II SA/Po 124/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 03 lipca 2008r. sprawy ze skargi J. i L. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na rzecz skarżących kwotę 500-,zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ E. Podrazik /-/ B. Kamieńska /-/ J. Szaniecka II SA/Po 124/08 UZASADNIENIE Decyzją nr (...) z dnia (...), Starosta C. zatwierdził projekt budowlany i udzielił G. W. pozwolenia na budowę – rozbudowę budynku mieszkalnego / dobudowę werandy wraz z podjazdem dla osoby niepełnosprawnej" w P., ul. (...) na działce nr (...). Zatwierdzony projekt budowlany przewidywał m.in. wejście z werandy do mieszkania inwestorki w miejscu istniejącego dotychczas okna jej mieszkania. W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu (...). Powiatowy inspektor Nadzoru Budowlanego w C. stwierdził, że podczas prowadzenia robót związanych z dobudową werandy inwestorka rozebrała istniejące w korytarzu budynku drewniane schody do piwnicy i na strych i w ich miejsce wybudowała nowe, zmieniając ich kierunek. Nadto inwestorka zastąpiła otwór okienny znajdujący się przy schodach zastępując go otworem drzwiowym, tworząc wejście z werandy do korytarza budynku. Według inwestorski zmianę tą dokonano dla poprawy komunikacji na czas trwania budowy, przed jej zakończeniem otwór okienny zostanie przywrócony do stanu poprzedniego lub inwestor wystąpi o zmianę pozwolenia na budowę. Decyzją z dnia (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, nakazał G. W. rozbiórkę schodów wewnętrznych do piwnicy i na poddasze, przebudowanych ze schodów drewnianych na schody na belkach stalowych w budynku mieszkalnym przy ul. (...) w P. W dniu (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. utrzymał wyżej opisaną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu stwierdzono, iż rozbiórka starych schodów i budowa nowych nie były objęte pozwoleniem na budowę z dnia (...), nowe schody nie odpowiadają warunkom określonym w rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, część ich elementów zagraża bezpieczeństwu użytkowników. Niemożliwe jest ich przywrócenie do stanu zgodnego z prawem, bowiem byłoby to równoznaczne z wydaniem nakazu wybudowania nowych schodów w miejscu obecnie istniejących. W dniu (...) G. W. wystąpiła do Starosty C. o zmianę decyzji nr (...) o pozwoleniu na budowę. Postanowieniem z dnia (...) Starosta C, przekazał akta dotyczące zmiany pozwolenia na rozbudowę do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. wskazując w uzasadnieniu, iż roboty budowlane, o które występuje inwestorka we wniosku zostały już wykonane. W dniu (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. dokonał kontroli na nieruchomości inwestorki. W trakcie kontroli stwierdzono szereg odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia (...) o pozwoleniu na budowę. W trakcie prowadzonych robót budowlanych związanych z dobudową werandy m.in. zmieniono układ ścian działowych oraz funkcję pomieszczeń w werandzie, zmieniono lokalizację otworu drzwiowego łączącego werandę z istniejącym budynkiem mieszkalnym, tak że w momencie przeprowadzenia kontroli otwór drzwiowy znajdował się w miejscu okna na korytarzu i miał wymiary (...) na (...) cm, nie posiadał stolarki drzwiowej, zmieniono lokalizację i wymiary stolarki okiennej. W dniu (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C., zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w trybie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), w sprawie odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego dokonanych podczas budowy werandy. Postanowieniem z dnia (...) PINB w C. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4, ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymał prowadzone roboty budowlane oraz nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni inwentaryzację wykonanych robót budowlanych wraz z oceną techniczną wykonanych odmiennie od projektu robót w zakresie ich zgodności ze sztuką budowlaną, warunkami technicznymi i przepisami prawa budowlanego, wraz z kwalifikacją tych odstępstw zgodnie z art. 36a ustawy Prawo budowlane. Decyzją z dnia (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nałożył na G. W. obowiązek sporządzenia i przedstawienia do dnia (...) czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie werandy do budynku mieszkalnego położonego na posesji w P., przy ul. (...) w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Obowiązek określony powyższą decyzją został wykonany przez inwestora w terminie – inwestor przedstawił projekt zamienny sporządzony przez projektanta L. R. Przedstawiony projekt przewiduje m.in. wejście z werandy do korytarza budynku w miejscu istniejącego dotychczas okna. Uczestnicy postępowania J. i L. K. pismem z dnia (...) zgłosili zastrzeżenia do projektu, wskazując, iż obecnie brak jest schodów na poddasze, zamiast nich znajduje się drabina, a zmieniony projekt budowlany wyklucza zbudowanie w przyszłości schodów, które byłyby zgodne z normami. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją z dnia (...), na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, zatwierdził projekt budowlany zamienny na rozbudowę budynku mieszkalnego znajdującego się w P., ul. (...)o dobudowę werandy, udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz zobowiązał G. W. do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie dobudowanej werandy. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż uwagi i zastrzeżenia uczestników nie mogą być uwzględnione, bowiem nie dotyczą przedmiotu postępowania. Od decyzji powyższej odwołali się J. i L. K. Wskazali oni, że pierwotny plan budynku przewidywał minimalnej wielkości korytarz wspólny dla dwóch mieszkań znajdujących się na parterze, na którym mieściła się klatka schodowa umożliwiająca wejście na strych i do pokoju znajdującego się w szczycie budynku. Zaskarżona decyzja zatwierdza drugie wejście na korytarz, z drugiej strony w stosunku do pierwotnego wejścia, w miejscu gdzie znajdowały się schody, które obecnie zastępuje wiejska drabina. W opinii odwołujących się zatwierdzony projekt uniemożliwia wybudowanie wewnątrz korytarza funkcjonalnych schodów. Decyzją z dnia (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, odwołując się do sporządzonej w dniu (...) oceny technicznej budynku, że wykonane roboty budowlane przy dobudowie werandy do budynku mieszkalnego odmiennie od zatwierdzonego projektu technicznego i pozwolenia na budowę zostały wykonane prawidłowo zgodnie ze sztuką budowlaną, warunkami technicznymi i przepisami prawa budowlanego. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu związanego z brakiem schodów prowadzących na poddasze budynku mieszkalnego, organ II instancji wskazał, że budowa powyższych schodów stanowiła przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego, a nakaz ich rozbiórki wynikał z ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...), nr (...). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli J. i L. K. Podtrzymali oni swoje stanowisko zawarte w odwołaniu do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., podnosząc, że zatwierdzony projekt budowlany zamienny uniemożliwia wybudowanie wewnątrz korytarza prawidłowych schodów na poddasze, obecnie zamiast rozebranych schodów znajduje się drabina. Dodatkowo wskazali oni, że zgodnie aktem notarialnym sprzedaży przedmiotowej nieruchomości z dnia (...) właściciel działki nr (...), którymi obecnie są skarżący, mają prawo wejścia na strych (poddasze). W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana została bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego załatwienia sprawy, czym narusza przepisy art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Zgodnie z art. 51 ustawy Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, właściwy organ administracji budowlanej, po przedstawieniu przez inwestora wymaganych przepisami prawa dokumentów, posiada uprawnienie do wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny. Jak podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie ratio legis powyższego artykułu polega na doprowadzeniu wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Postępowanie legalizacyjne służy uniknięciu zastosowania najbardziej dolegliwej dla inwestora sankcji przewidzianej w ustawie Prawo budowlane – obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego. Jakkolwiek rozwiązanie to jest przejawem odejścia od obowiązku ścisłego wypełnienia wszystkich warunków określonych w pozwoleniu na budowę, nie może być jednak ono traktowane zbyt liberalnie. Na organie administracji spoczywa bowiem obowiązek doprowadzenia prowadzonej inwestycji do stanu zgodnego z prawem, który to stan nie może naruszać praw podmiotowych przysługujących innym uczestnikom procesu budowlanego. W wyniku postępowania legalizującego roboty budowlane obiekt budowlany powinien w zasadzie uzyskać stan techniczny, zgodnym z przepisami techniczno-budowlanymi i zasadami wiedzy budowlanej. W przypadku, gdy obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym na skutek okoliczności nie objętych prowadzonym postępowaniem legalizacyjnym rozwiązania techniczne zaakceptowane w decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny nie mogą uniemożliwiać w przyszłości usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego budynku. W przedmiotowej sprawie, na skutek prowadzenia przez inwestorkę G. W. robót budowlanych z odstępstwami od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia (...), zlikwidowane zostały wcześniej istniejące legalnie schody na poddasze, które obecnie zastąpione są drabiną. Jak wynika z twierdzeń skarżących przedłożony przez inwestora projekt budowlany zamienny, sankcjonując usytuowanie drzwi wejściowych z werandy do budynku w miejscu dawnego okna korytarza (co stanowi zmianę rozwiązań pierwotnego projektu, od których inwestorka odstąpiła), uniemożliwi w przyszłości wykonanie prawidłowych z punktu widzenia norm techniczno-budowlanych schodów z korytarza na poddasze, gdzie skarżący mają m.in. pokój. Organ nadzoru budowlanego w takiej sytuacji winien był zbadać czy brak schodów na poddasze, gdzie znajduje się pomieszczenie mieszkalne, nie powoduje nieodpowiedniego stanu budynku i czy rozwiązania projektowe przewidziane w projekcie zamiennym nie uniemożliwią w przyszłości doprowadzenia obiektu do właściwego stanu technicznego poprzez wykonanie schodów zgodnych z normami i warunkami techniczno-budowlanymi. Ustaleń takich organ odwoławczy nie poczynił, pomimo, że kwestia ta była podnoszona w odwołaniu skarżących. W tej sytuacji uznać należy za przedwczesne wydanie przez organ II instancji rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy decyzję zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i pozwalającą na wznowienie robót budowlanych. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wady te skutkować muszą uchyleniem tejże decyzji. Ponownie rozpatrując sprawę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., powinien ustalić, czy brak schodów na poddasze wpływa na stan techniczny budynku i czy przedstawiony projekt budowlany zamienny nie uniemożliwi w przyszłości doprowadzenie budynku to właściwego stanu poprzez wykonanie prawidłowych z punktu widzenia przepisów Prawa budowlanego schodów, co może też stanowić naruszenie praw podmiotowych skarżących. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia (...). O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 powyższej ustawy. /-/J. Szaniecka /-/ B. Kamieńska /-/ E.Podrazik