II SA/Po 127/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-05-11
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Wiesława Batorowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjant pełniący funkcję oskarżyciela publicznego po ujawnieniu nowych okoliczności sprawy jest obowiązany do niezwłocznego sporządzenia i przedłożenia notatki służbowej, a brak takiego działania stanowi przewinienie dyscyplinarne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak określonego terminu na sporządzenie notatki służbowej w § 78 zarządzenia nr 323 KGP oraz okoliczność, że ujawnione nowe okoliczności nie stanowiły uchybień w przygotowaniu sprawy, wykluczają uznanie policjanta za winnego przewinienia dyscyplinarnego z powodu opóźnienia w sporządzeniu notatki. Policjant działając jako oskarżyciel publiczny miał obowiązek dążyć do obiektywnego rozpoznania sprawy i nie dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej.Stan faktyczny
Asp. szt. R. K., pełniąc funkcję oskarżyciela publicznego w postępowaniu wykroczeniowym, ujawnił przed rozprawą nowe okoliczności dotyczące zakłóceń pomiaru prędkości pojazdu. Nie sporządził jednak niezwłocznie notatki służbowej, co zostało uznane przez organy Policji za przewinienie dyscyplinarne. R. K. zaskarżył orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. utrzymujące w mocy orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w K., które uznało go winnym niedopełnienia obowiązków służbowych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. w punkcie 1. oraz zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. na rzecz skarżącego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant st.sekr.sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2016 r. sprawy ze skargi R. K. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia ... 2015 r. Nr ... w przedmiocie postępowania dyscyplinarnego; I. uchyla zaskarżone orzeczenie w punkcie 1, II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. na rzecz skarżącego kwotę 480,- (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonym orzeczeniem Komendant Wojewódzki Policji w P. (dalej: KWP) z dnia ... 2015 r. nr ..., po rozpatrzeniu odwołania asp. szt. R. K. od orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w K. (dalej: KMP) z dnia ... 2015 r. nr ...:
1) o uznaniu winnym policjanta w zakresie pierwszego zarzutu (w dniu ... 2015 r., będąc wyznaczonym w charakterze oskarżyciela publicznego do reprezentowania KMP w postępowaniu ..., stwierdzając i ujawniając przed rozprawą nowe okoliczności, zobowiązany był do sporządzenia i przedłożenia drogą służbową dokumentacji w formie notatki służbowej, czego nie dopełnił wbrew obowiązującemu w tym zakresie przepisowi § 78 zarządzenia nr 323 Komendanta Głównego Policji z dnia 26 marca 2008 r. w sprawie metodyki wykonywania przez Policję czynności administracyjno-porządkowych w zakresie wykonywania wykroczeń oraz ścigania ich sprawców tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji – Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm., dalej: u.p.) i odstąpieniu od ukarania,
2) uniewinnieniu policjanta w zakresie drugiego zarzutu (jako funkcjonariusz KMP, będąc zobowiązanym do zachowania drogi służbowej, bez wcześniejszego powiadomienia KMP, zwrócił się telefonicznie bezpośrednio do Zastępcy Naczelnika Wydziału Kontroli Komendy Wojewódzkiej Policji w P., informując o zaistniałych jego zdaniem, nieprawidłowościach w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym ..., a o powyższym poinformował KMP w dniu 26 czerwca 2015 r. w sporządzonej notatce służbowej, czym dopuścił się naruszenia przepisu określonego w § 4 ust. 1 Zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 u.p.,
utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne.
Orzeczenie to wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu ... 2015 r. KMP wydał postanowienie nr ... o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego przeciwko asp. szt. R. K. – wówczas asystentowi Zespołu ds. Wykroczeń Wydziału Prewencji KMP. Ustalono, że ... 2015 r. asp. szt. R. K. udał się do Sądu Rejonowego w K. celem reprezentowania KMP w charakterze oskarżyciela publicznego w dwóch rozprawach. W trakcie jednej z nich o sygn. ... sprawca wykroczenia z art. 92a kw został uniewinniony przez Sąd od zarzucanego mu czynu, o co wnosił przed rozpoczęciem rozprawy oskarżyciel publiczny, wskazując, że pomiar prędkości pojazdu, którym poruszał się sprawca wykroczenia dokonywany był bezpośrednio pod liniami wysokiego napięcia, w pobliżu transformatora, co miało bezpośredni wpływ na jego wynik. Dlatego R. K. jako oskarżyciel publiczny wystąpił z wnioskiem o uniewinnienie sprawcy wykroczenia.
Zespół ds. Wykroczeń Wydziału Prewencji KMP zwrócił się Sądu Rejonowego w K. (dalej: SR) o udostępnienie materiałów przedmiotowego postępowania. Z otrzymanych materiałów wynikało, że funkcjonariusze WRD KMP zatrzymali do kontroli pojazd, który na podstawie dokonanego przez nich pomiaru prędkości przy pomocy urządzenia ISKRA-1, na odcinku drogi przekroczył dopuszczalną prędkość o 25 km/h – jechał z prędkości 75 km/h. Sprawca wykroczenia zakwestionował okazany mu pomiar stwierdzając, że nie należy on do niego i odmówił przyjęcia mandatu karnego kredytowego. Został poinformowany przez funkcjonariuszy, że zostanie skierowany wniosek o ukaranie go do SR. Policjanci przesłuchani w charakterze świadków zeznali, że w czasie dokonywania pomiaru na drodze znajdowały się inne pojazdy. W dniu 19 marca 2015 r. SR wydał wyrok nakazowy uznając kierowcę winnym popełnienia wykroczenia i zasądzając karę grzywny. Sprawca złożył sprzeciw od wyroku. Przed kolejną rozprawą w SR w dniu ... 2015 r. asp. szt. R. K. dołączył do akt sprawy instrukcję urządzenia ISKRA-1 służącego do pomiaru prędkości, gdzie wskazane są niekorzystne czynniki wpływające na jego pracę. Przesłuchani w charakterze świadków funkcjonariusze WRD KMP dokonujący pomiaru podali, że transformator znajdował się w odległości ok. 50 do 100 m od miejsca wykonywania pomiaru, co mogło wpłynąć na utrudnienia w pomiarze, ale nie mogło to wskazywać pomiaru innego pojazdu. Oskarżyciel publiczny R. K. wniósł o uniewinnienie sprawcy wykroczenia od zarzucanego mu czynu.
W KMP zwrócono się do asp. szt. R. K. o wyjaśnienie okoliczności, na podstawie których wnioskował o uniewinnienie sprawcy wykroczenia, w tym do sporządzenia notatki służbowej. W dniu 22 czerwca 2015 r. funkcjonariusz sporządził notatkę służbową. Z notatki służbowej nadkom. W. P. z dnia 25 czerwca 2015 r. wynika, że następnie zwrócono się do R. K., by wskazał na podstawie jakich dokumentów i jakich okoliczności jest przeświadczony o tym, że decyzja jaką podjął, występując przed SR była słuszna. W odpowiedzi policjant wskazał, że dysponuje informacjami specjalnymi, których nie może ujawnić, a wszystkie informacje znajdują się w aktach ....
Po wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, przesłuchany w charakterze obwinionego R. K. oświadczył, że nie przyznaje się do przedstawionych mu zarzutów, dodając, że jego obowiązkiem było odstąpienie od popierania wniosku o ukaranie w sytuacji, gdy w toku rozprawy okazało się, że oskarżenie jest bezpodstawne i brak jest dostatecznych dowodów winy. Przesłuchani w charakterze świadków policjanci KRD WRD KMP S. B. i A. F. zeznali, że w dniu 21 lutego 2015 r. pełniąc służbę wspólnie dokonywali pomiaru prędkości w rejonie skrzyżowania rogi ... z drogą prowadzącą z m. T. do m. K.. W odległości 50 m od miejsca kontroli znajdował się transformator, a po drugiej stronie biegły linie niskiego napięcia, ale nie miało to wpływu na dokonywanie przez nich pomiaru prędkości. Skontrolowany przez nich pojazd, którym poruszał się M. S. poruszał się z prędkością 75 km/h, przy dozwolonej prędkości 50 km/h. Z kolei świadek asp. W. M. – specjalista Zespołu ds. Wykroczeń Wydziału Prewencji KMP zeznał, że w maju 2015 r. po otrzymaniu pisemnej wokandy z SR przydzielił dwie sprawy R. K., w tym sprawę dot. M. S.. Wskazał, że wie, iż R. K. udał się do SR i zapoznawał się materiałami postępowania, o czym informował go osobiście. Po tej wizycie R. K. nie poinformował W. M. o ujawnieniu nowych okoliczności w sprawie, ani też o jakichkolwiek uchybieniach w postępowaniu. Świadek zeznał, że po tej sprawie, nie pamięta czy zaraz ... 2015 r., czy w innym dniu R. K. poinformował go, że w sprawie M. S. wystąpił o uniewinnienie obwinionego. Według R. K. nie mógł on postąpić inaczej, gdy według niego kontrola drogowa w m. S. była przeprowadzona nieprawidłowo. Nie wyjawił jednak kiedy posiadł wiedzę o nieprawidłowościach, ani też jako oskarżyciel publiczny nie przedłożył mu notatki służbowej lub innej dokumentacji informującej o nowych okolicznościach, czy uchybieniach w postępowaniu.
W dniu 20 października 2015 r. rzecznik dyscyplinarny wydał postanowienie o zakończeniu czynności dowodowych, a następnie w dniu ... 2015 r. KMP wydał orzeczenie nr ... o:
- uznaniu policjanta winnym w zakresie pierwszego zarzutu i odstąpieniu od ukarania,
- uniewinnieniu policjanta w zakresie drugiego zarzutu.
W uzasadnieniu orzeczenia KMP stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy dał podstawę do podtrzymania pierwszego zarzutu wobec obwinionego, a sprawstwo i wina jego w tym zakresie nie budzą żadnych wątpliwości. Natomiast w zakresie drugiego zarzutu pominięcia drogi służbowej uznano, że zgromadzony materiał dowodowy dał podstawy do uniewinnienia obwinionego.
W odwołaniu od powyższego orzeczenia R. K. zarzucił KMP błędy w ustaleniach faktycznych tj. przyjęcie, że niedopuszczalne było złożenie wniosku o uniewinnienie M. S., przyjęcie, że odwołujący nie przedstawił swoim przełożonym informacji o przygotowaniu do rozprawy obwinionego, materiale dowodowym w tym zdjęć z miejsca pomiaru prędkości, zamiaru złożenia wniosku o uniewinnienie obwinionego, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy o tym nie przekonuje, przyjęcie, że odwołujący nie zawiadomił swoich przełożonych o wyniku rozstrzygnięcia sprawy obwinionego, podczas gdy z przesłuchania R. K. wynika, że oskarżyciel publiczny KMP zgodził się z wyrokiem SR, nie składając wniosku o uzasadnienie wyroku, a następnie apelacji od niego.
