II SA/Po 1226/17

Dnia 22 lutego 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2018 roku sprawy ze skargi G. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2017 r. nr [...] Prezydent Miasta P. działając na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: K.p.a.) odmówił wszczęcia postępowania z wniosku G. M. z dnia 25 maja 2017 r. o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego w wys. 350.000 zł na adaptację domu z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu. Uzasadniając powyższe stanowisko wyjaśniono, że wnioskiem z dnia 25 maja 2017 r. G. M. wniosła o przyznanie zasiłku celowego w wys. 350.000 zł na adaptację domu. Organ wyjaśnił, że uprzednio dnia 6 października 2015 r. strona wniosła o naprawienie szkód związanych z decyzją odmową przyznania środków na adaptację części domu dla potrzeb osoby niepełnosprawnej w kwocie [...]zł Decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2015 r. odmówiono pomocy na ten cel. W wyniku odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO w P.) decyzją z dnia 16 marca 2016 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Strona decyzji tej nie zaskarżyła do sądu administracyjnego i decyzja stała się prawomocna. Wyjaśniono, że kolejnym wnioskiem z dnia 5 maja 2016 r. G. M. zwróciła się z prośbą o zasiłek celowy w kwocie [...]zł na adaptację domu dla potrzeb osoby niepełnosprawnej. Decyzją z dnia [...] 2016 r. Prezydent Miasta P. umorzył postępowanie w tej sprawie. Strona nie odwołała się od tej decyzji, lecz nowym wnioskiem z 2 czerwca 2016 r. zwróciła się o zasiłek celowy na usunięcie szkód z 2006 r. spowodowanych decyzjami wydanymi od 2006 r. do 2016 r. (adaptacja domu do potrzeb osoby niepełnosprawnej). Organ decyzją z 16 czerwca 2016 r. umorzył postępowanie wywołane tym wnioskiem jako bezprzedmiotowe. Prezydent Miasta P. wyjaśnił, że sprawa z odwołania strony od powyższej decyzji jest zawisła przed SKO w P.. Podano następnie, że wnioskiem z 4 sierpnia 2016 r. G. M. zwróciła się o zasiłek celowy w kwocie [...]zł na adaptację domu dla potrzeb osoby niepełnosprawnej (naprawienie szkód w domu). Decyzją z dnia 17 sierpnia 2016 r. organ umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie powyższego wniosku. Decyzja powyższa została zaskarżona do SKO w P., jednak do dnia wydania decyzji przez Prezydenta nie została rozpoznana przez organ odwoławczy. Tożsamy wniosek jak poprzednie strona skierowała w dniu 22 sierpnia 2016 r. zmieniając jedynie żądaną jego kwotę (70.000 zł). Prezydent Miasta P. postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2016 r. odmówił wszczęcia postępowania z tego wniosku, a w wyniku zażalenia SKO w P. postanowieniem z dnia 31 stycznia 2017 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. G. M. wniosła na powyższe postanowienie Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Wskazano, że niniejsza sprawa jest w toku. Organ I instancji dalej wyjaśnił, że wniosek strony z dnia 25 maja 2017 r. jest tożsamy z wcześniej rozpoznanym (dotyczy tego samego przedmiotu - tj. przyznania zasiłku celowego na adaptację domu). Organ podał, że rozpatrując ten wniosek podtrzymałby swoje stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] 2015r. oraz w kolejnych decyzjach umarzających jako bezprzedmiotowe postępowania administracyjne z dnia [...] 2016 r., [...] 2016 r. i [...] 2016 r. w kwestii przyznania zasiłku celowego na adaptację domu. Zgodnie z przepisami prawa organ do spraw pomocy społecznej nie może wszcząć postępowania w sprawie już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, co wynika a contrario z przepisu art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Zgodnie zaś z art. 61a § 1 K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Odwołując się do orzeczeń sądów administracyjnych wyjaśniono, że zawarte w art. 61a § 1 K.p.a. sformułowanie "inne uzasadnione przyczyny: uniemożliwiające wszczęcie postępowania oznacza sytuację, w której zachodzą okoliczności, o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym, uniemożliwiające wszczęcie postępowania i to takie, które są oczywiste, dające się stwierdzić niejako od razu, na pierwszy rzut oka. Stąd przepis powyższy stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m. in. w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie jednostki dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej (tożsamość sprawy). O tożsamości sprawy można mówić wyłącznie wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Zdaniem Prezydenta, w niniejszej sprawie występuje ta sama strona, przedmiotem sprawy są te same potrzeby, nie zmienił się stan prawny i faktyczny w zakresie pomocy w formie zasiłku celowego na adaptację domu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła G. M.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie podzielając w całości pogląd zawarty w postanowieniu organu I instancji. Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu G. M. zarzucając jej naruszenie art. 39 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego błędną wykładnię. Skarżąca zwróciła również uwagę na swoją ciężką sytuację życiową. W odpowiedzi SKO w P. podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania G. M. pomocy w formie zasiłku celowego w wys. 350.000 zł na adaptację domu. Stosownie do treści art. 61 K.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, przy czym zgodnie z art. 61a K.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 K.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Jak zauważa się w orzecznictwie sądów administracyjnych, na co trafnie wskazywał organ administracji w odpowiedzi na skargę, przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 K.p.a. jest zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania: przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Co warte podkreślenia, na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, co oznacza, że wydając postanowienie, o jakim mowa w art. 61a § 1 K.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym. W przedmiotowej sprawie organy administracji zasadnie stanęły na stanowisku, że w sprawie występuje przesłanka wskazana w art. 61a K.p.a., którą jest wcześniejsze rozpoznanie wniosków skarżącej o przyznanie przedmiotowego świadczenia. Stanowisko powyższe uznać należy za prawidłowe. I tak, decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2015 r. nr [...] wniosek G. M. z dnia [...] 2015 r. o naprawienie szkód związanych z decyzją odmowną dotyczącą przyznania środków na adaptację domu dla potrzeb osoby niepełnosprawnej został rozpatrzony poprzez odmowę udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego w wys. [...] zł na naprawienie szkód związanych z decyzją odmowną przyznania środków na adaptację części domu dla potrzeb osoby niepełnosprawnej. Decyzja powyższa stała się ostateczna na podstawie decyzji SKO w P. z dnia 16 marca 2016 r. Kolejnym wnioskiem z dnia 5 maja 2016 r. G. M. zwróciła się z prośbą o przyznanie zasiłku celowego w kwocie 36.000 zł na adaptację domu dla potrzeb osoby niepełnosprawnej. Decyzją z dnia [...] 2016 r. numer [...] Prezydent umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie powyższego wniosku. Od decyzji powyższej nie wniesiono odwołania. Natomiast wnioskiem z dnia 2 czerwca 2016 r. G. M. zwróciła się z prośbą o przyznanie zasiłku celowego na usunięcie szkód w domu z 2006 r. spowodowanych decyzjami od 2006 r. do 2016 r. (adaptacja domu dla potrzeb osoby niepełnosprawnej). Decyzją z dnia [...] 2016 r. Prezydent umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie powyższego wniosku. Dodatkowo, wnioskiem z dnia 04 sierpnia 2016 r. G. M. zwróciła się z prośbą o przyznanie zasiłku celowego w kwocie [...]zł na adaptację domu dla potrzeb osoby niepełnosprawnej (naprawienie szkód w domu). Decyzją z dnia [...] 2016 r. numer [...] Prezydent umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie powyższego wniosku. Nadto skarżąca tożsamy wniosek jak poprzednie skierowała w dniu 22 sierpnia 2016 r. zmieniając jedynie żądaną jego kwotę (70.000 zł). Prezydent Miasta P. postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2016 r. odmówił wszczęcia postępowania z tego wniosku, a w wyniku zażalenia SKO w P. postanowieniem z dnia 31 stycznia 2017 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W tych okolicznościach należało uznać, że wniosek z dnia 25 maja 2017 r. jest tożsamy z wcześniej rozpoznanymi wnioskami (dotyczy tego samego przedmiotu – tj. dotyczy tego samego przedmiotu - tj. przyznania zasiłku celowego na adaptację domu). Tym samym Prezydent nie mógł skutecznie wszcząć postępowania administracyjnego, a w sprawie spełnione zostały przesłanki wydania postanowienia, o którym mowa w art. 61a § 1 K.p.a. W niniejszej sprawie występuje bowiem ta sama strona, przedmiotem sprawy są te same potrzeby, oraz nie zmienił się stan prawny i faktyczny, w odniesieniu do rozpoznanych uprzednio wniosków. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) skargę oddalił.