II SA/Po 1217/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2012r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. I. i C. I. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego postanawia 1. zwolnić J. I. i C. I. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad zapłacony wpis od skargi, 2. ustanowić dla J.I. i C. I. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący J. I. i C. I. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego. Wezwani do uiszczenia wpisu od skargi, w dniu 11 stycznia 2012r., wpłacili kwotę 500 zł (k. 30 akt adm.). W dniu 12 stycznia 2012r. nadali na poczcie wniosek o prawo pomocy, w którym domagali się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego (k. 32 akt adm.). W piśmie z dnia 24 stycznia 2012r. sprecyzowali, że wnoszą o ustanowienie adwokata zamiast wcześniej zakreślonego na formularzu radcę prawnego (k. 55 akt sąd.). W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy skarżący podali, że są osobami schorowanymi. Skarżąca nie uzyskuje obecnie żadnych dochodów, utrzymują się jedynie z emerytury męża, która wynosi 1700 zł miesięcznie. Podkreślili, że są w trudnej sytuacji, gdyż mają wydatki na leki i opłaty na utrzymanie mieszkania. Skarżący choruje na kręgosłup, a skarżąca na cukrzycę i nadciśnienie tętnicze. Nadto sprawa jest skomplikowana i proszą o profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący oświadczyli, że są właścicielami mieszkania o powierzchni 65,8 m², nie dysponują żadnymi innymi nieruchomościami, wartościowymi ruchomościami, czy oszczędnościami. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej i rodzinnej skarżący zostali wezwani, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 513, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) do osobistego uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W odpowiedzi skarżący oświadczyli, że samodzielnie prowadzą swoje gospodarstwo domowe, utrzymują się jedynie z emerytury skarżącego. Skarżąca potwierdziła, że aktualnie nie osiąga żadnych dochodów. Załączyła kopię zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy, z którego wynika, że nie figuruje w ewidencji jako osoba bezrobotna. Następnie skarżący oświadczyli, że nie posiadają żadnych lokat terminowych, nie mają pożyczek ani kredytów, nie prowadzą działalności gospodarczej, nie mają też żadnego samochodu. Ich majątek stanowi mieszkanie będące odrębną własnością, składające się z dwóch pokoi i dwóch kuchni. Jeden pokój i kuchnię zajmuje córka skarżących z rodziną, która prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Posiadają także budynek gospodarczy o powierzchni 9,7 m2 i ogródek przydomowy o powierzchni 481 m2. Na budowę przedsionka, którego dotyczy przedmiotowa sprawa zbierali materiały budowlane przez kilka lat, nie posiadają już dokumentacji zakupu materiałów budowlanych. Na koszty utrzymania składają się koszty czynszu, energii elektrycznej, ścieków płynnych, śmieci, gazu w butli w wysokości 58 zł miesięcznie, wody. Wysokość rachunków za media udokumentowali kopiami faktur i rachunków. Nadto przedłożyli kopie dokumentów źródłowych w postaci: - PIT-40 A skarżącego, - decyzji o wysokości podatku rolnego i od nieruchomości, - umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu, - decyzji ZUS o wysokości emerytury. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 243 §1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Oznacza to, że swoim zakresem obejmuje obowiązek poniesienia kosztów postępowania jakie wystąpią w przyszłości, po dniu wniesienia wniosku o prawo pomocy. Zatem wniosek skarżących o zwolnienie od kosztów sądowych nie może dotyczyć wpisu od skargi, gdyż uiścili go jeszcze przed wniesieniem wniosku o prawo pomocy. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić wszystkich należności sądowych (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawców pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad uiszczony wpis od skargi. Skarżący utrzymują się bowiem jedynie z jednej emerytury, której wysokość pozwala na zaspokojenie najpotrzebniejszych bieżących kosztów koniecznego utrzymania. Rachunki płacą bowiem w terminie. Z uwagi na stan zdrowia ponoszą dodatkowe konieczne wydatki. Wprawdzie mieszka z nimi córka z rodziną, ale prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i partycypuje jedynie w kosztach utrzymania mieszkania. Nie posiadają też żadnego majątku, z którego mogliby czerpać dodatkowe dochody, nieruchomość wykorzystują, bowiem celem zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych i bytowych. Doświadczenie życiowe wskazuje, że uzyskiwany dochód nie pozwala na poczynienia oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie pozostałych kosztów sądowych niniejszego postępowania, chociażby w części. Przedstawiona sytuacja finansowa wskazuje, że skarżący nie są również w stanie wygospodarować środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska