II SA/Po 1238/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2014-04-29
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, utrzymujący się z dochodów z gospodarstwa rolnego i prac dorywczych, chorujący i ponoszący wysokie koszty utrzymania, spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ich dochody z gospodarstwa rolnego i prac dorywczych są niskie i niewystarczające na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a dodatkowe wydatki związane ze stanem zdrowia wnioskodawczyni uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych w całości.Stan faktyczny
Skarżący H. B. i J. B. wnieśli o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Skarżący wskazali, że utrzymują się z dochodów z gospodarstwa rolnego i prac dorywczych, ponoszą wysokie koszty utrzymania, w tym związane z chorobą skarżącej. Przedłożyli dokumenty potwierdzające ich sytuację finansową i majątkową.Rozstrzygnięcie
Zwolniono H. B. i J. B. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 marca 2014 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi H. B. i J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] w przedmiocie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko postanawia zwolnić H. B. i J. B. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
W uzasadnieniu wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący wskazali, że oboje utrzymują się z dochodu uzyskiwanego z gospodarstwa rolnego o powierzchni [...]ha. Nadto skarżący uzyskuje dodatkowe dochody z pracy dorywczej jako pracownik sezonowy. Oświadczyli, że z gospodarstwa uzyskują około [...]zł rocznie, co daje [...] zł brutto miesięcznie na dwie osoby, nadto z prac dorywczych około [...] zł miesięcznie, co łącznie daje [...]zł na miesiąc. Oświadczyli, że posiadają dom o powierzchni [...] m² w D. Nadto oświadczyli, że nie posiadają innych nieruchomości, wartościowych ruchomości, czy oszczędności.
W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosków o prawo pomocy skarżąca podała, że również wykonuje prace dorywcze w postaci usług krawieckich i ma z tego około [...] zł miesięcznie, nie prowadzi jednak działalności gospodarczej. Mąż pracuje sezonowo w budownictwie, ale pracodawcy nie chcą go zatrudnić na umowę o pracę, więc nie może potwierdzić dochodu zaświadczeniem. Nadto podali, że posiadają samochód osobowy marki Fiat Punto z 1998r. Dopłaty, jakie otrzymali do gospodarstwa w 2013r. wyniosły [...] zł, ale za KRUS za kwartał na dwie osoby musieli zapłacić [...] zł. Posiadane grunty obsiewają zbożem, nie mają sprzętu rolniczego, więc zlecają usługi zaorania, obsiania i koszenia. Nie potrafili podać wysokości kosztów z tego tytułu. Źródłem dochodu z gospodarstwa jest sprzedaż zboża, warzyw i jaj.
Nadto podali, że ponoszą opłaty za prąd, wodę, wywóz szamba, podatek od nieruchomości, żywność i leki, córka opłaca im rachunek za telefon. Nadto skarżąca podała, że choruje i koszt leków wynosi około [...] zł miesięcznie.
Przedłożyli kserokopie:
- decyzji o podatku od nieruchomości i rolnym w łącznej wysokości [...] zł. rocznie,
- dowód opłaty ubezpieczenia w KRUS na kwotę [...] zł., rachunku za prąd – [...] zł na dwa miesiące i za wodę – [...] zł za trzy miesiące.
Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.). Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania strony i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przy czym w niniejszej sprawie prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Wobec powyższego, ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Owe wykazanie polegać, więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że wnioskodawcy aktualnie nie dysponują środkami, które mogliby przeznaczyć na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
W świetle powyższego, oświadczenie majątkowe skarżących zawarte na formularzu o prawo pomocy i w jego uzupełnieniu uzasadnia ocenę, że skarżący nie są w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na najniższe nawet koszty sądowe. Wnioskodawcy utrzymują się bowiem z dochodów z niewielkiego gospodarstwa rolnego nastawionego na uprawę zbóż. Dochód ten nie wystarcza na utrzymanie rodziny, zatem trudnią się dodatkowo pracami dorywczymi i sezonowymi. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wysokość tych dochodu pozwala w zasadzie tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb koniecznego utrzymania rodziny. Nadto wydatki w tym zakresie są zwiększone z uwagi na stan zdrowia wnioskodawczyni.
Dom, którym dysponują wykorzystują na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, a gospodarstwo rolne wykorzystują celem pozyskania środków utrzymania. Wykorzystują zatem wszystkie swoje możliwości zarobkowania.
W tym stanie rzeczy należało przyznać prawo pomocy i zwolnić wnioskodawców od kosztów sądowych w niniejszej sprawie w całości.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Z powyższych względów, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło