II SA/Po 125/24
WyrokWSA w Poznaniu2024-05-23
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Edyta Podrazik, Arkadiusz Skomra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, wydana w sytuacji, gdy w obrocie prawnym istnieje już inna ostateczna decyzja dotycząca tej samej inwestycji, jest obarczona wadą prawną skutkującą stwierdzeniem jej nieważności?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie była obarczona wadą prawną w postaci wydania jej w sytuacji, gdy sprawa była już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Analiza graficzna obu decyzji wykazała odmienny przebieg planowanych inwestycji, co wykluczyło tożsamość spraw. Ponadto, sąd uznał, że inwestycja została prawidłowo zakwalifikowana jako inwestycja celu publicznego, a postępowanie w tym zakresie było zgodne z prawem.Stan faktyczny
Skarżący M. K. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 27 października 2022 r. ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego, zarzucając jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa oraz w sytuacji, gdy sprawa była już rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją. Skarżący kwestionował kwalifikację inwestycji jako celu publicznego, sposób przeprowadzenia analizy urbanistycznej, zawiadomienie stron oraz brak procedury wywłaszczeniowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji, uznając ją za prawidłową. Skarżący zaskarżył decyzję SKO do WSA w Poznaniu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
M. K. (dalej również jako wnioskodawca, skarżący) wnioskiem z 10 kwietnia 2023 r. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO, Kolegium) o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 27 października 2022 r. nr [...] podnosząc, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa - jest obarczona wadą prawną w świetle art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2023, poz. 775 ze zm., dalej k.p.a.), jak i została wydana w sprawie, która została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną, tym samym jest również obarczona wadą prawną wynikającą z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Wnioskodawca wskazał, że 13 grudnia 2021 r. na wniosek C. sp. z o.o. z siedzibą w K. Wójt Gminy W. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia lokalizacji celu publicznego dla inwestycji - budowa linii energetycznej kablowej podziemnej SN wraz z równolegle ułożonymi rurami OPTO w celu przyłączenia do krajowego systemu elektroenergetycznego farm fotowoltaicznych K. [...] i [...] wraz z niezbędną infrastrukturą na terenie działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi: [...], [...], [...], [...] w obrębie geodezyjnym K.1 gmina W., na działce [...] w obrębie geodezyjnym D. gmina W. oraz na działkach [...], [...], [...] w obrębie geodezyjnym W. miasto. Postępowanie zakończyło się wydaniem decyzji w dniu 17 marca 2022 r. nr [...], którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzją z dnia 25 sierpnia 2022 r. nr [...] Skutkiem tego było wniesienie przez niego skargi, a sprawa otrzymała sygnaturę sygn. II SA/Po [...] i czeka na rozpoznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (skarga oddalona wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Po [...] - dop. własny Sądu).
W międzyczasie, wnioskiem z dnia 4 sierpnia 2022 r., inwestor ponownie zwrócił się do Wójta Gminy W. z wnioskiem o ustalenie warunków lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie linii elektroenergetycznych kablowych podziemnych SN wraz z równolegle ułożonymi rurami OPTO na działce o numerze [...] obręb K.1 i na działce o nr ewidencyjnym [...], w obrębie D., gmina W.. Ponowne postępowanie zakończyło się decyzją Wójta z dnia 27 października 2022 r. nr [...] Skarżący podniósł, że organ ponownie ustalił warunki zabudowy dla inwestycji w sytuacji, gdy w obrocie prawnym istnieje już ostateczna decyzja z dnia 17 marca 2022 r. Decyzja ta jest przedmiotem kontroli sądowej i póki co jeszcze nie została uchylona, co oznacza, że korzysta ona z przymiotu trwałości. W ocenie skarżącego powyższe oznacza, że Wójt rozstrzygnął dwukrotnie sprawę dla ustalenia warunków zabudowy inwestycji, czego czynić nie mógł i nie powinien, zatem druga decyzja jest obarczona wadą prawną, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Zdaniem skarżącego decyzja Wójta z dnia 27 października 2022 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa w myśl art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. i to z kilku powodów. Po pierwsze organ błędnie uznał wnioskowaną inwestycję za inwestycję celu publicznego i w konsekwencji błędnie przeprowadził postępowanie w niewłaściwym trybie. Wójt powinien orzekać w przedmiocie warunków zabudowy, bowiem przyłącza do przewodów i sieci, jako służące tylko konkretnemu interesowi prywatnemu, nie mogą być uznane za inwestycję celu publicznego. Budowa systemu fotowoltaicznego, obejmującego między innymi panele fotowoltaiczne, cały osprzęt związany z przetwarzaniem prądu stałego na prąd zmienny, przesyłaniem do sieci publicznej dystrybucji oraz budową sieci do poszczególnych budynków, nie spełnia przesłanki "budowy i utrzymywania przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń", a stanowisko to jest wyrażane w licznym orzecznictwie sądowym.
Następnie skarżący wskazał, że równie istotnym mankamentem decyzji jest sporządzenie analizy stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym planuje się inwestycję, w sposób pobieżny, odbiegający od profesjonalizmu, bez określenia obszaru, dla którego była sporządzana, bez przeprowadzenia charakterystyki parametrów planowanej inwestycji pod kątem jej zgodności z zaistniałym stanem prawnym i faktycznym zagospodarowania istniejącego aktualnie w terenie. Nie podjęto jakichkolwiek rozważań, czy planowana inwestycja nie pozostaje sprzeczna z dotychczasowym zagospodarowaniem terenu i czy da się z nim pogodzić. Jest to konieczne, aby zbadać przyszłą inwestycję pod kątem jej zgodności z obowiązującymi zasadami ładu przestrzennego. Organ nie ustalił, nie zbadał i nie ocenił cech, funkcji i parametrów nowej zabudowy mimo, że w takiej decyzji przesądza się o sposobie zagospodarowania nieruchomości. Wójt bezkrytycznie przyjął ustalenia nieprofesjonalnie sporządzonej analizy, nie poddając ich żadnej krytycznej ocenie.
Rażącą nieprawidłowością było również pominięcie wnioskodawcy w postępowaniu, mimo, że inwestycja, jak się okazało w fazie jej realizacji, przebiegła częściowo przez teren jego nieruchomości - tj. działki [...], niszcząc ją i określające je znaki graniczne. Inwestor mimo, że był związany ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i pozwoleniem na budowę, samoczynnie wszedł na jego grunt, dokonując określonych zniszczeń, co zostało wykazane przeprowadzonymi na gruncie w dniu 12 kwietnia 2023 r. pomiarami geodezyjnymi na gruncie. Ponadto nie miał wiedzy, że toczyło się drugie postępowanie o ustalenie warunków zabudowy dla tego samego terenu i tej samej inwestycji. Zarzucił, że w postępowaniu w sprawie kabla elektroenergetycznego organ ograniczył się jedynie do zawiadomień w BIP-ie swojego urzędu i nie poinformował jego i pozostałych stron w trybie obwieszczeń publicznych oraz w sposób zwyczajowo przyjęty. Tymczasem będąc stroną postępowania powinienem mieć realną, a nie jedynie potencjalną możliwość powzięcia wiadomości o toczącym się postępowaniu i wydanej decyzji w sprawie. Zamieszczenie informacji o wszczęciu postępowania i wydanej decyzji jedynie na stronie BIP Urzędu i tablicy informacyjnej przed Urzędem nie spełnia wymogu zwyczajowego doręczenia, o jakim mowa w art. 53 ust. 1 u.p.z.p. i nie stanowi żadnego lokalnego zwyczajowego powiadamiania mieszkańców o publicznej działalności urzędu. Zaniechanie obwieszczenia i powiadomienia w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości stosownie do art. 53 ust. 1 u.p.z.p., co musi być traktowane jako przypadek wadliwości w doręczeniu decyzji.
Ponadto, zdaniem skarżącego, konsekwencją prowadzenia postępowania lokalizacyjnego powinna być przeprowadzona procedura wywłaszczeniowa za słusznym odszkodowaniem, w myśl rozdziału 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Skarżący zarzucił również, że organ nie dokonał uzgodnienia projektu decyzji z właściwymi organami, podczas gdy inwestycja przebiega przez obszar chronionego krajobrazu i jest to teren objęty jest ochrona konserwatorską. Dla inwestycji nie sporządzono raportu oddziaływania na środowisko. Skarżący ponadto zarzucił, że organ nie wyjaśnił kwestii położenia sieci wodociągowej względem planowanej inwestycji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO lub Kolegium) decyzją z dnia 4 października 2023 r., nr [...], działając na podstawie na podstawie art. 157 § 1, art. 158 § 1 i art. 156 § 1, w zw. z art. 16 k.p.a., w zw. z art. 2 pkt 5, art. 53 ust. 1, 3,4 i 5, art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 977 ze zm., dalej u.p.z.p.), w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2023r., poz. 344 ze zm., dalej u.g.n.) odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy W. nr [...] z dnia 27 października 2022r. w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedsięwzięcia polegającego na budowie linii elektroenergetycznych kablowych podziemnych SN wraz z równolegle ułożonymi rurami OPTO na terenie działki oznaczonej geodezyjnie nr [...] obręb K. oraz nr [...] obręb D. - gmina W..
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie jest prowadzone w zwykłym toku, lecz jest postępowaniem nadzwyczajnym, w trakcie którego zadaniem organu jest ocena badanej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy decyzja wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, czy wydana została w sprawie uprzednio rozstrzygniętej inną decyzja ostateczną bądź wystąpienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem administracyjnym, rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w rażącej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.
Kolegium podniosło, że postępowanie w tym nadzwyczajnym trybie ma odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby jego przedmiotem było ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej weryfikowaną decyzją ostateczną, albowiem nie zastępuje ono postępowania odwoławczego i nie może mieć charakteru merytorycznego, w którym bada się na nowo zebrany w sprawie materiał dowodowy, przeprowadza dowody uzupełniające lub ponownie ocenia zarzuty strony. Obowiązkiem organu w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest jedynie przeprowadzenie analizy przepisów stanowiących podstawę wydania decyzji pod kątem ich naruszenia. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest więc wyjątkiem od obowiązującej reguły wyrażonej w art. 16 k.p.a. co do trwałości ostatecznych decyzji i jego zadaniem jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą nieważności.
W pierwszej kolejności Kolegium zważyło, że podstawę prawną w zakresie lokalizacji inwestycji celu publicznego stanowią przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Decyzja taka jest aktem administracyjnym związanym, co oznacza, że organ orzekający nie działa w warunkach uznania administracyjnego, a rozstrzygnięcie uwarunkowane jest poprawnie ustalonym stanem faktycznym i przepisami prawa. Zgodnie z art. 56 u.p.z.p. nie można bowiem odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi, a przepis art. 1 ust. 2 u.p.z.p. nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Postępowanie organu I instancji zostało wszczęte na wniosek złożony przez Inwestora - spółkę, która była prawidłowo reprezentowana. Wniosek, biorąc pod uwagę przedmiot planowanej inwestycji, należy ocenić jako spełniający wymogi wynikające z art. 52 ust. 2 u.p.z.p.
W badanym postępowaniu organ orzekający przeprowadził postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy planowane przedsięwzięcie należy zaliczyć do inwestycji celu publicznego, w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 6 u.g.n.
Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 2 pkt 5 u.p.z.p. przez inwestycję celu publicznego należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. Ten ostatni przepis stanowi z kolei, że celem publicznym jest m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń (art. 6 pkt 2 u.g.n.).
Mając powyższe na uwadze Kolegium stwierdziło, że planowana inwestycja polegająca na budowie linii elektroenergetycznych kablowych podziemnych SN wraz z równolegle ułożonymi rurami OPTO na terenie działki oznaczonej geodezyjnie nr [...] obr. K. oraz nr [...] obr. D. - gmina W. jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu wyżej cytowanych przepisów.
SKO zwróciło uwagę, że o wszczęciu postępowania organ orzekający poprawnie zawiadomił strony postępowania, respektując wymogi art. 53 ust. 1 u.p.z.p. (o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie).
Projekt decyzji, na podstawie analizy stanu faktycznego i prawnego terenu objętego wnioskiem oraz analizy warunków i zasad zagospodarowania i zabudowy z przepisów odrębnych (art. 53 ust. 3 u.p.z.p.), sporządziła osoba posiadająca uprawnienia określone w art. 5 pkt 4 tej ustawy, spełniając jednocześnie wymogi wynikające z art. 50 ust. 4. Projekt decyzji uzgodniono z właściwymi organami:
- Starostą Powiatowym w W. - w zakresie ochrony gruntów rolnych (art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p.) - postanowienie nr [...] z dnia 19 września 2022r.;
- Dyrektorem Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w P. (art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p.) w zakresie ochrony gruntów leśnych - postanowienie nr [...] z dnia 22 września 2022r.;
- Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w P. oraz Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w P. - w sposób dorozumiany, zgodnie z art. 53 ust. 5 u.p.z.p.
Kolegium uznało, że w kontrolowanej decyzji, zgodnie z art. 54 u.p.z.p., określono rodzaj inwestycji, warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu i jego zabudowy w szczególności w zakresie warunków i wymagań kształtowania ładu przestrzennego, ochrony środowiska przyrody i krajobrazu, ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków i infrastruktury technicznej i komunikacji, wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich. Decyzja zawiera wymagane załączniki tekstowe i graficzne sporządzone na kopiach map aktualnych na dzień jej wydania. Zarówno inwestor, jak i właściciele nieruchomości objętych wnioskiem, o czynnościach podejmowanych w toku postępowaniu byli prawidłowo powiadamiani.
Kolegium stwierdziło, że nie było podstaw do podzielenia wskazanych we wniosku zarzutów rażącego naruszenia prawa, ponieważ:
1) przedsięwzięcie będące przedmiotem zakwestionowanej decyzji jest niewątpliwie inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p, w zw. z art. 6 pkt 2 u.g.n, zatem przeprowadzenie postępowania w trybie określonym w przepisach art. 50 do art. 56 u.p.z.p. uznać należy za prawidłowe;
2) organ orzekający, zgodnie z art. 53 ust. 3 u.p.z.p., dokonał analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych, jak również stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji; w postępowaniu dotyczącym lokalizacji inwestycji celu publicznego nie dokonuje się badania cech i funkcji zabudowy istniejącej, albowiem jest to obowiązek wynikający z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., dotyczący wyłącznie spraw o ustalenie warunków zabudowy przy czym zarzuty dotyczące prawidłowości sporządzenia analizy i wniosków wyciągniętych z analizy nie mogą być kontrolowanie w postępowaniu nadzwyczajnym w zakresie prawidłowości ustaleń analizy, ponieważ w istocie prowadziłoby to do zaistnienia kolejnego postępowania o charakterze odwoławczym, nie zaś postępowania nadzwyczajnego o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjne;
3) wnioskodawca, jako właściciel działki oznaczonej geodezyjnie nr [...] (niebędącej terenem lokalizowanej inwestycji), został zawiadamiany o wszczęciu postępowania w sprawie oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, co jest zgodne z art. 53 ust. 1 u.p.z.p.;
4) procedura wywłaszczenia nie ma zastosowania w sprawie rozstrzygniętej ww. decyzją;
5) organ dokonał uzgodnień projektu decyzji z właściwymi organami i we właściwym trybie wynikającym z art. 53 ust. 4 u.p.z.p.;
6) w pkt 4 decyzji organ orzekający dokonał ustaleń w zakresie ochrony środowiska. W postępowaniu zakończonym badaną decyzją organ nie miał obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wynikającym z przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023r., poz. 1094), która nie ma tu zastosowania;
7) w pkt 6 decyzji organ dokonał ustaleń w zakresie infrastruktury technicznej, w tym dot. wykluczenia ewentualnych kolizji z podziemnymi sieciami i urządzeniami np. siecią wodociągową.
Nadto Kolegium stwierdziło, że przedmiot badanej decyzji Wójta Gminy W. nr [...] z dnia 27 października 2022r. w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedsięwzięcia polegającego na budowie linii elektroenergetycznych kablowych podziemnych SN wraz z równolegle ułożonymi rurami OPTO na terenie działki oznaczonej geodezyjnie nr [...] obręb K. oraz nr [...] obręb D. - gmina W. nie jest tożsamy z przedmiotem decyzji Wójta Gminy W. nr [...] z dnia 17 marca 2022r. w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie elektroenergetycznej linii kablowej SN wraz z równolegle ułożonymi rurami OPTO na terenie działek oznaczonych geodezyjnie nr [...],[...],[...] i [...] w obrębie K., działki nr [...] w obrębie D. (gm. W.) oraz nr [...], [...] i [...] w obrębie miasta W.. Taka ocena wynika z załączników graficznych obu decyzji obrazujących odmienny przebieg planowanych inwestycji.
Kolegium zbadało sprawę również pod kątem ewentualnego występowania innych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., nie dopatrując się ich zaistnienia w przedmiotowej sprawie.
M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 października 2023 r. nr [...], domagając się stwierdzenia jej nieważności w całości, a także uchylenia decyzji SKO i decyzji organu I instancji oraz orzeczenia przez Sąd co do kosztów postępowania. Skarżący zrzucił Kolegium naruszenie:
1. art. 6, art. 7, art. 8, art. 15 k.p.a. w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia właściwego postępowania wyjaśniającego w zakresie zaistnienia w sprawie przesłanek nieważności postępowania, co było celowym działaniem na szkodę interesu Skarżącego i stanowiło zaprzeczenie zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, zasadzie praworządności, dokładnemu wyjaśnieniu sprawy i zasadzie zaufania obywateli do działania organów administracji publicznej;
2. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 in fine w zw. z art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a. poprzez brak merytorycznego zbadania przesłanek nieważności wskazanych przez Skarżącego i brak merytorycznego ustosunkowania się do nich w uzasadnieniu, w sytuacji, gdy z analizy materiału dowodowego w sprawie wynika, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa i w sytuacji zaistniałej w sprawie tożsamości spraw, a więc zasady res iudicata, co skutkuje brakiem zaufania do organów administracji publicznej;
3. art. 6 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 11 k.p.a. w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnioną odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Wójta [...] z dnia 27 października 2022 r., nie wyjaśnienie stronie skarżącej przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ w negatywnym załatwieniu wniosku skarżącego, w sytuacji zaistnienia w sprawie przesłanek nieważności postępowania, co miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i skutkowało naruszenie zasady praworządności i zasadzie zaufania do organów administracji publicznej;
4. art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy w kwestii zasad zagospodarowania i zabudowy terenu w zakresie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami odrębnymi, zwłaszcza kwestii oddziaływania inwestycji na nieruchomości skarżącego, co wiąże się z właściwym rozumieniem pojęcia strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy celu publicznego; w konsekwencji spowodowało to brak rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty i skutkowało błędnym rozstrzygnięciem w sprawie w wyniku mającym wpływ na wynik sprawy;
5. art. 50 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt. 5 u.p.z.p. przez dokonanie błędnej subsumcji do ustalonego do ustalonego w stanie stanu faktycznego, będącej wynikiem błędnego przyjęcia, że wszczęcie procedury ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego gdy wniosek nie dotyczył takiej inwestycji
6. art. 50 ust. 2 pkt. 2 u.p.z.p. przez niezastosowanie w sprawie;
7. art. 6 u.g.n. poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie;
8. art. 6, art. 8, art. 10 § 1 i art. 28 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 1 u.p.z.p. poprzez niewłaściwe zawiadamianie skarżącego o przebiegu postępowania i powziętym rozstrzygnięciu w sprawie, przez co uniemożliwiono skarżącemu czynny udział w sprawie;
9. art. 53 ust. 3 i 4 i art. 54 ust. 1 i art. 56 u.p.z.p. poprzez błędne przyjęcie, że organ I instancji właściwie zbadał kwestię zgodności projektu decyzji o inwestycji celu publicznego z przepisami odrębnymi prawa materialnego i przeprowadził właściwie analizę stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym miała być realizowana inwestycja, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania tychże przepisów i przyczyniło się do nieposzanowania w postępowaniu interesów skarżącego;
10. art. 63 ust. 3 u.p.z.p. i art. 112 ust. 3, art. 114 u.g.n. przez niezastosowanie w sprawie, w sytuacji zaistnienia przesłanek do wywłaszczenia nieruchomości na ewentualny cel publiczny, realizowany przez gminę;
11. art. 124 ust. 1 u.g.n. przez niezastosowanie w sprawie.
W uzasadnieniu skarżący rozwinął ww. zarzuty, podtrzymując w szczególności stanowisko, że inwestycja jest obarczona wadami wskazanymi w art. 156 § 1 pkt 1 i 3 k.p.a., co powinno skutkować stwierdzeniem jej nieważności. W ocenie Skarżącego w swoim wniosku wykazał, że w sprawie postępowanie błędnie było prowadzone w kierunku ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego (zamiast warunków zabudowy) z uwagi na błędną kwalifikację przez organy spornej inwestycji jako realizującej cel publiczny. Sama decyzja również zawiera wady w postaci m.in. braku właściwych uzgodnień, braku właściwego zawiadamiania stron postępowania. Skarżący podtrzymał również stanowisko, że inwestor nie mógł się dwa razy zwrócić o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla ww. inwestycji i uzyskać tym samym dwóch decyzji.
W odpowiedzi na skargę SKO [...] wniosło o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z 29 lutego 2024 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiot kontroli sądu w niniejszej sprawie stanowi decyzja wydana w szczególnym trybie postępowania, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji (o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego). Ponieważ od wydania decyzji Wójta Gminy W. z dnia 27 października 2022 r. nie upłynęło 12 miesięcy, nie wywołała ona nieodwracalnych skutków prawnych, tym samym dopuszczalność stwierdzenia nieważności tej decyzji nie była wyłączona (art. 53 ust. 7 u.p.z.p., art. 156 § 2 k.p.a.).
Przepis art. 157 § 2 k.p.a. stanowi, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się z urzędu lub na żądanie strony, a więc podmiotu, który spełnia w oparciu o przepisy prawa materialnego przesłanki określone w art. 28 k.p.a. Niewątpliwie podmiot, który został uznany za stronę postępowania zakończonego wydaniem spornej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego może domagać się stwierdzenia nieważności tej decyzji. Z akt sprawy wynika, że skarżący jest właścicielem nieruchomości – działki nr [...] obręb K..
Postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji, stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest bowiem merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, tj. czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych, wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. W postępowaniu prowadzonym w tym trybie organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a., to znaczy nie może rozpatrywać sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym, nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 1985 r., sygn. akt I SA 89/85, publ. ONSA 1985, nr 1, poz. 30, wyrok NSA z 14.08.1987r., IV SA 393/87). Organ orzeka wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji.
Podstawy stwierdzenie nieważności decyzji wskazane są w art. 156 § 1 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Wskazać zatem należy, że decyzja Wójta Gminy [...] z 27 października 2022r. nie była wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bowiem zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. wójt był organem właściwym do jej wydania. Z uwagi na jej treść nie można uznać, że była niewykonalna w dniu jej wydania oraz, że w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Decyzja ta nie zawiera wad powodujących jej nieważność z mocy prawa. Wobec podwyższenie nie zaszła żadna z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 5 - 7 k.p.a., czego również skarżący nie kwestionował.
Decyzja Wójta z 27 października 2022 r. nie jest również decyzją, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.), bowiem Wójt rozstrzygnął swoją decyzją o prawach Inwestora.
W kontrolowanej sprawie skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Wójta na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a.. W tym zakresie skarżący zarzuca, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2) oraz, że dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3).
Zdaniem Skarżącego doszło do rażącego naruszenie prawa poprzez uznanie przez organy, że inwestycja jest inwestycją celu publicznego i w konsekwencji rozpatrzenie wniosku inwestora, jako wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, a nie o ustalenie warunków zabudowy, co wymagałoby sporządzenia analizy urbanistycznej oraz spełnienia wszystkich przesłanek z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., w tym spełnienia warunku dobrego sąsiedztwa. Skarżący zarzucił brak uzyskania wymaganych prawem uzgodnień, w tym w zakresie ochrony środowiska, choć inwestycja przebiega przez obszar chronionego krajobrazu. Dla inwestycji nie sporządzono raportu oddziaływania na środowisko. Ponadto jest to teren objęty ochroną konserwatorską. Skarżący zarzucił, że organ nie wyjaśnił kwestii położenia sieci wodociągowej względem planowanej inwestycji. Rażące naruszenie prawa upatruje również w braku zapewnienia mu udziału w postępowaniu, zaniechanie obwieszczenia i powiadomienia w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości stosownie do art. 53 ust. 1 u.p.z.p. Zdaniem skarżącego konsekwencją prowadzenia postępowania lokalizacyjnego powinna być procedura wywłaszczeniowa za słusznym odszkodowaniem, w myśl rozdziału 4 i 5 u.g.n.
Z uwagi na przedmiot sprawy SKO [...] rozpatrywało sprawę z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 27 października 2022 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która stanowiła materialnoprawną podstawę tej decyzji. Przedmiotową decyzją Wójt ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na budowie linii elektroenergetycznych kablowych podziemnych SN wraz z równolegle ułożonymi rurami OPTO na działce o numerze [...] obręb K. i na działce o nr ewidencyjnym [...], w obrębie D., gmina W.. Tymczasem wcześniejszą decyzją z dnia 17 marca 2022 r., nr [...] Wójt ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego również polegającą na budowie linii elektroenergetycznych kablowych podziemnych SN wraz z równolegle ułożonymi rurami OPTO, lecz na działkach o innych numerach ewidencji gruntów – na terenie działek nr [...], [...], [...], [...] obr. geod. K. gm. W., nr [...] obr. geod. D. gm. W. oraz nr [...], [...], [...] obr. geod. W. miasto. Mając to na uwadze nie można podzielić stanowiska skarżącego, że wydając w dniu 27 października 2022 r. decyzję nr [...] organ ten rozstrzygnął sprawę już poprzednio rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną. Tym samym w sprawie nie wystąpiła przesłanka z art. 156 §1 pkt 3 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących braku stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] w oparciu o przesłanki wymienione w art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że regulacje dotyczące następstw wydania decyzji lokalizacyjnej zawarte są w u.g.n. W myśl m.in. art. 112 ust. 1 in fine i art. 124 ust. 1 zd. 2 tej ustawy, rozstrzygnięcia zawarte w decyzji o lokalizacji stanowią podstawę wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości bądź ograniczeniu prawa z niej korzystania. Procedura wywłaszczenia nie ma zatem zastosowania w sprawie rozstrzygniętej kwestionowaną decyzją Wójta.
Należy również mieć na uwadze, że organ orzekający w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego nie może modyfikować wniosku inwestora, korygując lokalizację przyszłego zamierzenia. Aby odmówić ustalenia lokalizacji w sposób wnioskowany przez inwestora, organ musi bowiem wykazać jej niezgodność z przepisami prawa. W przypadku inwestycji celu publicznego przewagę uzyskuje publiczny cel, jakiemu służyć ma planowana inwestycja (por. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2016 r. sygn. II OSK 2437/14 i z 10 marca 2017 r., II OSK 941/15).
Wracając do zasadniczego spornego zagadnienia w niniejszej sprawie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 50 ust. 1 u.p.z.p. inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku (co w niniejszej sprawie ma miejsce) - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przepis art. 2 pkt 5 u.p.z.p. definiuje pojęcie inwestycji celu publicznego. Mówi on, że ilekroć w ustawie jest mowa o inwestycji celu publicznego" - należy przez to rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n.
Ustawowa definicja "inwestycji celu publicznego" zawiera dwa podstawowe kryteria odróżniające. Pierwszą cechą charakteryzującą inwestycję celu publicznego jest jej zakres, tj. określenie czy dane przedsięwzięcie można zaliczyć do działań o znaczeniu lokalnym, ponadlokalnym czy krajowym. Drugą cechą charakterystyczną tego pojęcia jest cel danego zamierzenia, mieszczący się lub nie w katalogu celów wymienionych w art. 6 u.g.n. Tylko łączne spełnienie tych dwóch przesłanek może przesądzać, że dane przedsięwzięcie spełnia wymogi by można je zaliczyć do inwestycji celu publicznego, w stosunku do którego zastosowanie mają przepisy art. 50-58 ustawy o planowaniu. Inwestycja ma znaczenie ponadlokalne lub krajowe, gdy ma realizować potrzeby wspólnoty tworzącej związek publicznoprawny. Będą to wspólnoty samorządowe na poziomie gminy, powiatu i województwa, a także społeczeństwo jako pewna całość zamieszkująca obszar państwa. Zawsze więc inwestycja celu publicznego ukierunkowana będzie na urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości przynajmniej na poziomie lokalnym. Inwestycją celu publicznego o znaczeniu lokalnym może być przy tym także inwestycja, która swoim zasięgiem bezpośrednio służy węższemu kręgowi mieszkańców gminy, ale pośrednio ma znaczenie dla całej gminy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2011 r., II OSK 672/11).
