II SA/Po 1204/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-10-01
Skład orzekający: Tadeusz M. Geremek, Beata Sokołowska, Marzenna Kosewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ubytek słuchu o charakterze odbiorczym, stwierdzony u pracownika narażonego na hałas ponadnormatywny, może zostać uznany za chorobę zawodową, nawet jeśli badania audiologiczne nie potwierdziły ubytku słuchu odbiorczego o lokalizacji ślimakowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ubytek słuchu wywołany hałasem, nawet o charakterze odbiorczym, może być uznany za chorobę zawodową, jeśli został spowodowany działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy. W przypadku pozytywnego ustalenia, że choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego. Organy administracji naruszyły przepisy, nie wyczerpując zebranego materiału dowodowego i nie dokonując samodzielnej oceny opinii medycznych w kontekście całokształtu dowodów.Stan faktyczny
Skarżący W.G. domagał się uznania za chorobę zawodową schorzenia słuchu, twierdząc, że przez 23 lata i 11 miesięcy pracował w warunkach narażenia na hałas ponadnormatywny. Organy administracji odmówiły uznania schorzenia za chorobę zawodową, wskazując na brak związku przyczynowego, ponieważ badania audiologiczne nie potwierdziły ubytku słuchu odbiorczego o lokalizacji ślimakowej. Skarżący odwołał się od decyzji, podnosząc, że był zatrudniony w warunkach narażenia na hałas i stwierdzono u niego ubytek słuchu, co powinno być podstawą do uznania choroby zawodowej.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wielkopolskiego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Marzenna Kosewska ( spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Teresa Matuszewska po rozpoznaniu w dniu 01 października 2004r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] znak [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Kosewska /-/ T.M. Geremek /-/ B. Sokołowska
Decyzja z dnia [...] roku nr [...][...] Powiatowy Inspektor Sanitarny orzekł brak podstaw do uznania za chorobę zawodową schorzenia słuchu stwierdzonego u W.G., zatrudnionego na stanowisku inspektora BHP w spółce A, obecna nazwa spółka B.
Uzasadniając decyzję Państwowy Inspektor Sanitarny wskazał, że orzeczenia lekarskie Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy [...] – Poradnia Chorób Zawodowych i Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi oraz wnioski z przeprowadzonego wywiady epidemiologicznego pozwalają na przyjęcie, że stwierdzony niedosłuch u W. G. nie jest charakterystyczny dla wieloletniego narażenia na hałas ponadnormatywny, gdyż testy audiologiczne nie potwierdziły ubytku słuchu odbiorczego o lokalizacji ślimakowej co jest typowe dla przewlekłego urazu akustycznego. A tym samym pomimo, że W. G. pracował przez 23 lata i 11 miesięcy w warunkach narażenia na hałas ponadnormatywny brak jest związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a występującym u W. G. niedosłuchu.
Od decyzji tej odwołał się W. G. i ( odwołanie z dnia 18.03.2002r. k. 21 akt adm.).
Rozpatrując odwołanie Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] roku [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Od przedmiotowej decyzji skargę wniósł W. G. ( skarga z dnia 14.05.2002r. k. 2 – 3 )i wyjaśnił, że był zatrudniony przez 33 lata w spółce A, z czego 23 lata i 11 miesięcy pracował w warunkach narażenia na hałas ponadnormatywny, a w orzeczeniach lekarskich stwierdzono ubytek słuchu obustronny typy odbiorczego, co zdaniem skarżącego jednoznacznie pozwala na przyjęcie związku przyczynowego pomiędzy jego schorzeniem a warunkami pracy, a w konsekwencji uznanie uszkodzenia słuchu za chorobę zawodową. W piśmie procesowym z dnia 31.07. 2002 roku skarżący wywiódł, że błędnie przyjęto w opinii Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, że od 1986 roku nie pracował w środowisku, w którym był narażony na hałas, skoro od 1991 roku był zatrudniony jako inspektor BHP.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny ( pismo z dnia 5.06.2002r., k. 8 – 9 ) wniósł o oddalenie skargi i o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że W.G. wykonywał pracę od 1.08.1967r do 17.11.1982r na różnych stanowiskach w dziale transportu i na stanowisku mistrza Oddziału organiki w spółce A będąc narażony na hałas ponadnormatywny ( 76 – 89 dBA, 84 – 88 dBA), podczas gdy zagrożeniem dla narządu słuchu jest już hałas o równomiernym poziomie przekraczającym 82 dBA, doznając ubytku słuchu o rozmiarze: ucho prawe 33 dB, ucho lewe 9 dB i nie ma żadnego dowodu wykluczającego etiologię zawodowego uszkodzenia słuchu.
Sporne w przedmiotowej sprawie jest, czy stwierdzony ubytek słuchu określony jako odbiorczy asymetryczny niedosłuch wysokoczęstotliwościowy małego stopnia (orzeczenie Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy z dnia [...]r.) i obustronny odbiorczy ubytek słuchu nieco większy w uchu prawnym (orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z dnia 3.12.2001r.) może być uznany za chorobę zawodową i czy W.G. w okresie od 2.07.1986 roku do 31.07.1991 zatrudniony jako specjalista do spraw zakupów inwestycyjnych i od 1.08.1991 roku jako specjalista BHP był narażony na hałas ponadnormatywny.
Rozpoznane schorzenie przez żadną ze stron nie jest kwestionowane. Także specjalistyczne jednostki medyczne właściwe w myśl przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 roku w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. Nr 65, poz. 294 z późn.zm. ), a mianowicie Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy i Instytut Medycyny Pracy w Łodzi stwierdziły u skarżącego schorzenia słuchu tj. obustronny odbiorczy ubytek słuchu (pismo uzupełniające do opinii Instytutu Medycyny Pracy z dnia 18.02.2002r., k. 15 – 14 akt adm.).
Jednostki te nie dostarczyły dowodów na pozazawodowe pochodzenie schorzenia i pominęły fakt, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że skarżący będąc zatrudniony od 1.08.1991r na stanowisku inspektora BHP był narożny na hałas od 76 – 95 dB/A ( charakterystyka stanowiska pracy przedstawiona przez zakład pracy z dnia 11.04.2001r. k. 5 akt adm.).
Przesłanki uznania choroby za zawodową zostały wyczerpujące określone w § 1 ust. 1 i 2 cytowanego rozporządzenia. Za chorobę zawodową uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Przy ocenie działania czynnika istotnego uwzględnia się: rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego, sposób wykonywania pracy, bezpośredni kontakt z chorymi zakaźnie lub materiałem pochodzącym od tych chorych oraz z wynikami powodującymi choroby inwazyjne, uczuleniowe i nowotworowe. Wykaz chorób zawodowych za chorobę zawodową w pkt. 15 wykazu przyjmuje schorzenie – uszkodzenie słuchu wywołane hałasem.
Należy zatem przyjąć, że normatywnie uznaje się za chorobę zawodową uszkodzenie słuchu wywołane hałasem, a więc odbiorcze i nie ma znaczenia czy jest to ubytek słuchu o lokalizacji pozaślimakowej.
Zdaniem Sądu nadal aktualne pozostają stwierdzenia w wyroku z dnia 3.02.1999r, III RN 110/98 Sądu Najwyższego, który to Sąd uznał, że dla stwierdzenia choroby zawodowej nie ma znaczenia stopień trwałego uszkodzenia na zdrowiu wywołanego działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy. Jednocześnie należy podkreślić, że w przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą a warunkami narażającymi na jej powstanie ( por. wyrok SN z dnia 19.07.1984r., PRN 9/84 OSNCP 1985 z 4 poz. 53 ).
Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem § 1 ust 1 i 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.11.1987r. w sprawie chorób zawodowych. Narusza także art. 77 § 1 kpa z uwagi na nie wyczerpujące rozważenie zebranego materiału dowodowego, a tym samym naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa) albowiem organ administracji jedynie przytoczył wnioski zawarte w opiniach jednostek orzeczniczych, nie dokonał ich samodzielnej oceny w odniesieniu do zebranego materiału dowodowego, w szczególności dowodu z dokumentu – charakterystyka stanowiska pracy W.G. (k. 5 akt adm.) i wyników pomiaru hałasu (k. 4 akt adm.).
Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji winny rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności ustosunkowując się do istotnych różnic.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 a i c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) orzekł jak w sentencji.
/-/ M. Kosewska /-/ T.M. Geremek /-/ B. Sokołowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło