II SA/Po 1258/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 22 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi T. C. i W. C. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; postanawia odmówić przywrócenia terminu. /-/ Wiesława Batorowicz T. C. i W. C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Po rozpoznaniu sprawy na rozprawie w dniu 27 maja 2015 r., na której skarżący stawił się osobiście, wyrokiem z tego samego dnia Sąd skargę oddalił. Pismem z dnia [...] maja 2015 r. skarżący wniósł do tutejszego Sądu pismo zatytułowane: "odwołanie ", w którym wskazał, że odwołuje się od wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 27 maja 2015 r. o sygn. akt II SA/Po 1258/14. Kolejnym pismem z dnia [...] maja 2015 r. skarżący wniósł o ustanowienie dla niego prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2015 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną, osobiście sporządzoną przez skarżącego. Z kolei postanowieniem z dnia 18 czerwca 2015 r. zwolniono skarżącego od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowiono dla niego adwokata z urzędu. Pismem z dnia 7 września 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku z dnia 27 maja 2015 r., a także o sporządzenie tego uzasadnienia. W uzasadnieniu powyższego wniosku pełnomocnik skarżącego podniósł, że został zawiadomiony o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu w dniu 2 września 2015 r. Pełnomocnik niezwłocznie skontaktował się ze skarżącym, a w dniu 7 września 2015 r. osobiście zapoznał się z aktami sprawy. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, T. C. po ogłoszeniu wyroku oddalającego skargę jego i jego małżonki, pouczony o przymusie adwokackim związanym z wniesieniem skargi kasacyjnej dochował należytej staranności i przed upływem terminu do zgłoszenia wniosku o uzasadnienie wyroku złożył pismo o przyznanie prawa do pomocy w postaci zwolnienia od kosztów i ustanowienia adwokata, a nadto złożył pismo, które Sąd zakwalifikował jako skargę. Po drugie, skarżący zasadnie przyjął, że jeśli przed upływem terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wystąpił o przyznanie mu pomocy w postaci wyznaczenia adwokata z urzędu zwalnia go to z obowiązku dokonywania czynności przed Sądem, gdyż tych w jego miejsce dokona wyznaczony adwokat z uwagi na przymus adwokacki, o którym skarżącego pouczono. Reasumując, zdaniem pełnomocnika, powyższe argumenty uprawdopodabniają brak winy skarżącego w niezłożeniu przez niego wniosku o uzasadnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej w skrócie: "P.p.s.a."), sąd na wniosek strony przywróci termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli strona nie dokonała tej czynności w ustawowym terminie bez swojej winy. Z kolei stosownie do art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W tym kontekście należy zauważyć, że w sprawie poddanej sądowej kontroli wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie. Należy zauważyć, że brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Podnieść należy, że w niniejszej sprawie wyrok oddalający skargę został wydany w dniu 27 maja 2015 r., zatem siedmiodniowy termin do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia upływał z dniem 3 czerwca 2015 r. W terminie tym skarżący nie miał ustanowionego pełnomocnika z urzędu, gdyż ten został mu przyznany dopiero postanowieniem z dnia 18 czerwca 2015 r. Dlatego też wniosek o sporządzenie uzasadnienia T. C. powinien wnieść osobiście. We wskazanym terminie skarżący wniosku takiego jednak nie złożył, pomimo że w doręczonym mu zawiadomieniu o terminie rozprawy został pouczony o terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o tym, że zgłoszenie takiego wniosku po upływie terminu jest czynnością bezskuteczną (k. 21 i 24 akt sąd.). Ponadto, skarżący osobiście uczestniczył w rozprawie sądowoadmistracyjnej, która odbyła się w dniu 27 maja 2015 r. Z protokołu rozprawy wynika, że po ogłoszeniu wyroku pouczono skarżącego, że pisemne uzasadnienie wyroku jest doręczane na wniosek zgłoszony przez stronę w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku (k. 30 akt sąd.). W przedstawionych wyżej okolicznościach, niedochowanie przez skarżącego terminu było zatem wynikiem braku zachowania przez niego szczególnej staranność przy dokonywaniu czynności procesowej. W tym miejscu podkreślić należy, że w praktyce sądów administracyjnych przyjmuje się, że ponieważ złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika do wniesienia skargi kasacyjnej nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia tej skargi, złożenie przez stronę – w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej – wniosku o przyznanie pełnomocnika do jej sporządzenia, może stanowić usprawiedliwioną okoliczność do przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Jednak postępowanie to może mieć miejsce dopiero po doręczeniu stronie wyroku z uzasadnieniem, gdyż termin do wniesienia skargi kasacyjnej otwiera się dopiero po doręczeniu stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 173 § 2 i art. 177 § 1 P.p.s.a.). Tymczasem w niniejszej sprawie uzasadnienie wyroku w ogóle nie zostało sporządzone, a ponadto opisane wyżej postępowanie nie może mieć zastosowania do etapu składania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Złożenie takiego wniosku w odróżnieniu od sporządzenia skargi kasacyjnej nie wymaga udziału profesjonalnego pełnomocnika, poza tym nie jest czynnością skomplikowaną i skarżący mógł to zrobić samodzielnie, czego jednak zaniechał. Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu należy podkreślić, że wbrew wymogom przewidzianym w art. 87 § 2 P.p.s.a. nie wskazano w nim żadnej przyczyny, z powodu której skarżący nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie. Z jego treści można jedynie wywnioskować, że pełnomocnik T. C. uważa, iż okolicznością uzasadniającą uchybienie przez skarżącego terminowi był fakt, że nie posiadał on profesjonalnego pełnomocnika, który sporządziłby taki wniosek. Powyższa okoliczność nie może jednak usprawiedliwiać skarżącego, skoro mógł on ten wniosek złożyć samodzielnie w przewidzianym ustawą terminie (por. postanowienie WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 722/14 – orzeczenie publ. w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a. /-/ Wiesława Batorowicz