II SA/Po 127/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-03-19
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazali przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w całości, uznając, że skarżący wykazali, iż nie są w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Ich sytuacja finansowa, oparta głównie na świadczeniach z ubezpieczenia społecznego i pomocy społecznej, z dodatkową pracą dorywczą, pozwala jedynie na zaspokojenie bieżących, koniecznych wydatków, w tym związanych z leczeniem. Brak majątku pozwalającego na generowanie dodatkowych dochodów oraz brak możliwości wygospodarowania środków na wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika uzasadniały przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący A. K. i E. K. wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w związku ze skargą na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczące opłaty legalizacyjnej. Skarżący przedstawili szczegółowe dane dotyczące swoich dochodów (renta, emerytura, świadczenie pielęgnacyjne, praca dorywcza) oraz miesięcznych kosztów utrzymania, w tym wydatków na leki i leczenie. Wykazali, że nie posiadają oszczędności ani majątku pozwalającego na generowanie dodatkowych dochodów, a posiadana nieruchomość służy zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych.Rozstrzygnięcie
Zwolniono A. K. i E. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowiono dla nich radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 marca 2012r. wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. K. i E. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011r. Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej postanawia 1. zwolnić A. K. i E. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla A. K. i E. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ K.Witkowicz-Grochowska
Skarżący A. K. i E. K. wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy skarżący podali, że nie posiadają żadnych oszczędności, po uiszczeniu niezbędnych kosztów bieżącego utrzymania pozostają im niewielkie wolne środki. Dochody uzyskują tylko z renty skarżącego w wysokości 1.226,86 zł i świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości 153 zł miesięcznie oraz emerytury skarżącej w wysokości 2.051,82 zł. miesięcznie. Netto dysponują kwotą 2.893,60 zł miesięcznie. Oświadczyli, że nie uzyskują dodatkowych dochodów, nie mają możliwości wynajęcia posiadanych nieruchomości z powodu choroby skarżącego, który wymaga całodobowej opieki. Uzyskiwane środki w pierwszej kolejności przeznaczają na leki dla skarżącego, opał i spłatę pożyczek zaciągniętych na remonty domu. Nadto oświadczyli, że posiadany samochód marki Rover z 2001r. wykorzystują w celu dojazdów do lekarzy.
Skarżący oświadczyli, że są właścicielami domu o powierzchni 90 m², gruntu o powierzchni 600 m², działki rekreacyjnej o powierzchni 578 m² oraz budynków gospodarczych o powierzchni 43 m².
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyszczególnili miesięczne koszty koniecznego utrzymania na łączną kwotę 2.647,50 zł. Podali, że ponoszą wydatki na odpady komunalne – 22 zł, pożyczki – 88, opał – 164,10 zł, gaz – 30 zł, telefon – 43 zł, telewizja – 38 zł, energia elektryczna – 113.30 zł, woda i ścieki – 30 zł leki – 400 zł, podatki – 58,50 zł, użytkowanie samochodu – 158 zł, środki czystości – 60 zł, obuwie – 100 zł, żywność – 1.200 zł, ubezpieczenie – 46,60 zł, bieżące naprawy, dojazdy autobusem, gleukometr, baterie do ciśnieniomierza – 150 zł.
Skarżący wezwani, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 513, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) do osobistego uzupełniania wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. oświadczyli, że źródło ich dochodu stanowi renta, emerytura i dodatek pielęgnacyjny. Nadto skarżąca była w 2011r. czasowo zatrudniona w firmie A z wynagrodzeniem w łącznej wysokości 1.420,21 zł brutto. Oświadczyli, że posiadają rachunek bankowy, na którym widnieje saldo końcowe na dzień 30 stycznia 2012r. w wysokości 27,72 zł. Potwierdzili, że nie posiadają żadnych oszczędności ani lokat terminowych. Zaciągają naprzemiennie pożyczki albo w Banku Spółdzielczym albo w poprzednim zakładzie pracy skarżącej, aktualnie spłacają ratę w wysokości 88 zł, miesięcznie. Pożyczki zaciągają na zakup opału, cele mieszkaniowe, leczenie prywatne skarżącego, nie mają zajęć komorniczych.
Nadto przedłożyli kopie dokumentów źródłowych w postaci:
- PIT-40 A za 2011r. skarżącego i skarżącej ,
- PIT- 36 za 2010r. skarżących,
- decyzji o wysokości podatku rolnego i od nieruchomości,
- faktury za opał,
- umowy pożyczki,
- faktur za leki,
- pokwitowanie zapłaty składki OC, NNW i polisy PZU,
- dowody wpłaty za śmieci, Netię SA, Cyfrę +, energię elektryczną,
- wyciągu z rachunku bankowego,
- zaświadczenie o zatrudnieniu skarżącej,
- decyzji wójta o wysokości zasiłku pielęgnacyjnego skarżącego.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić wszystkich należności sądowych (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawców pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Skarżący utrzymują się bowiem głównie ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego i z pomocy społecznej. Wprawdzie skarżąca pracuje dodatkowo, ale jest to praca dorywcza na krótkie okresy, a wynagrodzenie z tego tytułu stanowi jedynie wsparcie dla budżetu domowego w celu pokrycia koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Wysokość wszystkich otrzymanych dochodów pozwala jedynie na zaspokojenie bieżących wydatków koniecznego utrzymania. Ponoszą bowiem zwiększone koszty utrzymania związane z leczeniem i zakupem leków dla skarżącego. Nie posiadają też żadnego majątku, z którego mogliby czerpać dodatkowe dochody, nieruchomość wykorzystują, bowiem celem zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych i bytowych. Doświadczenie życiowe wskazuje, że uzyskiwany dochód nie pozwala na poczynienie oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów sądowych niniejszego postępowania, chociażby w części.
Przedstawiona sytuacja finansowa wskazuje, że skarżący nie są również w stanie wygospodarować środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K.Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło