II SA/Po 1228/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 stycznia 2012r wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. L. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2011r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia 1. ustanowić dla J. L. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący J. L. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca oświadczył, że pobiera świadczenie rentowe w wysokości 961 zł miesięcznie. Po potrąceniach ustawowych i komorniczych na utrzymanie pozostaje mu około 300 zł. Z tej kwoty nie jest w stanie wygospodarować żadnych środków na zapłacenie wynagrodzenia adwokata, czy radcy prawnego. Podał, że samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Wraz z byłą żoną jest współwłaścicielem domu, w którym zamieszkuje. Podał, że nie posiada oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Do wniosku o prawo pomocy dołączył kserokopię wyroku rozwodowego oraz zaświadczenie ZUS, z którego wynika, że pobiera okresową rentę z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 991,45 zł, do wypłaty za miesiąc styczeń 2012r. przekazano mu 299,36 zł. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz syna z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Skoro skarżący zwolniony z ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sadowych, zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.). Żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezpodstawne. Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Utrzymuje się jedynie z renty z tytułu niezdolności do pracy, która jest jeszcze umniejszona o potrącenia komornicze. Wysokość realnie otrzymywanych środków wskazuje w sposób oczywisty, że nie jest w stanie zaspokoić nawet podstawowych potrzeb koniecznego swojego utrzymania. Z uwagi na stan zdrowia nie może także wykorzystać swoich zdolności zarobkowania. Posiadany majątek nieruchomy wykorzystuje na cele mieszkaniowe. Nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, które mógłby przeznaczyć na pokrycie honorarium profesjonalnego pełnomocnika. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia adwokata z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 239 pkt 1a) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska