trafnie wskazały organy administracji publicznej, po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 maja 2011 r. niezbędne stało się ponowne rozpoznanie sprawy dotyczącej zwolnienia skarżącego ze służby. Organy rozstrzygając powyższą kwestię uznały, iż brak jest podstaw do wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie i umorzyły postępowanie.
Postępowanie w sprawie administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 kpa staje się zaś bezprzedmiotowe, jeżeli brak jest któregokolwiek z elementów stosunku materialnoprawnego, rozumianego jako istnienie stosunku administracyjno-prawnego, czyli takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Przepis art. 105 § 1 k.p.a. ma bowiem zastosowanie tylko w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Decyzja o umorzeniu postępowania zapada wówczas, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracji stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy. W tym przypadku stwierdzono bezprzedmiotowość postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby, przy czym wskazać należy, iż zwolnienie skarżącego ze służby nastąpiło w oparciu o przesłankę określoną w art. 96 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 09 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej. Przepis ten stanowi, że funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12-miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, tak więc zwolnienie ze służby w oparciu o wskazaną przesłankę pozostawione zostało uznaniu organu.
Rozstrzygając sprawę organy obu instancji uznały, iż brak jest podstaw do wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie i umorzyły postępowanie uznając, że skarżący nie pozostaje w stosunku służbowym. Argumentacji tej Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie podziela, bowiem takie stanowisko nie uwzględnia skutków wcześniejszego wyroku Sądu z dnia 31 maja 2011 r., którym uchylono wcześniejsze decyzje wydane w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby, na co zwraca uwagę strona skarżąca. Uchylenie decyzji o zwolnieniu ze służby przez sąd administracyjny rodzi skutek od dnia, w którym orzeczenie sądu stało się prawomocne (por. Przemysław Szustakiewicz "Stosunki służbowe funkcjonariuszy służb mundurowych i żołnierzy zawodowych jako sprawa administracyjna" Wyd. Difin S.A. Warszawa 2012 str. 298, wyrok WSA w Lublinie z dnia 21 września 2010 r. sygn. akt III SA/Lu 298/10, publ. Baza orzeczeń NSA). Z tą chwilą następuje z mocy prawa reaktywacja stosunku służbowego, przy czym wskazać należy, iż poszczególne ustawy regulujące pragmatyki służbowe niejednokrotnie ustanawiają dodatkowe warunki, których spełnienie warunkuje ponowne przyjęcie do służby. Przykładowo wskazać można na przepisy art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1999 r. o Policji (tj. Dz.U. z 2011r. Nr 287 poz.1687 ze zm.) oraz art. 46 ust. 2 z dnia 12 października 1990 r. o Służbie Granicznej (tj. Dz.U. z 2011 r. Nr 116 poz. 675 ze zm.), które wskazują, że w określonym terminie funkcjonariusz powinien zgłosić gotowość do podjęcia służby. Również obowiązująca do dnia 13 sierpnia 2010 r. ustawa o Służbie Więziennej wymóg taki wprowadzała, bowiem zgodnie z jej przepisem art. 45 ust. 1 z dniem uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby funkcjonariusza mianuje się na stanowisko zajmowane ostatnio lub równorzędne, a zgodnie z ust. 2 wskazanego przepisu funkcjonariusz, o którym mowa w ust. 1, zobowiązany był niezwłocznie zgłosić się do służby. Wskazać również należy, iż mianowanie, o jakim stanowił przepis art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej, nie było tożsame z mianowaniem kreującym stosunek służbowy. W konsekwencji uchylenia przez sąd administracyjny decyzji o zwolnieniu ze służby stosunek służby zostaje reaktywowany z mocy prawa, natomiast mianowanie, o jakim mowa w art. 45 ust. 1 tej ustawy, to czynność materialno-techniczna. Tożsamych rozwiązań nie przyjęto w obowiązującej ustawie o Służbie Więziennej z dnia 9 kwietnia 2010 r., co jednakże, w ocenie składu orzekającego, nie niweczy skutków kasacyjnego wyroku sądu administracyjnego, który wyeliminował z obrotu prawnego decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby. Okoliczność, że w obowiązującej obecnie ustawie pragmatycznej brak jest normy prawnej określającej obowiązek organu mianowania funkcjonariusza do służby, jak również nie określono obowiązków, jakim funkcjonariusz musi spełnić aby jego powrót do służby był możliwy nie oznacza, że w wyniku wcześniejszego kasacyjnego wyroku nie doszło z mocy prawa do reaktywowania stosunku służbowego z dniem prawomocności wyroku, co zdaniem Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę nastąpiło w tym przypadku. Jak wyżej wskazano kwestia ta pozostaje jednakże poza zakresem niniejszej sprawy i może być rozważana dopiero na etapie wszczęcia postępowania w trybie art. 221 ustawy o Służbie Więziennej lub na etapie skargi na bezczynność organu polegającej na nie przywróceniu skarżącego do służby. Z tych przyczyn wyrażona przez Sąd powyżej ocena prawna nie ma charakteru wiążącego w postępowaniach, które w przyszłości mogą podlegać kontroli sądu administracyjnego w związku z rozbieżnymi stanowiskami skarżącego i organów co do jego aktualnego statusu.
Podkreślić należy, iż zaskarżone rozstrzygnięcie o umorzeniu postepowania jest dla skarżącego korzystne, co skarżący również dostrzega, gdyż zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i w skardze do sądu, nie podnosi zarzutów dotyczących umorzenia postepowania, lecz podkreśla jedynie bezzasadność prowadzenia postępowania w przedmiocie przywrócenia do służby. Zarzut powyższy, jak powyżej wskazano, nie może jednak być podniesiony w postępowaniu w przedmiocie umorzenia postępowanie o zwolnieniu ze służby.
W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, iż w przypadku uwzględnienia przedmiotowej skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, obowiązkiem organów byłoby ponowne zbadanie, czy w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające zwolnienie skarżącego ze służby. Rozstrzygając przedmiotową sprawę organy mogłyby dojść do wniosku, iż w sprawie istotnie zachodzą okoliczności wymienione w art. 96 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 09 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej i zwolnić skarżącego ze służby. W związku z powyższym należało uznać, iż uwzględnienie skargi naruszyłoby zasadę reformationis in peius, określoną w art. 134 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wydanie wyroku uchylającego zaskarżone decyzje mogłoby bowiem stanowić działanie na niekorzyść skarżącego, gdyż mogłoby skutkować jego zwolnieniem ze służby. A więc ocena prawna dokonana przez Sąd mogłaby doprowadzić w ponownym postępowaniu przed organem administracji do wydania aktu pogarszającego sytuację materialnoprawną skarżącego. Jednocześnie Sąd uznał, iż nie zachodzą w tym przypadku okoliczności uzasadniające wyłączenie stosowania powyższej zasady, co ma miejsce w sytuacji, gdy dany akt lub czynność są dotknięte naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem nieważności. W ocenie Sądu zarówno uznanie przez organ, iż skarżący jest w służbie, jaki i przyjęcie, że jest poza służbą (co ma miejsce w omawianym przypadku), stanowią przesłankę do umorzenia postępowania w sprawie jego zwolnienia ze służby. W tych okolicznościach uznać należało, że wadliwe uzasadnienie zaskarżonych decyzji nie skutkuje nieważnością tych aktów. Rozstrzygnięcia te co do meritum są bowiem prawidłowe. W tej sytuacji należało uznać, iż zaistniała przesłanka do umorzenia przedmiotowego postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Reasumując dotychczasowe rozważania wskazać należy, iż zaskarżona decyzja Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej w Poznaniu z dnia [...] listopada 2011 r., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w K. z dnia [...] 2011 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Służbie Więziennej, odpowiadają prawu.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło