II SA/Po 1268/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2014 r. sprawy ze skargi D. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. II SA/Po 1268/13 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpoznaniu wniosku D. L. o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w dniu [...] 2012 r. z upoważnienia Prezydenta Miasta K. przez Kierownika Biura Świadczeń Rodzinnych Urzędu Miejskiego w K. o odmowie przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka, I. L., odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przedmiotowa decyzja organu I instancji z dnia [...] 2012 r. była przedmiotem rozpoznania przez Kolegium, gdzie postanowiono decyzję utrzymać w mocy. Następnie w sprawie o sygnaturze akt II SA/Po 1050/12 orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który oddalił skargę D. L. Zdaniem organu, skoro przedmiotowa decyzja była już przedmiotem rozpoznania sądowego, brak jest podstaw do zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Po rozpoznaniu wniosku D. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] 2013 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując ustalenia faktyczne i ocenę prawną zawarte w decyzji z dnia 26 lipca 2013 r. D. L. wniósł skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o jej uchylenie, a nadto o uchylenie decyzji ją poprzedzającej. Skarżący w skardze podnosił, że spełnione zostały przesłanki do przyznania mu zapomogi, o której mowa w art. 15 b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity DZ.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę okazała się zasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Ponadto z mocy przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd, sprawując kontrolę legalności zaskarżonego aktu, rozstrzyga w graniach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie niewskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem dyspozycji art. 24 § 1 pkt 5 i art. 27 § 1a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej jako k.p.a. Stosownie do treści art. 24 §1 pkt 5 k.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy tym różni się od odwołania, że nie ma on konstrukcji względnie dewolutywnej, jest bowiem rozpatrywany przez organ, który wydał zaskarżoną decyzję. Nie będą miały zatem zastosowania takie przepisy, jak art. 129 § 1, art. 132, art. 133, art. 136 ostatnie zdanie. Pozostałe przepisy dotyczące odwołań od decyzji stosuje się wprost (B. Adamiak/ J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, 11. wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, W-wa 2011, str. 490). Przedmiotowy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. stanowi zwykły środek zaskarżenia, różniący się od odwołania jedynie brakiem cechy dewolutywności. Odesłanie w art. 127 § 3 zdanie ostatnie do przepisów dotyczących odwołań, oznacza obowiązek przyjęcia rozwiązań zapewniających stronie bezstronność i obiektywizm przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organ odwoławczy, a do takich należy wyłączenie członka organu kolegialnego w przypadku, o którym mowa w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. W myśl art. 27 §1 k.p.a. zdanie pierwsze, członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1. Przepis ten dotyczy organów kolegialnych sprawujących orzecznictwo indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, a do takich należą samorządowe kolegia odwoławcze. Zgodnie natomiast z art. 27 § 1a k.p.a., członek samorządowego kolegium odwoławczego podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeżeli brał udział w wydaniu decyzji objętej wnioskiem. Kierując się powyższymi rozważaniami, w ocenie Sądu w niniejszej sprawie członkowie Kolegium rozpatrujący wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] 2012 r., nadany w urzędzie pocztowym w dniu 31 maja 2013 r., podlegali z mocy ustawy wyłączeniu od rozpatrzenia wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...]. Tymczasem K. S., jeden z członków ze składu orzekającego Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., rozpatrującego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] 2012 r., orzekał również w sprawie z wniosku o ponowne rozpatrzenie tej sprawy. Tym samym, zaskarżona decyzja z dnia [...] 2013 r., nr [...], zapadła w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, wydana zostało z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 i art. 27 § 1 k.p.a. Rozpoznając sprawę ponownie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wyznaczy taki skład orzekający, aby nie znaleźli się w nim członkowie tego organu, którzy wydali decyzję z dnia [...] 2013 r., nr [...]. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) oraz art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.