II SA/Po 120/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych; oddala skargę Pismem z dnia [...] września 2014 r. J. K. zwrócił się do Starosty Powiatowego w W. z wnioskiem o wypłatę zasiłku dla bezrobotnych od [...] września 2014 r. do [...] grudnia 2014 r. Decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b oraz art. 75 ust. 1 pkt 8 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudniani i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r. poz. 674 ze zm.), dalej: u.p.z.i.r.p., Starosta W. odmówił J. K. przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych na okres od [...] września 2014 r. do [...] grudnia 2014r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu [...] września 2013 r. wnioskodawca zarejestrował się jako osoba bezrobotna, a dzień ten przypadał w okresie zgłoszonego przez wnioskodawcę do ewidencji zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej (od dnia [...].09.2013 r. do dnia [...].08.2015 r.). Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 8 u.p.z.i.r.p. w sytuacji, gdy bezrobotny zarejestrował się w okresie zgłoszonego do ewidencji działalności gospodarczej zawieszenia wykonywania tej działalności zasiłek nie przysługuje. Skutkiem tego przepisu jest to, że zasiłek przysługuje spełniając warunki określone w art. 71 u.p.z.i.r.p. po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania się, co wynika z art. 75 ust. 2 pkt 2 u.p.z.i.r.p. W związku z tym Starosta nie znalazł podstaw prawnych uwzględnienia wniosku. J. K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji jako – jak wskazał – rażąco sprzecznej z prawem. W wyniku rozpoznania odwołania Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 127 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej: k.p.a. oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 u.p.z.i.r.p.: 1) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części orzekającej o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych J. K. za okres od [...] września 2014 r. do [...] grudnia 2014 r., 2) uchylił zaskarżoną decyzję w części orzekającej o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych J. K. za dzień [...] września 2014 r. i umorzeniu postępowania w I instancji w tej sprawie. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że po zarejestrowaniu przez J. K. w dniu [...] września 2013 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. jako osoba bezrobotna, w tym samym dniu Starosta W. wydał decyzję, którą uznał J. K. za osobę bezrobotną z dniem [...] września 2013 r. i odmówił mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od tego dnia, z uwagi na rejestrację w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej. Wojewoda wskazał, że następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Starosta W. przyznał J. K. prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] grudnia 2013 r. do dnia [...] września 2014 r. w wys. 988,40 zł miesięcznie. Następnie Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. stwierdził nieważność powyższej decyzji Starosty W. z dnia [...] grudnia 2013 r. z uwagi na jej kwalifikowaną wadę prawną w postaci zawyżonej kwoty przyznanej z tytułu zasiłku dla bezrobotnych w okresie od dnia [...] marca 2014 r. do dnia [...] września 2014 r. tj. 988,40 zł miesięcznie, zamiast kwoty 766,10 zł miesięcznie oraz błędnie przyznanie zasiłku do dnia [...] września 2014 r. zamiast do dnia [...] września 2014 r. W wyniku powyższego Starosta W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. przyznał J. K. prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] grudnia 2013 r. do dnia [...] września 2014 r. w następującej wysokości: w okresie pierwszych trzech miesięcy posiadania prawa do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 988,40 zł, w okresie kolejnych miesięcy – 766,10 zł miesięcznie. Wojewoda wyjaśnił, że J. K. w dniu [...] września 2014 r. złożył do PUP w W. wniosek o wypłatę zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] września 2014 r. do dnia [...] grudnia 2014 r., w wyniku czego Starosta W. wydał decyzję z dnia [...] października 2014 r. Strona wniosła również do Ministra Pracy i Polityki Społecznej odwołanie od decyzji Wojewody z dnia [...] lipca 2014 r. W wyniku tego Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] października 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty W. z dnia [...] grudnia 2013 r. Wojewoda wskazał, że J. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra. Na skutek wniosku Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w W. Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. stwierdził nieważność w całości decyzji Starosty W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. orzekającej o przyznaniu J. K. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] grudnia 2013 r. do dnia [...] września 2014 r. w następującej wysokości: w okresie pierwszych trzech miesięcy posiadania prawa do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 988,40 zł, w okresie kolejnych miesięcy – 766,10 zł miesięcznie, ze względu na okoliczność, iż wystąpiła przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., bowiem w obiegu prawnym występowała ostateczna decyzja Starosty W. z dnia [...] grudnia 2013 r. o przyznaniu stronie prawa do zasiłku dla bezrobotnych za ten sam okres. Mając na względzie powyższe okoliczności organ odwoławczy przytoczył przepisy art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b), art. 75 ust. 1 pkt 8, art. 73 ust. 4 u.p.z.i.r.p. i następnie wyjaśnił, że z dokumentacji sprawy wynika, iż strona przed rejestracją w PUP w W. zawiesiła działalność gospodarczą i w związku z tym zasiłek powinna uzyskać od dnia [...] grudnia 2013 r. do dnia [...] września 2014 r. Wojewoda wskazał, że odmowa przyznania prawa do zasiłku od dnia rejestracji nastąpiła z powodu rejestracji wnioskodawcy jako osoby bezrobotnej w okresie zgłoszonego do ewidencji działalności gospodarczej zawieszenia wykonywania tej działalności. W tej sytuacji zdaniem organu II instancji nie ma podstaw prawnych do przyznania J. K. zasiłku na okres 12 miesięcy, ponieważ zgodnie z art. 73 ust. 4 w zw. z art. 75 ust. 2 pkt 2 u.p.z.i.r.p. okres pobierania zasiłku w przypadku zawieszenia działalności gospodarczej ulega skróceniu o 90 dni. Dlatego organ odwoławczy uznał, że Starosta miał podstawy do orzeczenia o odmowie przyznania stronie prawa do zasiłku dla bezrobotnych na okres od dnia 8 września 2014 r. do dnia 6 grudnia 2014r. Równocześnie Wojewoda wskazał, że koniecznym było uchylenie zaskarżonej decyzji w części w jakiej odmówiono stronie prawa do zasiłku dla bezrobotnych za dzień 7 grudnia 2014 r. nie z tego powodu, że strona za ten dzień powinna mieć przyznany zasiłek dla bezrobotnych, lecz dlatego, że Minister Pracy i Polityki Społecznej (dalej: MPiPS) ostateczną decyzją z dnia [...] października 2014 r. ostatecznie orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lipca 2014 r. stwierdzającej nieważność decyzji Starosty W. z dnia [...] grudnia 2013 r. o przyznaniu J. K. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] grudnia 2013 r. do dnia [...] września 2014 r. w wysokości 988,40 zł miesięcznie. W tej sytuacji w obrocie prawnym w dniu [...] października 2014 r. (data wydania decyzji przez organ I instancji) w obrocie prawnym jeszcze funkcjonowało ostateczne rozstrzygnięcie o przyznaniu stronie prawa do zasiłku dla bezrobotnych w dniu [...] września 2014 r. i jednocześnie wydano orzeczenie o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych właśnie w dniu [...] września 2014 r. Zatem, zdaniem Wojewody, wydana w dniu [...] października 2014 r. decyzja o odmowie przyznania stronie prawa do zasiłku dla bezrobotnych za dzień [...] września 2014 r. była przedwczesna i postępowanie w tym czasie było bezprzedmiotowe, ponieważ w dniu tym w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja o przyznaniu stronie prawa do zasiłku dla bezrobotnych za dzień [...] września 2014 r. Wojewoda wyjaśnił, że kwestię odmowy przyznania stronie prawa do zasiłku dla bezrobotnych za ten dzień będzie można jednoznacznie rozpoznać po rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi strony na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2014 r. J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2014 r. zarzucając rażące naruszenie prawa przy jej wydaniu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi Wojewoda Wielkopolski wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na skutek wniosku skarżącego referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się bezzasadna, albowiem w ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2014 r., którą organ odwoławczy: 1) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty W. z dnia [...] października 2014 r. w części orzekającej o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych J. K. za okres od [...] września 2014 r. do [...] grudnia 2014 r., 2) uchylił zaskarżoną decyzję Starosty W. z dnia [...] października 2014r. w części orzekającej o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych J. K. za dzień [...] września 2014 r. i umorzeniu postępowania w I instancji w tej sprawie. Przypomnieć należy, że decyzją z dnia [...] października 2014 r. Starosta W., po rozpoznaniu wniosku J. K. z dnia [...] września 2014 r. odmówił mu przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych na okres od dnia [...] września 2014 r. do dnia [...] grudnia 2014 r. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudniani i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r. poz. 674 ze zm.), dalej: u.p.z.i.r.p., w szczególności art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b), art. 75 ust. 1 pkt 8, art. 75 ust. 2 pkt 2 oraz art. 73 ust. 4 tej ustawy. I tak zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.z.i.r.p. okres pobierania zasiłku wynosi 365 dni dla bezrobotnych powyżej 50 roku życia oraz posiadających jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku. Jednocześnie przepis art. 75 ust. 2 pkt 2 tej ustawy zastrzega, że prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który zarejestrował się jako bezrobotny w okresie, zgłoszonego do ewidencji działalności gospodarczej, zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej. Z kolej przepis art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy stanowi, że bezrobotnemu, o którym mowa w ust. 1, spełniającemu warunki określone w art. 71, zasiłek przysługuje po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy - w przypadku wymienionym w ust. 1 pkt 2 i 8. Przy czym – jak stanowi art. 73 ust. 4 u.p.z.i.r.p. okres pobierania zasiłku, o którym mowa w ust. 1 i 3, ulega skróceniu o okres zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych, robót publicznych oraz o okres odbywania stażu, szkolenia lub przygotowania zawodowego dorosłych przypadających na okres, w którym przysługiwałby zasiłek, oraz o okresy nieprzysługiwania zasiłku, o których mowa w art. 75 ust. 1-3. Z powołanych przepisów wynika, że dla bezrobotnego powyżej 50 roku życia oraz posiadającego jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku, który zarejestrował się jako bezrobotny w okresie, zgłoszonego do ewidencji działalności gospodarczej, zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje na okres 365 dni skrócony o okres 90 dni nieprzysługiwania zasiłku, a więc na okres 275 dni. W ocenie Sądu organ II instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny sprawy. Po pierwsze, nie budziło sporu, że skarżący w dacie rejestracji w PUP w W. jako osoba bezrobotna ([...].09.2013 r.) był w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej ([...].09.2013r.-[...].08.2015r.). Po wtóre, z racji złożenia przez skarżącego wniosku z dnia [...] września 2014 r. o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych za okres od dnia [...] września 2014 r. do [...] grudnia 2014 r. Wojewoda prawidłowo ustalił, że w dniu wydania decyzji przez Starostę W. ([...] października 2014r.) w obrocie prawnym istniała decyzja tegoż organu z dnia [...] grudnia 2013 r. o przyznaniu J. K. prawa do zasiłku dla bezrobotnych za okres od [...] grudnia 2013 r. do [...] września 2014 r. Jak trafnie wskazał Wojewoda, choć decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. stwierdził nieważność wspomnianej decyzji Starosty W. z dnia [...] grudnia 2013 r., to w dacie orzekania przez organ I instancji w niniejszej sprawie decyzja ta (o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty z dnia [...].12.2013 r.) nie była ostateczna. Dopiero bowiem decyzją z dnia [...] października 2014 r. MPiPS, na skutek odwołania J. K., utrzymał w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lipca 2014 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty W. z dnia [...] grudnia 2013 r. Oznacza to, że w dacie orzekania przez organ I instancji w niniejszej sprawie, jak trafnie zauważył organ odwoławczy, w obrocie prawnym była decyzja Starosty W. z dnia [...] grudnia 2013 r., która swym zakresem obejmowała jeden dzień ([...].09.2014 r.) okresu, za który J. K. zażądał przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych wnioskiem z dnia [...] września 2014 r. W rezultacie, z uwagi na fakt, że Starosta W. w decyzji z dnia [...] października 2014 r. okoliczności tej nie dostrzegł, Wojewoda słusznie uchylił decyzję tego organu w zakresie obejmującym odmowę przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych J. K. za dzień [...] września 2014 r. i w tym zakresie umorzył postępowanie uznawszy, że co do dnia [...] września 2014 r. postępowanie było bezprzedmiotowe, skoro objęte było decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Okoliczność, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym pozostawała decyzja Wojewody z dnia [...] lipca 2014 r., stwierdzająca nieważność decyzji Starosty z dnia [...] grudnia 2013 r., nie miała dla sprawy znaczenia, bowiem decyzja z dnia [...] lipca 2014 r. została zaskarżona do sądu administracyjnego. W dacie wydania zaskarżonej decyzji skarga J. K. nie była rozpatrzona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem wydanym w dniu 29 kwietnia 2015 r. (sygn. akt II SA/Wa 20214) oddalił skargę J. K., lecz w dacie orzekania przez tut. Sąd wyrok ten był nieprawomocny (wyrok dostępny na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego w: CBOSA). Zatem na ten czas nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa, o jakiej stanowi przepis art. 145 § 1 pkt 1 b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 stycznia 1999 r., III SA 4728/97, OSP 2000, z. 1, poz. 16, orzekł o oddaleniu skargi i uznał, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji z powodów określonych w art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy o NSA, gdyż stwierdził, że wprawdzie zaskarżona decyzja podlegała wzruszeniu w drodze wznowienia postępowania administracyjnego, ale przesłanką tego wznowienia nie było naruszenie prawa, lecz okoliczność, która zaistniała po wydaniu decyzji (przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego określona w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.). Tożsama sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, bowiem decyzja organu I instancji została wydana przed decyzją MPiPS, a zaskarżona decyzja Wojewody przed dotąd nieprawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie. Nadmienić w tym miejscu należy, iż dopiero w przypadku prawomocnego oddalenia skargi J. K. na decyzję MPiPS rzeczą organu I instancji będzie ponowne rozstrzygnięcie kwestii objętych wyeliminowaną z obrotu prawnego decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Z istoty postępowania nieważnościowego wynika bowiem, że rozstrzygnięcie wydane w tym trybie wywołuje skutek ex tunc, co oznacza, że prawomocne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. otworzy drogę do ponownego rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] września 2014 r. – w zakresie objętym punktem 2) zaskarżonej obecnie decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2014 r. Sąd podzielił również stanowisko Wojewody, któremu organ ten dał wyraz w punkcie 1) zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. utrzymując w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] października 2014 r. w części orzekającej o odmowie przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych za okres od [...] września 2014 r. do dnia [...] grudnia 2014 r. Jak już wskazano, z uwagi na okoliczność, że skarżący został zarejestrowany w PUP w W. w charakterze osoby bezrobotnej w dniu [...] września 2013 r., w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej zastosowanie znajdowały do niego przepisy art. 75 ust. 1 pkt 8, art. 75 ust. 2, art. 73 ust. 4 u.p.z.i.r.p. Tym samym uzyskał on prawo do zasiłku dla bezrobotnych po 90 dniach od dnia zarejestrowania (od dnia 6 grudnia 2013 r.), zgodnie z art. 75 ust. 2 pkt 2 u.p.z.i.r.p.), na okres zasiłkowy wynoszący 365 dni (zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.z.i.r.p.), lecz skrócony właśnie o te 90 dni okresu nieprzysługiwania zasiłku ze względu na rejestrację w charakterze osoby bezrobotnej w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej (art. 73 ust. 4 u.p.z.i.r.p.). Tym samym skarżącemu prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługiwało na okres 275, licząc od dnia [...] grudnia 2013 r. do dnia [...] września 2014r. i na podstawie powołanych przepisów brak było podstaw do przyznania mu tegoż prawa na kolejny okres - od [...] września 2014 r. do [...] grudnia 2014 r. Dlatego należało za ten okres odmówić mu przyznania prawa do zasiłku do bezrobotnych, co Wojewoda uczynił rozstrzygając w punkcie 1) zaskarżonej decyzji. Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Dlatego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.