II SA/Po 120/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-09-21

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku dla bezrobotnych podlega merytorycznemu rozpoznaniu, czy też strona jest z mocy prawa zwolniona z tych kosztów?
Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej zasiłku dla bezrobotnych jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. b) PPSA. W związku z tym rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata podlega merytorycznemu rozpoznaniu w oparciu o sytuację majątkową strony.
Stan faktyczny
Skarżący J.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżący oświadczył, że jest bezrobotny, nie posiada dochodów, a jego rodzina utrzymuje się z dochodów żony z działalności gospodarczej. Z uwagi na charakter sprawy (zasiłek dla bezrobotnych), skarżący był z mocy prawa zwolniony z kosztów sądowych. Sąd rozpoznał merytorycznie wniosek o ustanowienie adwokata, uznając, że sytuacja majątkowa skarżącego uzasadnia przyznanie tej formy pomocy.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla J.K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 21 września 2015r na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2014r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący J. K. wniósł 24 sierpnia 2015r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku wnioskodawca oświadczył, że od dwóch lat jest bezrobotny zgłoszony do Powiatowego Urzędu Pracy, nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych. Prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz studiującym synem. Oświadczył, że nie ma żadnych dochodów, żona z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskała w 2014r. dochód w wysokości [...] zł, co wynika z PIT za ten rok, syn studiuje dziennie i nie uzyskuje żadnych dochodów. Nadto skarżący podał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, wartościowych ruchomości, czy zasobów pieniężnych, nie korzysta z kredytów, nie posiada rachunków bankowych. Posiada rozdzielność majątkową z żoną. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej "p.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 b) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 b) p.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a p.p.s.a.). Skarżący złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz dorosłym synem. Rodzina utrzymuje się z dochodów jakie uzyskuje żona skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wysokość tego dochodu wystarcza na opłacenie bieżących kosztów koniecznego utrzymania rodziny, w tym studiującego syna, nie pozwala jednak na poczynienie oszczędności celem poniesienia kosztów wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Skarżący nie posiada też innego majątku, z którego mógłby czerpać dodatkowe środki na utrzymanie, a także nie dysponuje oszczędnościami. Przedstawiona przez skarżącego sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie i ustanowić adwokata z urzędu. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249a i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło