II SA/Po 1243/17
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-02-19
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego, skarżący jest zwolniony z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, a jeśli tak, to czy wniosek o zwolnienie od kosztów staje się zbędny, a postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone?Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego jest zwolniony z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a. W związku z tym, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych stał się zbędny, a postępowanie w tym zakresie należało umorzyć. Jednocześnie, ze względu na trudną sytuację materialną i rodzinną skarżącej, uzasadnione było przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Skarżąca E.M.D. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego. Argumentowała, że samotnie wychowuje dwoje małoletnich, w tym niepełnosprawnego syna, nie pracuje i utrzymuje się z alimentów oraz świadczeń socjalnych. Deklarowała wysokie miesięczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego i leczeniem syna. Skarżąca złożyła oświadczenie o stanie majątkowym, finansowym i dochodach.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E.M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2017r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Skarżąca E.M.D. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca argumentowała, że od lipca 2015r. sama prowadzi gospodarstwo domowe z dwójką małoletnich synów. Jeden z nich jest niepełnosprawny i wymaga całodobowej opieki. Skarżąca zatem nie pracuje, nie ma środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Oświadczyła, że utrzymuje się z alimentów w wysokości [...]zł, dodatku pielęgnacyjnego w kwocie [...] zł oraz zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości [...]zł. miesięcznie. Oświadczyła, że jest współwłaścicielem nieruchomości, na której nie mieszka od czasu faktycznej separacji z mężem. Nie posiada żadnego innego majątku nieruchomego, wartościowych ruchomości, czy oszczędności. Wynajmuje mieszkanie, w którym mieszka wraz z dziećmi. Skarżąca zadeklarowała miesięczne wydatki: [...]zł - wynajem, [...] zł - opłaty, [...] zł - prąd, [...] zł - ubezpieczenie, [...] zł - leki i środki higieniczne, [...] zł - raty kredytu.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369, dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 § 2 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków z mocy prawa (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.).
Skarżąca złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego swojego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe wraz z dwójką małoletnich dzieci, z których jedno jest niepełnosprawne. Skarżąca sprawuje zatem osobistą opieką na synem, zatem nie pracuje i nie uzyskuje dochodów z tego tytułu. Skarżąca aktualnie utrzymuje się oraz dzieci ze świadczeń z pomocy społecznej oraz z alimentów w łącznej wysokości około [...] zł. miesięcznie. Skarżąca nie ma przy tym żadnego majątku, z którego mogłaby czerpać dodatkowe środki na swoje utrzymanie, a także nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Choroba syna wymaga także zwiększonych wydatków na leki i środki higieniczne. Przedstawiona przez wnioskodawczynię sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło