II SA/Po 1212/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Sekr.sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2004r. sprawy ze skargi M.T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] stycznia 2002r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego; o d d a l a s k a r g ę /-/ E.Podrazik /-/A.Łaskarzewska /-/ G.Radzicka Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2001r. nr [...] nakazał inwestorowi M.T., rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku mieszkalno-gospodarczego zlokalizowanego na działce przy ul. [...] w L. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że w toku postępowania administracyjnego ustalono, że inwestor M.T. na działce przy ul. [...] w L. wznosi budynek mieszkalno-gospodarczy bez decyzji o pozwoleniu na budowę. Budowę budynku o wymiarach 3,80 x 13,40 rozpoczętą w 2001r., inwestor na dzień oględzin dnia [...].10.2001r. doprowadził do stanu surowego. Stosując więc przepisy art. 48 ustawy z 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2000r. nr 106 poz. 1126 ze zm.) organ nadzoru budowlanego orzekł jak w cytowanym wyżej rozstrzygnięciu. W odwołaniu od decyzji M.T. przyznał, że faktycznie rozpoczął budowę bez pozwolenia na budowę, zarzucił jednak, że w związku z inwestycją posiada decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].06.2001r. nr [...], a w dniu [...].09.2001r. wystąpił do organów architektoniczno- budowlanych o wydanie pozwolenia na budowę. Posiada również zgodę sąsiadów, za wyjątkiem jednego, który swą uprzednią zgodę wycofał. Odwołujący podniósł, że w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą (ręczna myjnia samochodowa) część obiektu zamierzał przeznaczyć na poczekalnię dla klientów, a część na pomieszczenia socjalne dla pracowników. Zarzucając, że orzeczenie rozbiórki pozbawi go środków do życia i z punktu widzenia gospodarczego jest nieracjonalne, wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. W wyniku rozpoznania odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...].01.2002r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy i podzielił jej argumentację. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący M.T. powtórzył argumenty podniesione w odwołaniu i wnosił o uchylenie decyzji nakazującej rozbiórkę powołując się na względy społeczne, moralne, finansowe. W ocenie skarżącego wysoce prawdopodobne jest, że uzyska pozwolenie na budowę, tak więc rozbieranie obiektu jest niecelowe. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Należy przede wszystkim podkreślić, że decyzje obu instancji zapadły pod rządami ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2000r. nr 106 poz. 1126 ze zm.) jeszcze przed zmianą ustawy umożliwiającą legalizację samowoli budowlanej, którą to zmianę wprowadziła dopiero ustawa z 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2003r. nr 80 poz. 718). Natomiast rozpoznając sprawę organy na przełomie lat 2001-2002 musiały uwzględniać ustalony w dacie postępowania stan faktyczny i obowiązujący stan prawny w momencie rozstrzygania sprawy. Obowiązujące wówczas przepisy art. 28 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane stanowiły, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i 30. Tak więc budowa prowadzona bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę była samowolą i podlegała sankcji z art. 48 Prawa budowlanego, którą stosują organy nadzory budowlanego nakazując rozbiórkę obiektu będącego w budowie albo wybudowanego. W tym zakresie obowiązujące prawo w dacie rozstrzygania niniejszej sprawy nie pozwalało na żadną legalizację samowoli budowlanej i organy administracyjne nie mogły rozważać sprawy pod kątem słuszności, norm etycznych czy społecznych. Nieuzasadnione są również wywody skargi, w których skarżący twierdzi, że skoro otrzyma pozwolenie na budowę, to bez sensu jest rozbieranie obiektu. Jeżeli obiekt został wzniesiony, to organ architektoniczno-budowlany nie może wydać pozwolenia na budowę "post factum", gdyż takiej możliwości nie przewidują przepisy prawa budowlanego, a w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest konsekwentnie pogląd, że w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały wykonane, wydanie pozwolenia na budowę jest bezprzedmiotowe, a ewentualne postępowanie w tym zakresie winno być umorzone na podstawie art. 105 § 1 kpa. Natomiast wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę po ukończeniu robót stanowi rażące naruszenie przepisów rozdziału 4 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, kwalifikującym się do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art.156 § 1 pkt 2 kpa. W powyższych okolicznościach uznając skargę za nieuzasadnioną, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271 ze zm.) – orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ E.Podrazik /-/A.Łaskarzewska /-/ G.Radzicka MarK