W rozpatrywanej sprawie sporne było, czy przedmiotowa inwestycja ma znaczenie ponadlokalne (gminne) w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p., jak przyjęły organy administracji, czy też zmierzała jedynie do realizacji interesu prywatnego, jak wywodził skarżący. W opinii Sądu organy prawidłowo wyjaśniły, że przedmiotowe zamierzenie stanowi inwestycję celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym. W realiach niniejszej sprawy nie powinno budzić wątpliwości, że budowa elektroenergetycznej linii kablowej we wskazanym przez inwestora zakresie, jest działaniem o znaczeniu ponadlokalnym, wymienionym wprost w art. 6 pkt 2 u.g.n.
Zgodnie z art. 6 pkt 2 u.g.n. celem publicznym jest m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Inwestycja polegająca na budowie linii kablowej ma więc status inwestycji celu publicznego, gdyż ma na celu urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości oraz stanowi realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 9 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Go 367/14, CBOSA). Jest to inwestycja, która może stanowić element sieci zaopatrującej zarówno odbiorców indywidualnych, jak i publicznych w określone źródło energii, zwiększając jej zasięg oraz poprawiając bezpieczeństwo energetyczne, a jej realizacja jest uzasadniona ze względu na interes społeczny oraz gospodarczy. Inwestycja tego rodzaju ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właściciela nieruchomości, któremu ograniczono sposób korzystania z niej, a który to interes sprowadza się do możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2418/16, CBOSA). Pośrednio ma znaczenie dla całej wspólnoty gminnej i zaspokaja także jej potrzeby jako całości (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2011r., sygn. II OSK 672/11, CBOSA). W orzecznictwie wskazuje się również, że nawet sam fakt, że inwestycja miałaby na celu przyłączenie do sieci energetyczne nieruchomości należącej do jednego podmiotu nie przesądza jeszcze tego, iż nie można jej zakwalifikować jako inwestycji celu publicznego. Wskazać bowiem trzeba, że o ile przedmiotowa inwestycja dotyczy rozbudowy istniejącej sieci w danym regionie, to nawet wykonanie przyłączenia pojedynczej nieruchomości pośrednio ma znaczenie dla całej wspólnoty gminnej i zaspokaja jej potrzeby (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 672/11 oraz wyrok NSA z dnia 29 października 2013 r. sygn. akt II OSK 1280/13, CBOSA). Należy więc podzielić zdanie organów, że planowana inwestycja służyć będzie lokalnej społeczności, skoro dotyczy wykonania kablowej linii elektroenergetycznej wraz z równolegle ułożonymi rurami OPTO i jest etapem większego przedsięwzięcia, tj. służy przyłączeniu do krajowego systemu elektroenergetycznego farm fotowoltaicznych K. i K. wraz z niezbędną infrastrukturą na terenie działek [...], [...], [...], [...] obręb K., [...] obręb D., [...], [...], [...] obręb W.. Powyższe oznacza, że wbrew twierdzeniom skarżącego planowana inwestycja nie ma charakteru prywatnego przedsięwzięcia, gdyż będzie służyła lokalnej społeczności i właścicielom ww. działek. Niewątpliwie więc świadczy to o znaczeniu ponadlokalnym ww. inwestycji. Należy również wskazać, że Inwestor jako dysponent wniosku jest uprawniony do etapowania inwestycji. Tym samym do wnioskowanego zamierzenia miały zastosowanie przepisy o lokalizacji inwestycji celu publicznego, które przewidują szczególny tryb procedowania w takich sprawach. Wbrew zarzutom skargi nie było podstaw, by dla planowanej inwestycji inwestor ubiegał się o decyzję o warunkach zabudowy, gdyż prawidłowo została zakwalifikowana jako inwestycja celu publicznego i w tym trybie został rozpatrzony wniosek Inwestora. W świetle powyższego okoliczność, że wskazywane przez skarżącego orzecznictwo dotyczy rozpatrywania inwestycji obejmujących ustalenie warunków zabudowy dla farm fotowoltaicznych, nie ma w tym zakresie znaczenia dla wyniku sprawy. W opinii składu orzekającego za przyjęciem, że w tym przypadku wniosek inwestora powinien być rozpatrywany w trybie ustalenia lokalizacji celu publicznego, przemawiają również kolejne, na przestrzeni od 2020 roku nowelizacje ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (aktual. tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1436), których celem była m.in. promocja wykorzystania odnawialnych źródeł energii na potrzeby krajowego systemu energetycznego.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.z.p. zasadą powinno być ustalanie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Jednak w przypadku jego braku, stosownie do art. 4 ust. 2 u.p.z.p., określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym: 1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego; 2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Wnioskowana inwestycja nie należy do tego rodzaju przedsięwzięć, których lokalizacja, zgodnie z przepisami odrębnymi, może nastąpić wyłącznie w oparciu o ustalenia planu miejscowego (art. 50 ust. 2b u.p.z.p.). Rolą organu rozpatrującego wniosek o wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest przesądzenie zgodności zamierzonej inwestycji z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Stanowi o tym wprost art. 56 u.p.z.p. Jeżeli żaden przepis prawa nie sprzeciwia się realizacji wnioskowanej inwestycji, to właściwy organ jest zobligowany do pozytywnego załatwienia sprawy w przedmiocie ustalenia warunków lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Zgodnie z art. 53 ust. 3 u.p.z.p. właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy: 1) warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych; 2) stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. W rozpoznawanej sprawie taka analiza została przeprowadzona. Na wnioskowanym terenie nie obowiązują zakazy ani ograniczenia, które uniemożliwiałyby uwzględnienie wniosku inwestora. Wykazał to organ I instancji w zawartych w decyzji lokalizacyjnej ustaleniach odpowiadających dyspozycji art. 54 u.p.z.p., co SKO [...] prawidłowo oceniło.
W rozpoznawanej sprawie treść decyzji Wójta Gminy [...] potwierdza, że zawarto w niej wszystkie elementy wymagane w art. 54 u.p.z.p., adekwatnie do okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Zauważyć należy, że unormowania art. 54 u.p.z.p. nie konkretyzują przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, wynikają one z innych przepisów, które należy ustalić dla poszczególnych przypadków odrębnie. Treść decyzji lokalizacyjnej będzie zależała od specyfiki terenu objętego wnioskiem, obowiązujących na nim uwarunkowań prawnych i faktycznych, a także charakteru wnioskowanego zamierzenia.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że z treści decyzji Wójta wynika wyraźnie rodzaj inwestycji i jego charakterystyka określona w sentencji decyzji i załącznikach graficznych. W decyzji lokalizacyjnej (części graficznej) wskazany został wyraźnie przebieg inwestycji. Należy dodać, że zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. do obiektów liniowych nie ma zastosowania ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., czyli nie określa się wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Z kolei szczegółowy zakres robót budowlanych zostanie określony na etapie wydawania pozwolenia na realizację robót budowlanych. W judykaturze ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym celem decyzji lokalizacyjnej jest wytyczenie podstawowych parametrów urbanistycznych i architektonicznych, których uszczegółowienie następuje dopiero na etapie zatwierdzenia projektu budowlanego. To dopiero decyzja o pozwoleniu na budowę przesądza o dopuszczalności realizacji konkretnego obiektu budowlanego (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2022 r. sygn. akt II OSK 865/19, CBOSA).
Z akt sprawy wynika, że organ dokonał uzgodnień projektu decyzji z właściwymi organami i we właściwym trybie wynikającym z art. 53 ust. 4 u.p.z.p. oraz dokonał ustaleń w zakresie ochrony środowiska (pkt 4 decyzji Wójta). W postępowaniu zakończonym badaną decyzją organ nie miał obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wynikającym z przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz.U. z 2023r., poz. 1094), która nie ma tu zastosowania. Punkt 6 decyzji Wójta stanowi o dokonanych ustaleniach w zakresie infrastruktury technicznej, w tym dot. wykluczenia ewentualnych kolizji z podziemnymi sieciami i urządzeniami, także siecią wodociągową.
Skarżący, jako właściciel działki oznaczonej geodezyjnie nr [...] (niebędącej terenem lokalizowanej inwestycji), został zawiadamiany o wszczęciu postępowania w sprawie oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie w drodze obwieszczenia, także w BIP i na tablicy ogłoszeń w urzędzie gminy, co jest zgodne z art. 53 ust. 1 u.p.z.p.
W tym miejscu wskazać należy, że pojęcie "rażące naruszenie prawa" dotyczy nie tylko naruszenia przepisów prawa materialnego, lecz także przepisów kompetencyjnych, jak również przepisów procesowych. (B. Adamiak str. 665). Rażące naruszenie prawa odróżnić należy od wad decyzji powodujących jej wzruszalność. Przy rażącym naruszeniu prawa mamy do czynienia z sytuacją, gdy powodują one przez samo swoje istnienie lub poprzez swoje skutki nieuchronną konieczność eliminacji decyzji z porządku prawnego lub wiążącego stwierdzenia naruszenia porządku prawnego przez decyzję. Naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części, prowadzą do zanegowania w całości lub w części przepisów regulujących stan prawny sprawy. Z rażącym naruszeniem prawa nie można natomiast utożsamiać każdego naruszenia prawa. Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawa nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Innymi słowy o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1657/11, LEX nr 1233163).
W przedmiotowej sprawie, w opinii Sądu, nie miało miejsce wydanie decyzji z 27 października 2022 r. bez podstawy prawnej ani z rażącym naruszeniem prawa. Nie wystąpiły również pozostałe podstawy z art. 156 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu skarżony organ nie dopuścił się również naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a także art. 8 i 11 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu, w którym mogło mieć to istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a.). Zaskarżona decyzja jest bowiem prawidłowa. W zaskarżonej decyzji organ uznał brak podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z 27 października 2022. Stanowisko to, w ocenie Sądu jest prawidłowe.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło