II SA/Po 1203/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 marca 2013r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K.Witkowicz-Grochowska Skarżący D. G. do skargi kasacyjnej sporządzonej przez r. pr. K. S. dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości (k. 227 akt sąd.). W formularzu PPF o prawo pomocy podał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi razem z żoną i dwiema córkami. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku podał, że posiada dom o powierzchni 150 m² oraz działkę budowlaną o powierzchni 676 m², nie posiada zasobów pieniężnych. W części formularza dotyczącej dochodów wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą i uzyskuje około [...] zł brutto miesięcznie. Nadto oświadczył, że czteroosobowa rodzina utrzymuje się wyłącznie z dochodów uzyskanych z działalności prowadzonej przez skarżącego. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej, zwrócono się, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 - dalej p.p.s.a.), o uzupełnienie wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W odpowiedzi pełnomocnik wnioskodawcy przedłożył jedynie kserokopie informacji o przychodach skarżącego za 2011r. (PIT-37, PIT-28/A), z których wynika, że z działalności – blacharstwo pojazdowe - osiągnął przychód w wysokości [...] zł, oraz z innych źródeł [...] zł. Nadto przedłożył kserokopie polisy ubezpieczenia domu oraz rodziny, a także kserokopie faktur za media. Z dołączonej kserokopii decyzji podatku od nieruchomości wynika, że razem z żoną posiadają także grunt rolny o powierzchni 891 m². Regulacja dotycząca prawa pomocy, zawarta w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem utrzymania własnej rodziny. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawca winien, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie przez niego środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. W świetle powyższego, oświadczenie majątkowe przedstawione przez skarżącego zawarte w treści formularza o prawo pomocy oraz jego uzupełnienie nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne aktualne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym wnioskodawcy. Wniosek skarżącego o prawo pomocy nie zawierał, bowiem pełnej informacji dotyczącej obecnej zdolności do poniesienia kosztów sądowych przedmiotowego postępowania, chociażby w części. Ostatecznie pomimo wezwania skarżący nie przedłożył zestawienia aktualnie osiąganych przychodów z działalności gospodarczej za okres od stycznia do grudnia 2012r. w oparciu o prowadzoną ewidencję przychodów oraz deklaracje VAT. Wobec twego wnioskodawca uniemożliwił oszacowania bieżących dochodów jakie uzyskuje, a tym samym ustalenie możliwości płatniczych, zwłaszcza w kwestii poniesienia kosztów sądowych niniejszego postępowania. Nadto, skarżący nie przedłożył wyciągów z rachunków bankowych za okres ostatnich 6 miesięcy wraz z informacją o zaciągniętych kredytach i pożyczkach oraz o zajęciach komorniczych. Wyciągi z tych rachunków przedstawiają, bowiem wprost skalę środków jakimi wnioskodawca realnie dysponuje. Wnioskodawca nie odpowiedział również za wezwanie w części dotyczącej zatrudnianych pracowników, posiadanych samochód. Zaniechał także podania spisu wszystkich koniecznych kosztów miesięcznego utrzymania rodziny, ograniczając się jedynie do przedłożenia faktur za telefony, wodę i prąd oraz decyzji o wysokości podatku od nieruchomości. Wyjaśnienie powyższych okoliczności jest istotne z punktu widzenia możliwości poniesienia kosztów sądowych, bowiem wysokość miesięcznych wydatków również wskazuje na wielkość środków jakimi rodzina rzeczywiście rozporządza. W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych w zakresie w jakim dochody i obciążenia finansowe osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym współkształtują sytuację finansową wnioskodawcy o prawo pomocy, tj. jego koszty utrzymania i potencjalne dochody, wojewódzkie sądy administracyjne są uprawnione na podstawie art. 255 p.p.s.a. do wzywania o dokumenty źródłowe obrazujące sytuację majątkową domowników wnioskodawcy (post. NSA z 10 marca 2011r., II FZ 67/11, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). W takim stanie rzeczy niemożliwe okazało się dokonanie ustaleń faktycznych, co do aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy oraz jego rodziny, pozwalających określić, czy dochody skarżącego umożliwiają na choćby częściowe pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego rodziny. Wobec powyższego opierając się o treść formularza wniosku o prawo pomocy i jego uzupełnienie przyjąć należy, że skarżący nie zrealizował warunku uprawdopodobnienia, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych niniejszego postępowania, chociażby w części. Co więcej skarżący uiścił dotychczasowe koszty sądowe w łącznej wysokości 600 zł, a opłata od skargi kasacyjnej nie przekroczy kwoty 250 zł. Brak materiału dowodowego, który uzasadniałby stanowisko, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych chociaż w części, bez uszczerbku koniecznego utrzymania, musiał skutkować odmową przyznania prawa pomocy. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K.Witkowicz-Grochowska