II SA/Po 126/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi B.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie świadczenia wychowawczego oddala skargę Prezydent miasta O. W. decyzją z dnia [...].09.2017 r. na podstawie art. 10 ust.2, art. 11, art.,16 ust. 6, art.27 ust. 1, ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz.195 ze zm.), i , art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił z dniem 01.04.2016 r. decyzję nr [...] z dnia [...].09.2016r przyznającą świadczenie wychowawcze na O. C. na okres od [...].04.2016r do [...].09.2017 r. W uzasadnieniu podano, że decyzją nr [...] z dnia [...].09.2016r przyznano świadczenie wychowawcze na O. C. na okres od [...].04.2016r. do [...].09.2017r. Pismem z dnia [...].07.2017r nr [...] Marszałek Województwa W. poinformował tut. Ośrodek, że od [...].04.2016r w Pani sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ponieważ od [...].04.2015r. Pani mąż Ł. C. podlega ustawodawstwu norweskiemu z tytułu wykonywania pracy najemnej na terytorium [...]. Art. 16 ust.6 ustawy o świadczeniach wychowawczych stanowi, że w przypadku gdy marszałek województwa ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia wychowawcze od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, w zakresie świadczeń na rodzinę w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W związku z tym, że od [...].04.2016r w Pani sprawie zachodzi koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego, tut. Ośrodek na zasadzie art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach wychowawczych uchylił z dniem [...].04.2016r decyzję nr [...] dnia [...].09.2016r . Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Pani B. C. podnosząc, iż na etapie składania wniosku jak i wydawania decyzji o przyznaniu świadczenia informowała organ o fakcie podejmowania zatrudnienia za granicą przez Ł. C., dlatego nie rozumie dlaczego organ po roku ustala, iż w przedmiotowej sprawie zachodzą przepisy o koordynacji zabezpieczenia systemów społecznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].11.2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu kolegium podało, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 16 ust . 6 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. 2016.195) - dalej jako: "ustawa". Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy marszałek województwa w sytuacji, o której mowa w ust. 2 ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenie wychowawcze od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń' na rodzinę w związku z stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Dokonując wykładni powyższego przepisu należy mieć na uwadze, że jego zastosowanie jest konsekwencją ustaleń marszałka województwa o zastosowaniu w sprawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Wówczas organ właściwy ma obowiązek uchylenia decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w zakresie świadczeń na rodzinę w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Dalej podano, że ustawodawca w art. 16 ww. ustawy ustalił odpowiedni tryb postępowania, który organy mają obowiązek stosować w przypadku rozpoznawania wniosków o przyznanie świadczenia wychowawczego, które zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka 'albo opiekunowi prawnemu dziecka. Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy, w przypadku gdy osoba, o której mowa w art. 4 ust, 2, lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami marszałkowi województwa. Ustalenie przez Marszałka Województwa W., że w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 16 ust. 4) wiąże się ze zmianą właściwości rzeczowej organu do rozpoznania wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego, o czym jest mowa w art. 16 ust. 5 ustawy. Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy marszałek województwa w sytuacji, o której mowa w ust. 1, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzję zgodnie z art. 11, tj. w sprawach świadczenia wychowawczego realizowanego w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. W konsekwencji ustaleń marszałka województwa, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego powstaje obowiązek dla organu właściwego do uchylenia decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń na rodzinę w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 16 ust. 6 ustawy). Przekładając powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że na wniosek Pani B. C. z dnia [...] kwietnia 2016 r. decyzją z dnia [...] września 2016 r. zostało jej przyznane prawo do świadczeń wychowawczych na dziecko na okres od [...] kwietnia 2016 r. do [...] września 2017 r., a pomimo rozwodu między małżonkami - element koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego istnieje w okresie przebywania ojca dziecka na terenie [...] od [...] kwietnia 2015 r. do nadal, czyli w okresie zamieszkania i zatrudnienia ojca dziecka na terenie [...]. W konsekwencji, istniała podstawa do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 16 ust. 6 ustawy i uchylenia od dnia [...] kwietnia 2016 r. decyzji Prezydenta [...] Wlkp. z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] o przyznaniu skarżącej prawa do świadczeń wychowawczych na 0. C. począwszy od dnia .[...] kwietnia 2016 r. do dnia [...] września 2017 r. Na powyższą decyzję skargę do Sądu złożyła osobiście B. C. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 KPA, poprzez nieprzeprowadzenie wszechstronnego postępowania dowodowego oraz brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wraz z wnikliwą jego analizą, a w szczególności tego, że w niniejszej sprawie dwukrotnie weryfikowano, czy w tej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemu zabezpieczenia społecznego, pomimo wskazania przez skarżącą, że jej były mąż przebywa w [...] a) pierwszego o tym, że nie można ustalić czy mają zastosowanie przepisy o koordynacji, co skutkowało wydaniem decyzji przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. W. , b) drugiego o tym, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji co skutkowało uchyleniem decyzji 2) naruszenie przepisu postępowania, a to art. 138 § 1 KPA poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, podczas gdy zachodziły podstawy do jej uchylenia. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o: - uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. W. z dnia [...] września 2017 roku , działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta O. W. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie i podtrzymał swoją argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO w K. z dnia [...].11.2017 r. utrzymująca w mocy decyzje wydaną w imieniu Prezydenta miasta O. uchylającą swoja własna decyzję z [...].09.2016 r. przyznająca świadczenie wychowawcze na okres os [...].04.2016 do [...].09.2017r. W niniejszej sprawie Organy działały w oparciu o przepis prawa materialnego w postaci art. 16 ust. 6 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ( Dz.U. 2017.1851 ) Przypomnieć należy, iż w myśl jego treści: W przypadku gdy marszałek województwa w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenie wychowawcze od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń na rodzinę w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Konkretyzacja przez organ art. 16 ust. 6 ustawy o pomocy, a więc uchylenie decyzji o przyznaniu świadczenia wychowawczego, musi poprzedzać ustalenie marszałka województwa o konieczności zastosowania w sprawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Dokonane przez marszałka ustalenie ma ten skutek, że organ właściwy w sprawie świadczenia wychowawczego uchyla decyzję o przyznaniu świadczenia wychowawczego, co powinno nastąpić od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w zakresie świadczenia wychowawczego. Powyższe wiąże się ze zmianą właściwości rzeczowej organu do rozpoznania wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego. Przepis art. 16 ust. 5 ustawy stanowi, że w przypadku gdy marszałek województwa w sytuacji, o której mowa w ust. 1, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzję zgodnie z art. 11, tj. w sprawach świadczenia wychowawczego realizowanego w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. Organy oparły swą decyzję na ustaleniu na podstawie pisma wydanego z upoważnienia Marszałka Województwa W. przez zastępcę Dyrektora Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w P. z dnia [...].072017 r. Znak [...] W piśmie tym zawarto informację, że organ ustalił iż w związku z nowymi okolicznościami zaistniałymi później z instytucji zagranicznej w stosunku do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego z dnia [...].04.2016, a także w stosunku do wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasilku rodzinnego z dnia [...].04.2016 r. mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Powyższy dokument znajduje się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy k. 31. Słusznie skład orzekający Kolegium przyjął, że ww. pismo wypełnia warunek ustawowy aktualizujący po stronie organu obowiązek skasowania decyzji o przyznaniu świadczenia wychowawczego. Wobec powyższego, zasadnie SKO prawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji Należy wyjaśnić, że na podstawie art. 16 ust. 6 cytowanej ustawy, organ jest związany ustaleniem marszałka co do okoliczności stosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Takie ustalenie w rozpoznanej sprawie nastąpiło. W myśl art. 1 lit. z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz.UE.L 166 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.; Dz.Urz.UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72, z późn. zm.), określenie "świadczenie rodzinne" oznacza wszelkie świadczenia rzeczowe lub pieniężne, które mają odpowiadać wydatkom rodziny, z wyłączeniem zaliczek z tytułu świadczeń alimentacyjnych oraz specjalnych świadczeń porodowych i świadczeń adopcyjnych wspomnianych w załączniku I. Ponieważ celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych, to odpowiada ono zakresowi normatywnej definicji świadczenia rodzinnego w rozumieniu ww. rozporządzenia, stąd też zachodzi potrzeba stosowania przepisów o koordynacji systemów świadczeń zabezpieczenia społecznego wobec świadczenia wychowawczego. Tą wykładnię potwierdza cytowany już wyżej art. 16 ust. 5 ustawy o pomocy państwa. Kwestionowana przez skarżącą decyzja nie zakończyła sprawy przyznania świadczenia wychowawczego stronie skarżącej w związku z dokonanym przez organ prawidłowym ustaleniem , że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Koniecznym jednak było wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o przyznaniu tego świadczenia jako wydanej przez organ niewłaściwy. Jest tak ponieważ ustalenie, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, o których mowa w art. 16 ust.4 ustawy wiąże się ze zmianą właściwości rzeczowej organu do rozpoznania wniosku o przyznanie świadczenia rodzinnego. Ponieważ Sąd nie dopatrzył się przyczyn nakazujących wykorzystanie kompetencji kasacyjnych wobec przedmiotu skargi, to skargę w niniejszej sprawie oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.