II SA/Po 1209/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi U. i W. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 755,- (siedemset pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Drzazga /-/ B.Kamieńska Decyzją z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego , po ponownym rozpatrzeniu sprawy, umorzył postępowanie w sprawie pęknięć ściany budynku położonego przy ul. [...] w K. na skutek niewykonania robót zabezpieczających w budynku sąsiednim, położonym przy ul. [...] oraz w sprawie występujących nieprawidłowości przy rozbudowie powyższego obiektu. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż postępowanie w sprawie pęknięć ściany budynku przy ul. [...] w K. zostało wszczęte po złożeniu przez U. i W. małż. S. wniosku z dnia [...] września 2002 r. Decyzją z dnia [...]r. organ po raz pierwszy umorzył postępowanie w tej sprawie. Po wniesieniu odwołania przez U. i W. S. organ odwoławczy, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , decyzją z dnia [...]r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ drugiej instancji wskazał, że nie można dać wiary zapisom w dzienniku budowy i w celu potwierdzenia, czy roboty budowlane wykonano, należy powołać rzeczoznawcę budowlanego oraz przesłuchać kierownika budowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie II SA/Po 122/03 oddalił skargę E. i H. L. na w/w decyzję organu odwoławczego. Ponownie rozpatrując sprawę organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji zobowiązał inwestorów E. i H. L. do złożenia ekspertyzy opracowanej przez rzeczoznawcę budowlanego w zakresie stwierdzenia poprawności wykonania robót budowlanych (naprawczych i zabezpieczających) przy budynku przy ul. [...]. Inwestorzy złożyli wymaganą ekspertyzę, z której wynika, że nie ma podstaw do kwestionowania prawidłowości wykonania robót naprawczych i zabezpieczających, a przedmiotowy budynek nie wykazuje żadnych objawów świadczących o zagrożeniu bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa użytkowania. Rzeczoznawca budowlany ustosunkował się też do zarzutów U. i W. S. do złożonej ekspertyzy. Zdaniem organu, niepotwierdził się zarzut nieprawidłowej realizacji rozbudowy budynku przy ul. [...], a więc należało postępowanie w tej sprawie umorzyć. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli U. i W. S., wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem skarżących decyzja z dnia [...]r. została wydana z naruszeniem art. 7-10, 105 § 1 kpa i art. 81c prawa budowlanego. Skarżący wskazali w szczególności, iż nie mogli się zapoznać przed wydaniem decyzji z opinią rzeczoznawcy dostarczoną do urzędu w dniu [...]sierpnia 2005 r., a ponadto że sporządzona przez inż. Przybysza ekspertyza nie jest wyczerpująca i budzi wątpliwości. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu pierwszej instancji i wskazał, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono art. 10 kpa, że pismo rzeczoznawcy złożone w dniu [...] sierpnia 2005 r. jest pismem wyjaśniającym, dotyczącym wniesionych przez strony uwag i nie wnosi do sprawy żadnych nowych elementów. Zdaniem organu, brak było powodów do żądania dostarczenia przez inwestorów nowej ekspertyzy, skoro z ekspertyzy inż. Przybysza wynika, że brak jest podstaw do ingerencji organów nadzoru budowlanego. Decyzja organu odwoławczego jest przedmiotem skargi U. i W. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, podtrzymując zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W piśmie z dnia [...] maja 2005 r. skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego J. N. . Z opinii tej bowiem wynika, że proces uszkodzeń przedmiotowego budynku ma charakter ciągły i postępujący i grozi katastrofą budowlaną, a przyczyną uszkodzeń jest nieprawidłowa rozbudowa sąsiedniego budynku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Zgodnie z unormowaną w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej są zobowiązane do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie administracyjne ma obowiązek zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego tak, aby ustalić niewątpliwy stan faktyczny sprawy, zgodnie z rzeczywistością. Dochodzenie do prawdy obiektywnej, to jest do określenia rzeczywistego stanu stosunków faktycznych, powinno odbywać się wg reguł postępowania dowodowego określonych w przepisach kpa (por. wyrok NSA z 02.07.2002 r., I SA 169/02, Lex nr 157661). Zgodnie też z treścią art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, przy czym przy zbieraniu materiału dowodowego organ czyni to z własnej inicjatywy lub z inicjatywy strony. W niniejszej sprawie, skarżący już na etapie postępowania prowadzonego przed organem pierwszej instancji zgłaszali wątpliwości co do rzetelności wniosków zawartych w ekspertyzie rzeczoznawcy budowlanego R. P. , wskazując m.in. na brak przeprowadzenia przez rzeczoznawcę badań odnośnie wykonania i stanu ław fundamentowych. Wniosek skarżących o przeprowadzenie ponownej ekspertyzy nie został jednak uwzględniony, ani przez organ pierwszej instancji i ani przez organ odwoławczy. W toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżący złożyli do akt opinię biegłego sądowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dziedziny budownictwa J. N. , sporządzoną w kwietniu 2006 r. Z treści opinii wynika, że przeprowadzone pomiary geodezyjne wskazują na brak stabilności konstrukcyjnej budynku przy ul. [...] (stanowiącego własność inwestorów), powodującej uszkodzenia w budynku skarżących. Biegły wskazuje na konieczność zbadania stanu fundamentów pod ścianą szczytową budynku przy ul. [...], bowiem to wadliwie wykonany fundament jest przyczyną awarii. Skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu z powyższej opinii przez Sąd. Sąd administracyjny orzeka w zasadzie na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracyjnymi. W postępowaniu przed sądem administracyjnym postępowanie dowodowe może być przeprowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodów z dokumentów i tylko jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości (art. 106 § 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa). Należy przez to rozumieć, że postępowanie dowodowe przed sądem i dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania sądowo-administracyjnego i powinno umożliwić sądowi administracyjnemu dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Sąd jednak nie powinien przeprowadzać środków dowodowych i dokonywać ustaleń, które miałyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżonym aktem lub czynnością (T.Woś: Postępowanie sądowo-administracyjne, wyd. II zmienione, W-wa 1999). W niniejszej sprawie skarżący przed sądem złożyli dokument, który z formalnego punktu widzenia jest dokumentem prywatnym (art. 245 kpc), ale z punktu widzenia art. 278 kpc ma on charakter opinii biegłego, bowiem zawiera wiadomości specjalne. Treść tego dokumentu zdaje się też wskazywać, że dowód ten może mieć decydujące, a nie uzupełniające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Powyższe prowadzi do wniosku, że przeprowadzenie tego dowodu przez Sąd w niniejszej sprawie stanowiłoby naruszenie treści cytowanego wyżej art. 106 § 3 ppsa i stąd Sąd wniosek skarżących w tym zakresie oddalił (por. wyrok NSA z 25.09.2000 r. FSA 1/00, ONSA z 2001 r., Nr 1, poz. 1). Jednakże treść przedłożonego Sądowi przez skarżących dokumentu wskazuje, że organy z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa nie wyjaśniły istotnych okoliczności niezbędnych do prawidłowego rozpatrzenia sprawy. Nie wyjaśniono, bowiem dostatecznie przyczyn pękania ścian w budynku skarżących, a w szczególności, czy są one następstwem nieprawidłowości przy budowie budynku należącego do E. i H. L.. Wobec tego zatem, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7 i 77 § 1 kpa) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 200 i 152 ppsa orzekł jak w sentencji. /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Drzazga /-/ B.Kamieńska MK