II SA/Po 123/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 czerwca 2011r wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. J. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2011r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie o pozwolenie na rozbudowę i przebudowę postanawia 1. ustanowić dla P. J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu, 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący P. J. po wydaniu wyroku w sprawie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości (k.58). W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest emerytem i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i adwokackich bez uszczerbku dla jego utrzymania. Nadto podał, że zamierza wnieść skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego stąd konieczność ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Nadto wskazał, że stan jego zdrowia wymaga stałego leczenia, stąd konieczność wydatków na leki. Wskazał, że przed emeryturą miał rentę inwalidzką, dziś ma 70 lat. Wnioskodawca podał, że sam prowadzi swoje gospodarstwom domowe. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku podał, że posiada mieszkanie o powierzchni 27 m² wybudowane w 1965r. Wnioskodawca oświadczył, że otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł brutto miesięcznie oraz wynagrodzenie za pracę w wymiarze 1/10 etatu w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Łączne dochody netto wynoszą około [...] zł. miesięcznie. Stałe koszty z tytułu opłat za czynsz, telewizję, telefon, prąd, gaz i wodę wynoszą około [...] zł miesięcznie, leki – [...] zł miesięcznie, wyżywienie i pozostałe wydatki –[...] zł. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy był niepełny wnioskodawca został wezwany w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 513, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) do osobistego uzupełniania wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W odpowiedzi wnioskodawca podał, że utrzymuje się z emerytury i pracy na 1/10 etatu, co łącznie daje dochód w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Oświadczył, że stan jego rachunku bankowego wynosi [...] zł, nie posiada lokat terminowych, nie zaciągał pożyczek, ani kredytów. Wnioskodawca dołączył następujące dokumenty źródłowe: - PIT-37 za 2010r. z którego wynika, że całkowity dochód wyniósł [...] zł, - zaświadczenie o zatrudnieniu, - decyzja o waloryzacji emerytury, - zawiadomienie o wysokości czynszu za mieszkanie w wysokości 235,06 zł - wyciągi za rachunku bankowego prowadzonego przez bank PKO Bank Polski, z których wynika, że na dzień 7 czerwca 2011r. posiada środki w wysokości [...] zł., otrzymuje stałe wpływy z tytułu emerytury, uzyskał w dniu 4 lutego 2011r. kwotę [...] zł z tytułu wykupu obligacji, otrzymał w dniu 20 grudnia 2010r. dywidendę od akcji w wysokości [...] zł. Nadto w piśmie z dnia 16 czerwca 2011r. wskazał, że w kwietniu, maju i czerwcu dokonał kilku wypłat z rachunku celem uregulowania zaległości w bieżących płatnościach spowodowanych chorobą i niemożnością uiszczenia ich w terminie. Przedłożył wezwanie z 7 czerwca 2011r. do uregulowania należności za telewizję i telefon oraz przypomnienie o uiszczeniu należności za czynsz za mieszkanie. Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 4 p.p.s.a. zgodnie, z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Z oświadczenia złożonego przez wnioskodawcę wynika, że uzyskuje stałe dochody w tytułu emerytury oraz dodatkowo pracuje na część etatu. Łączne dochody nie są wprawdzie bardzo wysokie, ale pozwalają na pokrycie wszystkich stałych kosztów bieżącego utrzymania wnioskodawcy. Ostatnio powstałe zaległości w płatnościach nie były spowodowane brakiem środków finansowych, ale niemożnością ich uiszczenia w terminie z powodu choroby. Uzyskiwane środki pozwoliły na uiszczenie dotychczasowych kosztów postępowania sądowego, w tym wpisu od skargi w wysokości [...]zł i opłaty od uzasadnienia w wysokości [...] zł. Z przedłożonego materiału źródłowego nie wynika, by obecnie istotnemu zwiększeniu uległy stałe koszty bieżącego utrzymania. Wydatki z tego tytułu znajdują się na podobnym poziomie. Rzeczywistą sytuację finansową najwyraźniej obrazują wpływy i wypływy z rachunku bankowego, który posiada wnioskodawca. W okresie ostatnich 6 miesięcy na jego rachunku nie zanotowano żadnego debetu, na skutek dodatkowych wpływów z tytułu dywidendy i wykupu obligacji dysponował kwotą przeszło [...] zł. Wynika z tego, że posiada źródła dodatkowych dochodów. Aktualnie na rachunku bankowym posiada wolne środki w kwocie przekraczającej [...] zł. Oznacza to, że wnioskodawca po uiszczeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania jest w stanie zaoszczędzić środki, które mógłby przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Na obecnym etapie postępowania w związku z zamiarem wniesienia skargi kasacyjnej powstanie obowiązek uiszczenia wpisu w wysokości [...] zł. Obecnie wnioskodawca dysponuje wolną kwotą przekraczającą wysokość tej opłaty. Podkreślić należy, że zwolnienie od kosztów sądowych może uzyskać tylko strona, której po uiszczeniu koniecznych kosztów swojego bieżącego utrzymania nie pozostają żadne wolne środki. Jeżeli strona dysponuje wolnymi finansami, to powinna je w pierwszej kolejności wykorzystać na pokrycie kosztów prowadzonego postępowania sądowego, a dopiero w dalszej kolejności realizować inne swoje potrzeby. Koszty sądowe mają bowiem charakter należności publicznoprawnych i winny być uiszczane w pierwszej kolejności przed innymi wydatkami, zaraz po zaspokojeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania, a nie wszystkich wydatków, które wnioskodawca uważa za uzasadnione. Wobec powyższego opierając się o treść formularza wniosku o prawo pomocy oraz o jego uzupełnienie przyjąć należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych, które zobowiązany będzie ponieść na etapie skargi kasacyjnej, jeżeli ją skutecznie wniesie. Oddalono, więc wniosek skarżącego o zwolnienie od obowiązku poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Biorąc jednak pod uwagę wysokość środków jakimi wnioskodawca dysponuje oraz rzeczywiste koszty rynkowego honorarium adwokata, uznać należało, że nie ma on możliwości przeznaczenia odpowiednich środków na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Tym bardziej, że na obecnym etapie postępowania wnioskodawca zobowiązany jest do skorzystania z pomocy adwokata dla sporządzenia skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy należało przyznać prawo pomocy w części poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu (art. 245 §3 p.p.s.a.). Podkreślenia wymaga, że zgodnie z dyspozycją art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska