II SA/Po 1219/17

Dnia 21 marca 2018 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2018 roku sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2017 roku nr [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia dokumentów oddala skargę Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2017 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (zwany dalej "PINB") na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1332; zwanej dalej "p.b.") w związku z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017r., poz. 1257 ze zm.; zwanej dalej "k.p.a.") nakazał A. G., M. K., D. K., w terminie 180 dni od dnia doręczenia postanowienia przedłożyć decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczegółowymi, i oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla działki nr [...] położonej w miejscowości D.. PINB ustalił, że inwestycja polegająca na budowie betonowej wieży antenowej na działce oznaczonej nr [...] w miejscowości D. zrealizowana została bez wymaganego pozwolenia na budowę. Na podstawie zebranego materiału dowodowego PINB ocenił, że brak jest przeszkód co do możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego dotyczącego budowy wieży antenowej. Aby obiekt mógł zostać zalegalizowany niezbędne jest uzyskanie przez inwestorów w pierwszej kolejności decyzji o warunkach zabudowy. Tylko w sytuacji uzyskania pozytywnej decyzji w zakresie warunków zabudowy zlecenie wykonania projektu budowlanego jest zasadne i ekonomiczne. W zażaleniu D. K. (zwany dalej również "Skarżącym") podniósł, że inwestycja nie polegała na budowie wieży antenowej. Posadowienie słupa betonowego nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Po rozpatrzeniu zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 12 października 2017 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 123 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy postanowienie PINB. WINB ustalił, że na działce nr [...] w m. D. przy ul. [...] istnieje słup żelbetowy na którym zamontowana jest kamera oraz antena. Słup został posadowiony ok. 2015 -2016 r., wcześniej w tym miejscu istniał inny słup. Wymiana słupa nie została zgłoszona w postaci zgłoszenia lub pozwolenia na budowę. W ocenie WINB zrealizowana inwestycja nie jest budynkiem (art. 3 pkt 2 p.b.), ani obiektem małej architektury (art. 3 pkt 4 p.b.). Jest zatem budowlą, o której mowa w art. 3 pkt 3 p.b. W art. 3 pkt 3 p.b. ustawodawca wskazał, że budowlą jest m.in. wolnostojący maszt antenowy. Dodatkowo zauważyć należy, że jak wynika z § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (tj. Dz.U. z 2005 r. poz. 1864) poprzez telekomunikacyjny obiekt budowlany rozumie się linię kablową podziemną, linię kablową nadziemną, kanalizację kablową, kontenery telekomunikacyjne, szafy kablowe oraz wolno stojące konstrukcje wsporcze anten i urządzeń radiowych, w tym wolno stojące maszty antenowe i wolno stojące wieże antenowe. Wolno stojący maszt antenowy wg § 3 pkt 9 ww. rozporządzenia to wolno stojąca konstrukcja wsporcza anten i urządzeń radiowych, z odciągam, natomiast wolno stojąca wieża antenowa - to wolno stojącą konstrukcję wsporczą anten i urządzeń radiowych, bez odciągów (3 pkt 13 rozporządzenia). Fakt samowolnej budowy budowli niewymienionej w art. 29 ust. 1 i 2 p.b. nakłada na organ nadzoru budowlanego obowiązek przeprowadzenia postępowania w trybie art. 48 p.b. Warunkiem wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu powstałego w drodze tzw. samowoli budowlanej, jest brak możliwości jego zalegalizowania. W sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wymagana jest zgodność z decyzją o warunkach zabudowy oraz nienaruszenie przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W związku z powyższym niezbędnym było wydanie postanowienia na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. K. podniósł, ze słup żelbetonowy wkopany w ziemię nie jest wolnostojącym masztem antenowym, gdyż nie posiada odciągów, ani nie jest konstrukcją wsporczą i nie stosuje się do niego art. 48 p.b.W jego ocenie nie każdy obiekt wkopany w ziemię jest budowlą zdefiniowaną w ustawie Prawo budowlane. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w toku postępowania legalizacyjnego prowadzonego na podstawie art. 48 p.b. Zgodnie z art. 48 ust. 1 p.b. organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Jeżeli jednak budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, to zgodnie z art. 48 ust. 2 p.b. organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W myśl natomiast art. 48 ust. 3 p.b. w postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. Z powyższego wynika, że samowola budowlana polegająca na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, co do zasady skutkuje nakazem rozbiórki. W obowiązującym stanie prawnym nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie. Ustawodawca zobowiązał organy administracji do badania, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i czy umożliwia doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Jeśli tak, to właściwy organ jest zobowiązany wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. Dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych warunków do legalizacji samowoli, organ może orzec rozbiórkę. Podkreślić należy, ze organ nadzoru budowlanego nie ma możliwości odstąpienia od trybu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części, jeżeli zostały spełnione warunki, o których mowa w art. 48 ust. 2 p.b. Natomiast to w jaki sposób zakończy się postępowanie legalizacyjne zależy już wyłącznie od inwestora. Przypomnieć należy, że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem inwestora, ale uprawnieniem. Kluczowe znaczenie dla oceny prawidłowości zastosowania przez organy nadzoru budowlanego trybu określonego w art. 48 p.b. miała właściwa klasyfikacja wykonanych robót budowlanych. Niezbędnym było więc ustalenie, czy posadowienie wolnostojącego masztu antenowego wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Z art. 28 ust. 1 p.b. wynika, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W art. 3 pkt 7 p.b. ustawodawca zdefiniował pojęcie robót budowlanych wskazując, że przez takie należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Z kolei pod pojęciem budowy należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 p.b.). Organy nadzoru budowlanego prawidłowo zakwalifikowały wykonany w niniejszej sprawie wolnostojący maszt antenowy jako budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 p.b. Przepis ten przewiduje, że pod pojęciem budowli należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury w tym wolno stojące maszty antenowe. Tym samym wbrew twierdzeniom Skarżącego w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z budową wolnostojącego masztu antenowego. Jako prawidłowe Sąd ocenił również ustalenia organów nadzoru budowlanego, iż budowa wolnostojącego masztu antenowego nie została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Warunki techniczne przewidziane dla takich obiektów, jak również tryb i rygory postępowania przy ich projektowaniu i budowie, określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. 2005 r. Nr 219, poz. 1864 ze zm.. Jak wynika z § 3 pkt 2 rozporządzenia poprzez telekomunikacyjny obiekt budowlany rozumie się linię kablową podziemną, linię kablową nadziemną, kanalizację kablową, kontenery telekomunikacyjne, szafy kablowe oraz wolno stojące konstrukcje wsporcze anten i urządzeń radiowych, w tym wolno stojące maszty antenowe i wolno stojące wieże antenowe. Bezspornym w rozpoznawanej sprawie pozostaje, że przed rozpoczęciem robót budowlanych Skarżący nie dysponował decyzją o pozwoleniu na budowę. Skarżący nie dysponował również decyzją o ustaleniu warunków zabudowy. Wobec tak ustalonego stanu faktycznego w celu legalizacji przedmiotowej budowy niezbędnym było zobowiązanie Skarżącego do przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 p.b. Reasumując Sąd uznał, że wobec niewadliwie ustalonego stanu faktycznego sprawy, organy nadzoru budowlanego prawidłowo zakwalifikowały wykonane przez Skarżącego roboty budowlane jako budowę wolnostojącego masztu antenowego wymagającą uzyskania pozwolenia na budowę. Skoro Skarżący takiego pozwolenia nie uzyskał, zasadnym było wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 48 ust. 3 p.b. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) orzekł jak w sentencji.