II SA/Po 1249/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus ( spr ) Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski As.sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant referent – stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego ; 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty S. z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 10 ( dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ E.Makosz-Frymus /-/ M.Dybowski JFS Decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] Starosta S. odmówił przyznania skarżącej I. M. prawa do świadczenia przedemerytalnego. Decyzję doręczono skarżącej na wskazany w aktach adres [...] grudnia 2001 r. Od decyzji skarżąca nie złożyła odwołania. Decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] Starosta S. po raz drugi odmówił przyznania skarżącej I. M. prawa do świadczenia przedemerytalnego. Ponowne rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego uzasadniono nowelizacją przepisów. Skarżąca we wskazanym terminie wniosła odwołanie, w którym domagała się uchylenia decyzji z dnia [...] lutego 2002 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego. Na decyzję organu drugiej instancji skarżąca wniosła skargę, w której zażądała pozytywnego rozpatrzenia sprawy i wyjaśniła, że w jej przekonaniu spełniła ona warunki niezbędne dla otrzymania wnioskowanego świadczenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy zważył, co następuje: Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy poprzednio obowiązujące, a mianowicie odpowiednie postanowienia ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją - zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Decyzję Starosty S. z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...], odmawiającą przyznania świadczenia przedemerytalnego, doręczono skarżącej w dniu [...] grudnia 2001 r. wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia odwołania. Skarżąca z tego prawa nie skorzystała. Następnie w dniu [...] lutego 2002 r. Starosta S. po raz drugi rozpoznał wniosek skarżącej z dnia [...] listopada 2001 r. o przyznanie świadczenia przedemerytalnego i ponownie odmówił jej przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia. Organ pierwszej instancji powtórne rozpoznanie wniosku skarżącej uzasadnił nowelizacją przepisów dotyczących świadczenia przedemerytalnego. Wydając decyzję z dnia [...] lutego 2002 r. Starosta S. nie wskazał jednak podstawy prawnej uzasadniającej ponowne rozpoznanie sprawy. W ustawie kodeks postępowania administracyjnego brak jest podstawy prawnej do powtórnego rozpoznania sprawy w sytuacji gdy, decyzja z dnia [...] grudnia 2001 r. prawdopodobnie stała się już ostateczna. Fakt nowelizacji przepisów nie uzasadniał w niniejszej sprawie ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji złożonego przez skarżącą wniosku. Co prawda art. 132 kpa stanowi, że "jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję" to jednak w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki tego przepisu. Skarżąca wniosła odwołanie dopiero od decyzji Starosty z dnia [...] lutego 2002 r. Podkreślenia wymaga fakt, że od decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r. odwołania skarżąca nie złożyła, organ zaś "ma obowiązek ponownego zbadania sprawy tylko wówczas, gdy odwołanie wniosły wszystkie strony, bowiem tylko wtedy może rozważać wydanie nowej decyzji, o której mowa w art. 132." (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2000). Organ drugiej instancji rozpatrując odwołanie skarżącej nie zwrócił uwagi, że decyzja z dnia [...] lutego 2002 r. została wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 ust. 2 kpa. Okoliczność tę organ odwoławczy winien zgodnie z art. 139 kpa uwzględnić z urzędu, skoro więc organ drugiej instancji nie uwzględnił faktu rażącego naruszenia prawa przez organ pierwszej instancji to decyzja tego organu jest również dotknięta nieważnością na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) należało orzec, jak w sentencji wyroku. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ E.Makosz-Frymus /-/ M.Dybowski JFS