II SA/Po 1236/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę Decyzją z dnia (...) czerwca 2011 r., nr (...), Prezydent Miasta G., na podstawie art. 3 ust. 3, art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) odmówił Z. B. przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na dofinansowanie do opłat za leki i czynsz. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż Z. B. w dniu (...) czerwca 2011 r., zwrócił się do organu z prośbą o przyznanie zasiłku celowego na dofinansowanie do zapłacenia rachunku za czynsz i refundacji kosztów leczenia. Zaktualizowany w dniu w (...) czerwca 2011 r. wywiad środowiskowy wskazał, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i córką, nie pracuje zawodowo, jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, z którego to tytułu otrzymuje zasiłek stały. Jego żona jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku, choruje (leczy się w poradni rodzinnej) i ma orzeczony lekki stopień niepełnosprawności. Obecnie dochód rodziny wynosi (...) zł i składa się na niego zasiłek rodzinny w wysokości (...) zł oraz dodatek czynszowy w wysokości (...) zł (od maja 2010 r. do października 2011 r.) oraz zasiłek stały w wysokości (...) zł. Odnosząc się do dofinansowania rachunku za czynsz organ wskazał, iż fakt otrzymywania dodatku czynszowego przesądza, w opinii organu, o braku podstaw do przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie czynszu. Kwota (...) zł nie stanowi bowiem kwoty, jakiej wnioskodawca nie mógłby sam uiścić, w szczególności, że prawie całą kwotę czynszu spłaca za niego instytucja pomocy społecznej. Odnosząc się do żądania dofinansowania kosztu zakupu leków w wysokości (...) zł organ wskazał, iż do wniosku załączono trzy faktury za zakupione leki, z czego dwie dotyczą zakupu leku paracetamol, który można zakupić bez recepty. Wnioskodawca nie przedstawił oświadczenie lekarskiego, o konieczności zakupu powyższego leku. Jedna z przedłożonych faktur dotyczy zakupu leku na receptę – nitrozepan – jednakże decyzją z dnia (...) czerwca 2011 r. wnioskodawcy przyznano zasiłek celowy na zakup powyższego leku. Organ I instancji wskazał dodatkowo, iż rodzinie wnioskodawcy odrębną decyzją przyznano pomoc w formie zasiłków celowych w miesiącu czerwcu w kwocie (...) zł na dofinansowanie zakupu żywności, art. chemicznych i przemysłowych oraz środków czystości i higienicznych oraz wskazał, iż pomoc społeczna nie służy zaspakajaniu wszelkich potrzeb życiowych osób potrzebujących i nie może stanowić stałego źródła utrzymania, organ orzekł o odmowie przyznania wnioskowanego zasiłku. Odwołanie od powyższe decyzji wniósł Z. B. przytoczył ciężką sytuację materialną, w której się znajduje on i jego rodzina oraz podkreślił, iż organy pomocy społecznej odmawiają mu przyznania pomocy w formie zasiłków celowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) listopada 2011 r., nr (...), na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji podzielając w całości stanowisko zaprezentowane przez Prezydenta Miasta G. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie oraz na decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia (...) czerwca 2011 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Z. B. wskazując na ciężką sytuację życiową w jakiej się znajduje i powtarzając argumentację zawartą w swoim odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i przyznanie zasiłku celowego na zakup leków, zapłacenie rachunku czynszowego, energetycznego, za zużycie wody oraz gazowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia odmowy przyznania skarżącemu pomocy finansowej w formie zasiłku celowego w wysokości (...) zł na refundację dopłaty do rachunku czynszowego oraz zasiłku celowego na zakup leków w wysokości (...) zł. Materialnoprawną podstawą wydanej w sprawie decyzji są przepisy ustawy o pomocy społecznej. W myśl art. 39 ust.1 i 2 powyższej ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności może być przyznany na pokrycie części, całości kosztów zakupu żywności, leków, leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów, napraw w mieszkaniu, kosztów pogrzebu. Tym samym rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy organ musi kierować się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 3 ustawy o pomocy społecznej, a więc koniecznością dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, o ile potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Pomoc społeczna stanowi bowiem instytucję polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 powyższej ustawy). Tak więc warunkiem korzystania z pomocy społecznej jest w pierwszej kolejności ustalenie, że jej udzielenie ma nastąpić w ściśle określonym celu, jakim jest przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej a następnie stwierdzenie, że udzielenie pomocy jest konieczne z uwagi na fakt, iż osoba wnioskująca nie może własnymi zasobami i możliwościami przezwyciężyć trudnej sytuacji, w jakiej się znalazła. Z powyższego wynika, że pomoc społeczna powinna zostać udzielona dopiero wtedy, gdy jednostka w sytuacji kryzysowej przestaje być samowystarczalna. Ustawodawca nie definiuje z oczywistych względów pojęcia "trudnych sytuacji życiowych", podaje jedynie najczęstsze powody ich powstawania (art. 7 ustawy o pomocy społecznej). Tym samym ocena zaistnienia tej przesłanki należy do organów pomocy społecznej. Odnosząc powyższe rozważania w pierwszej kolejności do żądania dofinansowania kosztów czynszu, wskazać należy, że organy pomocy społecznej prawidłowo odmówiły skarżącemu przyznania żądanej pomocy finansowej. Należy zgodzić się bowiem z organami pomocy społecznej, iż mając na względzie cel na, który ma być przyznany zasiłek, oraz wobec przyznanego skarżącemu w odrębnym postępowaniu dodatku mieszkaniowego w wysokości (...) zł, który w większości pokrywa należności z tytułu czynszu, wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie wskazało, iż organy pomocy społecznej czynnie wspierają skarżącego w jego trudnej sytuacji życiowej, w tym również w ponoszeniu kosztów związanych z zaspokajaniem jego potrzeb mieszkaniowych m.in. w postaci przyznania wyżej wspomnianego dodatku mieszkaniowego na okres od maja 2011 r. do października 2011 r., w wysokości (...) zł. Sąd podziela również stanowisko organu odwoławczego, iż samodzielne uregulowanie przedmiotowej dopłaty do czynszu nie spowoduje znaczącego i istotnego ograniczania funkcjonowania jego gospodarstwa domowego. Zwłaszcza, że skarżący oprócz otrzymywanego dodatku mieszkaniowego uzyskuje również zasiłek stały oraz dodatkową pomoc w postaci zasiłków na zaspokojenie innych podstawowych potrzeb bytowych, w miesiącu czerwcu w kwocie(...) zł. Tym samym właściwe organy pomocy społecznej czynnie wspomagają skarżącego zapewniając mu niezbędne potrzeby bytowe. Podkreślenia wymaga, iż Państwo jest zobligowane podejmować działania wspomagające obywateli, którzy znaleźli się w ciężkiej sytuacji życiowej w jej naprawieniu. Nie można jednak wymagać aby ze środków publicznych zaspakajano wszelkie potrzeby osób, które nie są w stanie ich samodzielnie zaspokoić. Podobne argumenty przemawiają za odmową przyznania zasiłku celowego na zakup leków. Dodatkowo zasadnie organ I instancji podniósł, iż do wniosku o przyznanie pomocy załączono trzy faktury za zakupione leki, z czego dwie dotyczyły zakupu leku paracetamol, który można zakupić bez recepty, przy czym wnioskodawca nie przedstawił oświadczenia lekarskiego, o konieczności zakupu powyższego leku. Ponadto jedna z przedłożonych faktur z dnia (...) maja 2011r. dotyczy zakupu leku na receptę – nitrozepan – wnioskodawcy zaś decyzją z dnia (...) czerwca 2011 r. przyznano zasiłek celowy na zakup powyższego leku, przy przeprowadzanym wówczas wywiadzie skarżący przedłożył receptę na jego zakup. W decyzji tej skarżący miał przyznany również zasiłek na realizację drugiej recepty, z którego zakupu nie rozliczył się. W tym miejscu raz jeszcze należy podkreślić, iż pomoc uzyskiwana z pomocy społecznej nie może stanowić źródła refundacji wszystkich wydatków ponoszonych przez skarżącego. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.