II SA/Po 1209/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu [...] r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu E. K. od postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] lutego 2018 r. w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie /-/ J. Szuma Pismem z dnia 5 grudnia 2017 r. E. K. wniosła skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2016 r., nr [...]. W załączonym do niej piśmie zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy (k. 24 akt sądowych). Wniosek ten pozostawiono bez rozpoznania, jednakże dnia 25 lutego 2018 r. skarżąca ponowiła swe żądanie, składając nowy wniosek o przyznanie prawa pomocy na wymaganym formularzu PPF (k. 186 akt sądowych). W formularzu wniosku o prawo pomocy skarżąca wskazała, że sama prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Ma dorosłe dzieci, które nie pozostają z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Utrzymuje się z dzierżawy nieruchomości rolnej oraz z renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Nadto podała, że posiada dom o powierzchni 31 m[2] ponad 100-letni, nieruchomość rolną o powierzchni 4,01 ha, nieruchomość gruntową 557 m[2] zabudowaną budynkiem mieszkalnym oraz gospodarczym. Majątek nieruchomy jest we współwłasności z dziećmi. Oświadczyła, że na rachunku bankowym ma oszczędności w wysokości około [...] zł. Wyszczególniła swoje miesięczne koszty utrzymania: 80 zł leczenie, 350 zł opłaty i podatki od nieruchomości oraz utrzymanie budynku mieszkalnego, 70 zł remonty instalacji, łącznie 500 zł miesięcznie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 26 lutego 2018 r., odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Referendarz wyjaśnił dalej, że skarżąca posiada stałe miesięczne dochody. Wprawdzie w niewielkiej kwocie, ale pozwalającej jej pokryć konieczne i niezbędne koszty swojego bieżącego utrzymania. Zaznaczył, że skarżąca zadeklarowała, iż posiada oszczędności w znacznej wysokości. Oznacza to, że po zaspokojeniu pełnych kosztów swojego utrzymania pozostają jej wolne środki. Zasadą jest, że skoro wnioskodawczyni dysponuje oszczędnościami, brak jest podstaw do obciążenia Skarbu Państwa kosztami zainicjowanego przez nią postępowania sądowego. Końcowo referendarz stwierdził, że sytuacja finansowa i majątkowa wnioskodawczyni pozwala na pokrycie kosztów postępowania w całości, a to skutkowało odmową przyznania prawa pomocy. Od postanowienia referendarza E. K. wniosła sprzeciw. Wskazała, że złożone przez nią formularze PPF zostały źle wypełnione. Zaznaczyła między innymi, że w rubryce 7.1 wskazany "dom czy budynek mieszkalny, czy budynek jednorodzinny z budynkiem gospodarczym", na powierzchni działki 557 m2, to ta sama nieruchomość, co wpisana w rubryce "inne nieruchomości". W rubryce 11 obejmującej koszty utrzymania budynku powinno być nie 350 zł, a 464 zł miesięcznie. Koszty remontów wynoszą 40 zł miesięcznie, zakup żywności 696 zł miesięcznie. Łącznie koszty koniecznego utrzymania nie znajdują więc pokrycia w uzyskiwanym dochodzie. Zgromadzone łączne środki skarżącej to [...] zł. E. K. szeroko opisała także wydatki związane z utrzymaniem (zwłaszcza koniecznymi remontami) posiadanego przez nią ponad stuletniego budynku, na które zgromadzone środki zostaną przeznaczone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Objęte sprzeciwem postanowienie referendarza podlega utrzymaniu w mocy. Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Po rozpoznaniu sprzeciwu wniesionego w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu. Jak trafnie podkreślił referendarz sądowy zgodnie z art. 199 P.p.s.a. zasadą jest, że to strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Z kolei w myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym może nastąpić dopiero wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżąca istotnie zmodyfikowała treść złożonego wniosku, korygując dane dotyczące majątku i kosztów utrzymania. W ocenie Sądu kwestie podniesione przez skarżącą w sprzeciwie nie zmieniają obrazu jej sytuacji majątkowej i finansowej w stopniu, który pozwalałby uznać, że spełnione zostały przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Przesądzające znaczenie ma w tym przypadku fakt posiadania przez skarżącą stałych dochodów oraz – przede wszystkim – oszczędności w kwocie [...]zł. Sąd bierze pod uwagę fakt, że skarżąca planuje oszczędności te racjonalnie wydatkować w najbliższych latach na ważne cele (przede wszystkim związane utrzymaniem posiadanych budynków mieszkalnego i gospodarczego). To jednak nie daje podstawy do stwierdzenia, że E. K. znajduje się w sytuacji, w której ze względu na konieczność opłacenia kosztów związanych postępowaniem nie byłaby "w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania" (zob. art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Mając to wszystko na uwadze Sąd, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. /-/ J. Szuma