II SA/Po 1252/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpoznaniu odwołania K. B. od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2017 r. nr [...] przyznającej dodatek mieszkaniowy w wys. [...] zł miesięcznie, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że K. B. 6 września 2017 r. wniósł o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Ww. decyzją z dnia [...] 2015 r. Prezydent Miasta P. przyznała Panu K. B. dodatek mieszkaniowy w wysokości w wysokości [...] zł miesięcznie, na 6 miesięcy od 01 października 2017 r. do 31 marca 2018 r. Organ I instancji przedstawiając wielkości przyjęte do wyliczenia świadczenia stwierdził, że wnioskodawca spełnia warunki przewidziane przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 180 ze zm. dalej: u.d.m.) do otrzymania dodatku w ustalonej wysokości. K. B. wniósł od powyższej decyzji odwołanie, kwestionując ustalenia organu I instancji w zakresie wydatków ponoszonych na lokal. Jego zdaniem bezpodstawnie zaniżono wydatki mieszkaniowe, odnosząc je do cen obowiązujących w mieszkaniach komunalnych. Tymczasem rzeczywisty koszt utrzymania mieszkania wynosi [...] zł. Odwołujący podniósł, że stawkę czynszu za zajmowany lokal ustalono zarządzeniem Prezydenta Miasta P. Nr [...](188/13) z dnia 18 lipca 2013 r. Wniósł o włączenie do akt sprawy umowy zawartej pomiędzy Gminą P. a P. [...] spółki z o.o. w P. oraz uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznania dodatku mieszkaniowego zgodnie z przepisami. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję SKO w P. powołało art. 3 ust. 1 i 3 oraz art. 6 ust. 1, 6 i 7 u.d.m. oraz § 2 ust. 1 pkt 2, § 3 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm., dalej: r.d.m.), by następnie wyjaśnić, że potwierdziły się ustalenia organu I instancji, że odwołujący spełnia podstawowe warunki do ubiegania się o dodatek mieszkaniowy. Po pierwsze posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu - jest najemcą lokalu nr [...] w budynku położonym w P. przy ul. gen. W. A. . Mieszkanie nie należy do zasobu mieszkaniowego Gminy P., gdyż jest w zasobie P. T. sp. z o.o., a Gmina P. jest jedynie udziałowcem spółki. Po wtóre lokal mieszkalny K. B., o pow. 34,62 m2 spełnia warunek powierzchniowy, bowiem art. 5 ust. 1 pkt 1 u.d.m. dla 1 osoby przewiduje normatywną powierzchnię użytkową 35,00 m2. Po trzecie spełnia warunek dochodowy, albowiem według ustaleń organu I instancji jego dochód miesięczny wynosi [...] zł i nie przekracza kwoty najniższej emerytury ustalonej od 1 marca 2017 r. na poziomie [...] zł (kwota ta stanowi 98,1% najniższej emerytury). Kolegium podało też, że informacje zawarte we wniosku o dodatek mieszkaniowy wskazują, iż lokal nie jest wyposażony w instalację gazową zasilaną z zewnętrz, stąd ustaloną wielkość wydatków zwiększa się o ryczałt na zakup opału z tytułu jej braku. SKO stwierdziło też, że skoro lokal nie należy do zasobu Gminy P., to zastosowanie znajduje art. 6 ust. 6 u.d.m., wedle którego do obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałyby dla danego lokalu, gdyby ów lokal stanowił zasób gminny (pkt 1) oraz inne opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy (pkt 2). Wyjaśniono, że tym samym podstawą ustalenia prawa do świadczenia nie są rzeczywiste wydatki przedstawione we wniosku, lecz skorygowane do wysokości opłat ponoszonych przez najemców mieszkań komunalnych. Kolegium powołało art. 6 ust. 1 pkt 1 u.d.m., by wskazać, że w rozpatrywanej sprawie wysokość dodatku ustala się jako różnicę pomiędzy wydatkami przypadającymi na powierzchnię użytkową, związanymi z utrzymaniem mieszkania komunalnego, a wyrażoną w procencie stawką miesięcznego dochodu jednoosobowego gospodarstwa. Kolegium nie podzieliło zarzutu strony twierdząc, że w jego przypadku wysokość dodatku należy ustalić jako różnicę pomiędzy wydatkami związanymi z utrzymaniem mieszkania, skorygowanymi w myśl art. 6 ust. 6 u.d.m., poniesionymi na faktyczną powierzchnię 34,62 m2 i 15% udziałem średnio-miesięcznego dochodu ( art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 9 u.d.m.). Wysokość czynszu należy przyjąć za organem I instancji, na poziomie kosztów mieszkania gminnego o podobnym standardzie (najwyższym) czyli w wysokości [...] zł za 1 m2 pow. użytkowej lokalu mieszkalnego - zgodnie z obowiązującym zarządzeniem Nr [...](95)17 Prezydenta Miasta P. z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie ustalenia stawek czynszu za najem lokali mieszkalnych i lokali socjalnych będących własnością Gminy P. a zarządzanych przez Miejski Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w P.. Skorygowany czynsz plus pozostałe wydatki mieszkaniowe dają kwotę [...]zł. Ponadto, zgodnie z obowiązującymi przepisami, wydatki mieszkaniowe zwiększa ekwiwalent z tytułu braku sieci gazowej (liczony jako 10 kwh x [...] zł = [...] zł). Kolegium wskazało, że z matematycznego obliczenia wynika, że kwota należnego dodatku wynosi [...] zł [(323,45zł+5,20zł) - (15%x [...] zł) = [...] zł - [...] zł = [...] zł]. Reasumując SKO w P. podało, że w przypadku strony zajmującej lokal mieszkalny niewchodzący w skład zasobu mieszkaniowego Gminy P., na zasadzie art. 6 ust. 6 u.d.m. porównaniu podlegają tylko te wydatki, które są wymienione w rozporządzeniu. Wydatki mieszkaniowe, skorygowane do poziomu kosztów utrzymania mieszkań komunalnych przyjmuje się z miesiąca, w którym składany jest wniosek. Przy ustalaniu tego świadczenia faktyczne wydatki mieszkaniowe nie mają bezpośredniego wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Przyznanie dodatku mieszkaniowego nie zależy bowiem od uznania administracyjnego organu. Obliczenia wynikają z reguł prawnych i rachunkowych określonych w u.d.m. oraz r.d.m. Stąd umowa cywilnoprawna zawarta między Gminą P. a P. [...] spółki z o.o. w P. - nie może być przedmiotem analizy w sprawie o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Wyjaśniono, że mieszkanie zajmowane przez stronę nie należy do zasobu mieszkaniowego Gminy P.. Gmina jest jedynie udziałowcem [...] Sp. z o.o. w P.. Zasadniczo czynsz ustalony w mieszkaniach komunalnych powinien pokryć wyrażoną w procencie wartość odtworzeniową budynku, określoną w odrębnych przepisach. Natomiast stawka czynszu w [...] musi być tak skalkulowana w ramach obowiązujących przepisów, aby czynsz pokrył koszty eksploatacji i remontu budynku oraz spłatę kredytu zaciągniętego na jego budowę. W okresie objętym wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego, w zasobie gminnym obowiązują stawki ustalone zarządzeniem Prezydenta Miasta P. z dnia 15 marca 2017 r. Zaznaczono, że czynsz jest świadczeniem okresowym ponoszonym w związku z zawartą umową na korzystanie z lokalu mieszkalnego stanowiącego, np. własność gminy. W przypadku własności lokalu nie występuje czynsz, lecz zaliczki na poczet zarządu nieruchomością wspólną, zaś w przypadku lokali spółdzielczych jest to opłata związana z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne. Dla zajmujących lokal bez tytułu prawnego i oczekujących na dostarczenie przysługującego im lokalu zamiennego łub socjalnego jest to odszkodowanie za zajmowanie lokalu. Dodatkowymi opłatami z każdego z wymienionych tytułów są opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych przeliczone w stawkach obowiązujących w zasobie gminy. W ocenie Kolegium powyższe wskazuje, że ponoszone przez stronę koszty mieszkaniowe nie przekładają się automatycznie na wysokość dodatku mieszkaniowego, co oznacza, że zarzut dotyczący zawartej umowy cywilnoprawnej oraz stawek czynszu ustalonych w 2013 r., pozostają bez wpływu prawnego na wysokość ustalonego zaskarżoną decyzją dodatku mieszkaniowego. K. B. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję SKO w P. zarzucił, iż organ II instancji nie rozpatrzył rzetelnie zgromadzonego materiału dowodowego. Zdaniem skarżącego z tegoż materiału wynika zaś, że nowo wybudowany budynek mieszkalny przy ul. gen. W. A. w P., w którym skarżący najmuje lokal mieszkalny, jest budynkiem komunalnym, wybudowanym przez Gminę P. przy finansowym wsparciu ze środków Dopkat, w ramach rządowego programu wsparcia budownictwa komunalnego i socjalnego obsługiwanego przez Bank Gospodarstwa Krajowego. P. [...] jest zaś jedynie wykonawcą tej inwestycji. Skarżący wskazał, że informuje o tym Tygodnik P. z 22 października 2013 r. w artykule "Komfort i niski czynsz". Zdaniem skarżącego Kolegium nie uzasadniło, dlaczego uznało, że mieszkanie, które skarżący zajmuje nie należy do zasobu komunalnego. Organ odwoławczy – jak zarzucił skarżący – bagatelizuje też zarządzenie nr [...] (188) 13 Prezydenta Miasta P. z dnia 18 lipca 2013 r. w sprawie ustalenia stawki czynszu za wynajem lokali mieszkalnych przez MZGM w P., dotyczące przedmiotowego zasobu mieszkalnego. Kolegium powołuje się na zarządzenie nr [...] (95) 17 z dnia 15 marca 2017 r., które nie dotyczy zasobu mieszkaniowego, w którym skarżący najmuje mieszkanie. Skarżący podkreślił, że najmowane mieszkanie otrzymał z przydziału w trybie tzw. zamiany "z urzędu" jako najemca lokalu mieszkalnego w zasobie mieszkaniowym Gminy P. przy ul. [...] (co wynika z pisma UMP WGKiM z 3.06.3023 r. – w załączeniu). W ocenie skarżącego dlatego należy uznać, że zamiana ta nastąpiła w zasobie mieszkaniowym zarządzanym przez MZGK reprezentujący Gminę P.. Jak wynika zaś z uzasadnienia ww. zarządzenia Prezydenta Miasta P. z 18 lipca 2013 r. organem uprawnionym do ustalania stawek czynszu najmu za wynajem przedmiotowych lokali jest Prezydent Miasta P. jako organ wykonawczy gminy, a podstawą prawną do podjęcia zarządzenia stanowiły art. 30 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 7 ust. 1 i art. 8 ustawy o ochronie prawa lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminnym i o zmianie ustawy – Kodeks cywilny. Zdaniem skarżącego stawka czynszu ustalona tym zarządzeniem dla zasobu mieszkaniowego, w którym skarżący najmuje lokal mieszkalny nie może podlegać żadnej korekcie przy ustalaniu wysokości dodatku mieszkaniowego. Skarżący podniósł, że konieczne jest włączenie do materiału dowodowego umowy z dnia 8 września 2014 r. zawartej pomiędzy Gminą P. a P. [...] sp. z o.o., bowiem dzięki niej można ustalić sporną kwestię. Dlatego skarżący wniósł o włączenie tej umowy do akt sprawy. W odpowiedzi SKO w P. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga K. B. wniesiona w niniejszej sprawie jest bezzasadna, albowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z prawem. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja SKO w P. z dnia [...] 2017 r. , która utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2017 r. o przyznaniu K. B. dodatku mieszkaniowego w wys. [...] zł miesięcznie. Poza sporem w sprawie pozostają kwestie spełnienia przez skarżącego przesłanek do uzyskania dodatku mieszkaniowego w świetle art. 3 ust. 1 i 3, art. 5 ust. 1 u.d.m. tj. średni miesięczny dochód skarżącego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym (tj. kwoty [...]zł), a normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego wynajmowanego samodzielnie przez skarżącego nie przekracza 35 m2. Skarżący jest najemcą lokalu mieszkalnego o pow. 34,62 m2 lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku położonym w P. przy ul. gen. W. [...] [...]. Jego średniomiesięczny dochód z tytułu renty wynosi zaś [...] zł. Spór w niniejszej sprawie powstał na gruncie kwestii, czy mieszkanie najmowane przez skarżącego znajduje się w zasobie komunalnym Gminy P., a w konsekwencji, czy przy obliczaniu wysokości należnego dodatku mieszkaniowego liczyć wydatki pokrywane w ramach czynszu w pełnej ponoszonej wysokości, czy wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy. Wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.m. wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym. W myśl zaś art. 6 ust. 6 u.d.m. jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się: 1) wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy; 2) opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu. W ocenie Sądu zarzut skarżącego, jakoby budynek mieszkalny położony w P. przy ul. gen. W. [...] [...], w którym skarżący wynajmuje lokal mieszkalny nr [...], wchodził w skład mieszkaniowego zasobu Gminy P. jest chybiony. Z akt sprawy wynika, że właścicielem przedmiotowego lokalu mieszkalnego jest P. [...] sp. z o.o. Z dołączonego przez skarżącego do akt sprawy uzasadnienia do zarządzenia Prezydenta Miasta P. z dnia 18 lipca 2013 r. nr [...] (188) 13 już z samego tytułu zarządzenia "w sprawie ustalenia stawki czynszu najmu za wynajem lokali mieszkalnych przez Miejski Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w P., niewchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy P." wynika, że budynek przy ul. gen. W. [...] nie wchodzi w skład zasobu mieszkaniowego zasobu gminy P.. W związku z powyższym prawidłowo organy orzekające uznały, że przy obliczaniu wysokości dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 6 ust. 1 u.d.m. należy określone wydatki mieszkaniowe skorygować do poziomu kosztów utrzymania mieszkań komunalnych wedle stawek czynszu określonych zarządzeniem nr [...] (95) 17 Prezydenta Miasta P. z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie ustalenia stawek czynszu za najem lokali mieszkalnych i lokali socjalnych, będących własności Gminy P. a zarządzanych przez Miejski Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w P.. W tej sytuacji – jak trafnie stwierdziło Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – podstawą ustalenia dla skarżącego prawa do dodatku mieszkaniowego nie są rzeczywiste wydatki przedstawione we wniosku, lecz skorygowane do wysokości opłat ponoszonych przez najemców mieszkań komunalnych. Jednocześnie należało uwzględnić przepis art. 6 ust. 9 u.d.m., który mówi, że jeżeli powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni, dodatek mieszkaniowy ustala się w wysokości różnicy między wydatkami ponoszonymi za ten lokal a odpowiednią kwotą wymienioną w ust. 1 pkt 1-3 lub w ust. 2 pkt 1-3. W związku z powyższym prawidłowo wyjaśniono, że wysokość czynszu przyjęto na poziomie kosztów mieszkania gminnego o podobnym standardzie (najwyższym), czyli w wysokości [...] zł/m2 powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego – zgodnie z ww. zarządzeniem Prezydenta Miasta P. z dnia 15 marca 2017 r. Skorygowany na podstawie art. 6 ust. 6 u.d.m. czynsz dał kwotę [...]zł. Słusznie też, z uwagi na brak instalacji gazowej do celów grzewczych w lokalu mieszkalnym skarżącego, zastosowano przepis art. 6 ust. 7 u.d.m., który stanowi, że jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym, osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego przyznaje się ryczałt na zakup opału stanowiący część dodatku mieszkaniowego. W ten sposób, jak przedstawił to prawidłowo organ II instancji, wyczerpując w pełni znamiona rzetelności wyjaśnienia sprawy (w rozumieniu art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a.) kwota należnego skarżącemu dodatku mieszkaniowego wyniosła [...] zł jako algorytm (323,45zł+5,20zł) - (15%x [...] zł) = [...] zł - [...] zł = [...] zł. Sąd pragnie też podkreślić, że organ odwoławczy odpowiadając na zarzut strony co do nieuwzględnieniu rzeczywistych wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem przedmiotowego lokalu mieszkalnego, wyczerpująco wyjaśniło skarżącemu nie tylko podstawę prawną takiego działania i rozstrzygnięcia, ale też wskazało, że umowa cywilnoprawna zawarta pomiędzy Gminą P. a P. [...] sp. z o.o. nie może być przedmiotem analizy w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego. Bez wątpienia bowiem mieszkanie zajmowane przez stronę, choć uzyskane w ramach zamiany lokalu komunalnego na lokal wynajmowany przez Gminę od P. T. sp. z o.o., nie należy do zasobu mieszkaniowego Gminy P.. Mając powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.