II SA/Po 122/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. i R. S. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] stycznia 2007 roku Nr [...] w przedmiocie czynności z zakresu administracji publicznej p o s t a n a w i a odrzucić skargę /-/ E.Podrazik E i R. S. złożyli skargę na rozstrzygnięcie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. zawarte zdaniem skarżących w piśmie z dnia [...] stycznia 2007 r., Nr [...]. Pismo to zdaniem skarżących rozstrzyga co do istoty sprawę żądania pilnego doprowadzenia sąsiedniego opłotowania do stanu zgodnego z prawem, a wniesionego pismem z dnia 25 lipca 2006 r. Skarżący podnoszą, iż wskazane powyżej pismo rozstrzyga ich żądania co do istoty, co daje im podstawę do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W uzasadnieniu wskazano, iż organy nadzoru budowlanego poprzez wybiórcze stosowania prawa, oraz niepodjęcie działań zmierzających do doprowadzenia opłotowania wybudowanego przez M. i A. P. do stanu zgodnego z prawem, powodują naruszenie przepisów prawa, w tym także postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucają, iż organy nadzoru budowlanego nie wszczęły postępowania oraz odmawiały wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, aby pozbawić skarżących możliwości zastosowania właściwej drogi proceduralnej. Podniesiono również, iż organ odwoławczy przekazał sprawę, jako skargę na działania organu Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego naruszając tym samy zakaz zawarty w przepisie art. 232 k.p.a. Zarzucono również, iż organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie w sposób jednostronnym, nie wyjaśniając całości stanu faktycznego, czyniąc błędne ustalenia stanu faktycznego, a także poświadczając nieprawdę. Takie postępowanie organów nadzoru budowlanego prowadzi do naruszenia interesu prawnego skarżących wyrażającego się w uniemożliwieniu im ochrony przysługujących im uprawnień w trybie przewidzianym procedurą administracyjną. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wnosi o jej odrzucenie. Organu odwoławczy wskazuje, iż skarga została wniesiona na zawiadomienie z dnia 18 stycznia 2007 r. o sposobie załatwienia skargi Państwa E. i R. S.. Kwestie stanowiące przedmiot skargi były więc rozpatrywane przez organy nadzoru budowlanego w oparciu o przepisy działu VIII k.p.a. zatytułowanego "Skargi i wnioski". Zgodnie zaś z przyjętym w doktrynie i orzecznictwie stanowiskiem, ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Z tego też powodu organ nadzoru wnosi o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa inne niż decyzje administracyjne, postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych oraz stanowiskiem doktryny czynności podejmowane w trybie postępowania skargowego uregulowanego w dziale VIII k.p.a. nie należą do kategorii czynności o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 wspomnianej ustawy. Akta przedmiotowej sprawy wskazują, iż całość postępowania przed organami nadzoru budowlanego była prowadzona w trybie przewidzianym działem VIII k.p.a. Skarga na czynności podejmowane w ramach postępowania skargowego nie może być przedmiotem rozpoznania przez sąd administracyjny, gdyż te nie są objęte właściwością sądów administracyjnych. Z powyższych względów skarga E. i R. S. jako niedopuszczalna podlegać musi odrzuceniu w oparciu o przepis art. 58 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na marginesie zauważyć jednak należy, iż błędne są twierdzenia organów nadzoru budowlanego, jakoby postępowanie administracyjne prowadzone przez organy nadzoru budowlanego było co do zasady wszczynane z urzędu. Przepisy kodeksu prawa administracyjnego, ani ustawy Prawo budowlane nie dają podstawy do takich twierdzeń. Art. 61 k.p.a. przewiduje jedynie ograniczenia co do możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu w sprawach, których wszczęcie wymaga wniosku strony. Tego typu uregulowań nie ma w odniesieniu do postępowania wszczynanego na wniosek strony. Przepis art. 61 § 3 kpa wyraźnie wskazuje, iż datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. W konsekwencji więc, organ administracji publicznej po stwierdzeniu istnienie przesłanek koniecznych dla wszczęcia postępowania tj. zawarcia we wniosku żądania dotyczącego sprawy indywidualnej załatwianej w drodze decyzji, złożenia wniosku przez osobę będącą stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., spełnienia przez wniosek warunków formalnych i procesowych oraz stwierdzenia, że organ do którego wniesiono podanie jest właściwy w sprawie, jest związany wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Powyższe stoi w sprzeczności z zasadą wywiedzioną przez organy nadzoru budowlanego, co do możliwości wszczynania postępowania z zakresu prawa budowlanego jedynie z urzędu. Wobec powyższego uznać należy, iż wbrew twierdzeniom Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego zawartych w zawiadomieniu o sposobie załatwienia skargi z dnia 7 listopada 2006 r., żądanie E. i R. S. z dnia 25 lipca 2006 r. wszczęło postępowanie administracyjne. Sama konieczność wyjaśnienia kwestii związanych z opłotowaniem wykonanym przez M. i A. P., która stanowi podstawę uznania przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargi E. i R. S. jako uzasadnionej, wskazuje, iż dla rozpatrzenia sprawy wniesionej przez skarżących pismem z dnia 25 lipca 2006 r. konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. A dopiero to postępowanie pozwoli na ocenę zasadności żądania E. i R. S.. Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W przypadku nie załatwienia sprawy w powyżej wskazanych terminach stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia – art. 37 k.p.a. tzw. zażalenie na bezczynność organu. Wniesienie zażalenie w tym trybie jest warunkiem koniecznym dla możliwości wniesienia skargi na bezczynność organu do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jeżeli więc w powyższej sprawie doszło do przekroczenia terminów wskazanych art. 35 § 3 k.p.a. to skarżący mają możliwość po złożeniu zażalenia w trybie art. 37 k.p.a. wnieść skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organów. W związku z powyższym, mając na uwadze przesłanki z art. 58 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji postanowienia. /-/ E. Podrazik