Utrzymując w mocy zaskarżone orzeczenie Komendant Wojewódzki Policji w P. (dalej KWP) podał na wstępie, że kwestie dopuszczalności złożenia przez oskarżyciela publicznego wniosku o uniewinnienie obwinionego M. S., a także kwestia zawiadomienia przełożonych o rozstrzygnięciu sprawy obwinionego , nie mają bezpośredniego związku z zarzucanym policjantowi czynem. Nie zarzucono mu bowiem, że złożył wniosek o uniewinnienie sprawcy wykroczenia, lecz o to, że będąc wyznaczonym w charakterze oskarżyciela publicznego do reprezentowania KMP w postępowaniu ... nie sporządził i nie przedłożył drogą służbową dokumentacji w formie notatki służbowej dotyczącej stwierdzenia i ujawnienia przed rozprawą nowych okoliczności sprawy, do czego zobowiązany był przepisem § 78 zarządzenia nr 323 KGP z dnia 28 marca 2008 r. w sprawie metodyki wykonywania przez Policję czynności administracyjno-porządkowych w zakresie wykrywania wykroczeń oraz ścigania ich sprawców. KWP powołał treść § 76 § ust. 1 i § 78 ww. zarządzenia i stwierdził, że R. K. nie przedstawił swoim przełożonym informacji o przygotowaniu do rozprawy obwinionego M. S., choć zgromadzony w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy dowodzi, że obwiniony jeszcze przed rozprawą stwierdził i ujawnił nowe okoliczności, a pomimo to nie postąpił zgodnie z obowiązującymi procedurami (§ 78 zarządzenia nr 323 KGP) tj. nie sporządził i nie przedłożył drogą służbową KMP dokumentacji w formie notatki służbowej dotyczącej nowej okoliczności sprawy. Organ odwoławczy wskazał też, że obwiniony w związku z powstałymi wątpliwościami mógł skorzystać też z przysługującego mu uprawnienia wynikającego z § 77 ust. 1 pkt 3 zarządzenia nr 323 KGP i wnioskować o powołanie biegłego, czego jednak nie uczynił. Odnosząc się zaś do zarzutu niewłaściwego zachowania nadkom. W. P. i złożonego wniosku o jego wyłączenie od udziału w postępowaniu KWP stwierdził, że kwestia ta była już rozpatrywana i w tym zakresie KMP postanowieniem z dnia ... 2015 r. nr ... odmówił wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego. Jednocześnie zauważył, że KMP na mocy wydanego na mocy wydanego postanowienia nr ... o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego do jego prowadzenia wyznaczył podinsp. R. S. – Naczelnika Wydziału Dochodzeniowo-śledczego KMP. Za chybiony uznano też zarzut odmowy uwzględnienia wszystkich wniosków dowodowych strony, albowiem uwzględniono wniosek dotyczący przesłuchania w charakterze świadka W. M.. Pozostałe zaś wniosku nie zostały zaś uwzględnione, gdyż okoliczności, które miały być nimi udowodnione nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy lub już były udowodnione (art. 135f ust. 7 pkt 1 i 2 u.p.) KWP powołał przepisy art. 132 ust. 1, 2 i 3 pkt 3 u.p. i stwierdził, że w ich świetle i zgromadzonego materiału dowodowego popełnienie przez obwinionego przewinienia dyscyplinarnego jest bezsporne. Zaistnienie czynu, sprawstwo i wina obwinionego nie budzą wątpliwości. Jednocześnie wskazano, że za popełnione przewinienie dyscyplinarne nie wymierzono obwinionemu policjantowi nawet najłagodniejszej kary dyscyplinarnej – czyli nagany, a jedynie stwierdzono jego winę i odstąpiono od ukarania.
Wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. skargę na powyższe orzeczenie KWP z dnia ... 2015 r. R. K. zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 kpa poprzez nieuwzględnienie wszystkich wniosków dowodowych oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że postępowanie wyjaśniające prowadzone było prawidłowo i zgodnie z przepisami, podczas gdy wniosek o wyłączenie prowadzącego to postępowanie był uzasadniony, a postanowienie o odmowie wyłączenia narusza przepisy, przyjęciu, że niedopuszczalne było złożenie wniosku o uniewinnienie M. S., przyjęcie, że skarżący nie przedstawił swoim przełożonym informacji o przygotowaniu do rozprawy, materiale dowodowym, zamiarze złożenia wniosku o uniewinnienie obwinionego, a także przyjęcie, że skarżący nie zawiadomił swoich przełożonych o wyniku rozstrzygnięcia sprawy M. S., podczas gdy z przesłuchania skarżącego wynika, że oskarżyciel publiczny KMP zgodził się z wyrokiem SR, nie składając wniosku o uzasadnienie wyroku, a następnie apelacji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w części uznającej jego winę pierwszego zarzucanego mu czynu oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania. W motywach skargi wskazał, że w dniu ... 2015 r. z polecenia koordynatora – asp. W. M. występował jako oskarżyciel publiczny z ramienia KMP w sprawie M. S. obwinionego o czyn z art. 92a k.w. Przed rozpoczęciem przewodu sądowego obwiniony ujawnił nowe okoliczności, które zmieniły to postępowania przed SR. W tej sytuacji skarżący zweryfikował informacje w WRD KMP, wskutek czego ustalił, ze pomiar dokonywany ręcznym miernikiem prędkości typu ISKRA-1 przeprowadzony był w pobliżu linii wysokiego napięcia, a więc w warunkach zakłócających pracę radaru. Okoliczności te potwierdzili policjanci – świadkowie A. F. i S. B., którzy tego pomiaru dokonywali. Skarżący wskazał, że dlatego wniósł o uniewinnienie M. S.. Zaraz zaś po zakończeniu sprawy skarżący zawiadomił o zaistniałej sytuacji swojego koordynatora asp. W. M., który przyjął ustne uzasadnienie i nie zgłosił żadnych zastrzeżeń. Następnie 22 maja 2015 r. sporządził relację z przewodu sądowego oraz notatkę służbową. Skarżący wskazał, że w niniejszym postępowaniu W. P. nie powinien był zostać ustanowiony rzecznikiem dyscyplinarnym, albowiem przejawiał cechy stronniczości i braku rzetelności odmawiając skarżącemu przyjęcia wyjaśnień złożonych na piśmie. Ponadto potraktował skarżącego w sposób wulgarny, arogancko wywierał na nim presję i dążył do uzyskania informacji nieistotnych z punktu widzenia postępowania (tj. od kogo z WRD KMP skarżący uzyskał informacje dot. urządzenia ISKRA-1). Skarżący zaznaczył, że na skutek jego wniosku postanowieniem z dnia ... 2015 r. KMP odmówił wyłączenia W. P. od udziału w postępowaniu, stwierdzając, że nie wystąpiły ustawowe przesłanki. Organ nie zawarł uzasadnienia o przyczynie odmowy wyłączenia rzecznika. Nadto skarżący podniósł, że na skutek prowadzenia przez tegoż rzecznika dyscyplinarnego postępowania zapadły zaskarżone orzeczenia. Skarżący zaznaczył, że organy nie wzięły pod uwagę, że stosownie do art. 14 k.p.k. oskarżyciel publiczny ma prawo cofnąć akt oskarżenia zarówno przed, jak i w trakcie rozprawy, co ma odzwierciedlenie w § 77 zarządzenia nr 323 KGP. Z sytuacją opisaną w powołanym przepisie zarządzenia organy miały do czynienia w niniejszym postępowaniu, albowiem wyszły na jaw nowe okoliczności wyłączające orzekanie. W związku z tą sytuacją § 78 zarządzenia nie mógł znaleźć zastosowania, gdyż skarżący nie stwierdził uchybień i nieprawidłowości w zakresie przygotowania sprawy. Zatem wymóg sporządzenia notatki służbowej i przedłożenia jej drogą służbową nie mógł go dotyczyć. W rezultacie zdaniem skarżącego nie dopuścił się on czynu określonego w art. 132 ust.3 pkt 3 u.p. Jednocześnie organy I i II instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 kpa).
W odpowiedzi Komendant Wojewódzki Policji w P. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Ponadto wskazał, że zgodnie z art. 135p ust. 1 u.p. przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania do postępowania dyscyplinarnego, albowiem w zakresie nieuregulowanym ustawą o Policji stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
W pierwszej kolejności zważyć należy, iż skarżący R. K. zakresem swej skargi objął orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia ... 2015 r. utrzymującej w mocy orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w K. z dnia ... 2015 r. w części tj. co do pkt 1.,w którym uznano winę policjanta w zakresie zarzutu (że w dniu ... 2015 r., będąc wyznaczonym w charakterze oskarżyciela publicznego do reprezentowania KMP w postępowaniu ..., stwierdzając i ujawniając przed rozprawą nowe okoliczności, zobowiązany był do sporządzenia i przedłożenia drogą służbową dokumentacji w formie notatki służbowej, czego nie dopełnił wbrew obowiązującemu w tym zakresie przepisowi § 78 zarządzenia nr 323 KGP tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 u.p.) i odstąpieniu od ukarania. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Wniesienie skargi w odniesieniu do części decyzji (orzeczenia) jest skuteczne o tyle, o ile kwestionowana decyzja (orzeczenie) jest decyzją, w której można wyodrębnić samodzielne rozstrzygnięcia częściowe (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2015 r., II GSK 1116/14, Lex nr 1658314). W niniejszej sprawie zaskarżone orzeczenie KWP zawiera dwa punkty odnoszące się do dwóch odrębnych postawionych skarżącemu zarzutów i rozstrzygające co do nich. Jednocześnie w zakresie nie objętym skargą (pkt 2 orzeczenia KMP z dnia ... 2015r. utrzymany w mocy orzeczeniem KWP z ... 2015r.) skarżący został uniewinniony w zakresie postawionego mu zarzutu. W świetle tego zważyć należy, iż dopuszczalne było zaskarżenie przedmiotowego orzeczenia KWP jedynie w zakresie w jakim skarżący został uznany winnym pierwszego (wyżej wymienionego) zarzutu i odstąpiono od ukarania go.
Przechodząc do oceny legalności zaskarżonego orzeczenia w części obejmującej uznanie winy skarżącego policjanta niedopełnienia obowiązków służbowych i odstąpienia od ukarania go Sąd pragnie na wstępie wskazać, że materialnoprawną podstawę wydania w tym zakresie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy § 78 zarządzenia nr 323 KGP oraz art. 132 ust. 3 pkt 3 u.p.
Zgodnie z § 78 powołanego zarządzenia jeżeli oskarżyciel publiczny stwierdził uchybienia i nieprawidłowości w zakresie przygotowania spraw kierowanych do sądu lub udziału policjantów w postępowaniu przed sądem, sporządza i przedkłada drogą służbową organowi Policji notatkę służbową, w której opisuje:
1) braki i i uchybienia w zakresie przygotowania materiałów dowodowych w sprawach kierowanych do sądu;
2) przyczyny wydanych orzeczeń o uniewinnieniu lub umorzeniu postępowania.
Z kolei przepis art. 132 ust. 3 pkt 3 u.p. określa, że naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa.
Mając na względzie powołane przepisy organy Policji uznały, że skarżący występując w charakterze oskarżyciela publicznego w postępowaniu ... stwierdził i ujawnił przed rozprawą nowe okoliczności (dokonywanie pomiaru prędkości pojazdu, którym kierował sprawca zarzucanego wykroczenia pod liniami wysokiego napięcia i w pobliżu transformatora, co miało bezpośredni wpływ na wynik pomiaru) i w związku z tym zobowiązany był do sporządzenia i przedłożenia drogą służbową KMP dokumentacji w formie notatki służbowej dotyczącej stwierdzenia i ujawnienia przed rozprawą tych okoliczności.
W kontekście powołanych przepisów i uznania skarżącego policjanta winnym zarzucanego mu zarzutu Sąd pragnie zwrócić uwagę, że uwadze organów orzekających umknęły przepisy § 75, § 76 ust. 2 zarządzenia KGP nr 323 oraz art. 132 ust. 2 w zw. z art. 132a pkt 1 u.p.
Przepis § 75 ww. zarządzenia określa, że policjant występujący w charakterze oskarżyciela publicznego powinien dążyć do obiektywnego i wszechstronnego rozpoznania sprawy, kierować się względami interesu publicznego i zasadą bezstronności, oddziaływać na wymiar kar i środków karnych zgodnie z przepisami prawa i celami społeczno-wychowawczymi, jakie mają one spełnić. Oznacza to, że występując w charakterze oskarżyciela publicznego policjant zobowiązany jest postępować bezstronnie, dążyć do ustalenia prawdy obiektywnej, a co za tym idzie, w przypadku, gdy przeprowadzone przez niego czynności prowadzą do ustaleń, które wskazują na konieczność odstąpienia od popierania wniosku o ukaranie, powinien to uczynić. Zgodnie bowiem z treścią § 77 ust. 2 zarządzenia oskarżyciel publiczny powinien odstąpić od popierania wniosku o ukaranie, jeżeli w toku rozprawy okaże się, że oskarżenie jest bezzasadne, brak jest dostatecznych dowodów winy, a także, gdy na rozprawie wyjdą na jaw okoliczności wyłączające orzekanie w danej sprawie.
Jednocześnie zważywszy, że organy Policji uznały, iż skarżący popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie obowiązków służbowych (art. 132 ust. 3 pkt 3 u.p.) należy wskazać, że stosownie do przepisu art. 132 ust. 2 u.p. naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Przepis art. 132a pkt 1 u.p. stanowi, iż przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi. Wyjaśnić przy tym należy, że w myśl tego przepisu wina związana jest zarówno z umyślnym jak i nieumyślnym przewinieniem dyscyplinarnym przy czym ustalenie umyślności bądź nieumyślności przewinienia dyscyplinarnego, warunkuje wystąpienie winy przy jego popełnieniu. Stopień winy nie przesądza jednak o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Może on natomiast mieć wpływ na wymiar kary (por. wyrok WSA w P. z dnia 1 kwietnia 2009 r., IV SA/Po 475/08, Lex nr 533530).
Mając na względzie powołane przepisy Sąd stwierdził, że analizując działania skarżącego policjanta w zakresie przedmiotu niniejszej sprawy nie sposób uznać, by dopuścił się on przewinienia dyscyplinarnego polegającego na niedopełnieniu obowiązków służbowych.
Po pierwsze wskazać należy, iż przepis § 78 zarządzenia KGP, będący podstawą uznania skarżącego winnym zarzucanego mu przewinienia, nie określa w jakim terminie oskarżyciel publiczny powinien – w przypadku stwierdzenia uchybienia i nieprawidłowości w zakresie przygotowania spraw kierowanych do sądu – sporządzić i przedłożyć drogą służbową organowi Policji notatkę służbową, w której opisuje braki i uchybienia w zakresie przygotowania materiałów dowodowych w sprawie kierowanej do sądu bądź przyczyny wydanego orzeczenia o uniewinnieniu lub umorzeniu postępowania. Swobodnej ocenie organów orzekających pozostawiono stwierdzenie jakich rozmiarów zwłoka w sporządzeniu i przedstawieniu przez oskarżyciela publicznego organowi Policji notatki służbowej można uznać za niedopełnienie obowiązków służbowych.
Sąd stwierdził zaś, że zarówno w orzeczeniu organu I, jak i II instancji zabrakło wyjaśnienia, dlaczego uznano, że rzekoma zwłoka R. K. w sporządzeniu notatki służbowej dotycząca ujawnienia nowych okoliczności sprawy ... oznacza, że dopuścił się on przewinienia dyscyplinarnego. Organy Policji, poza przedstawieniem przebiegu postępowania i zeznań świadków i wyjaśnień skarżącego, ograniczyły się do stwierdzenia, że R. K. choć już przed rozprawą, która odbyła się w dniu ... 2015 r., wiedział o nowych okolicznościach (dowodach), to nie postąpił zgodnie z obowiązującymi procedurami (§ 78 zarządzenia KGP). Nie wyjaśniły zaś, dlaczego uznały, że ich zdaniem policjant występujący w charakterze oskarżyciela publicznego stwierdził uchybienia i nieprawidłowości w zakresie przygotowania sprawy skierowanej do sądu, a w tym też kontekście nie wyjaśniły jaki okres upłynął od momentu, w którym skarżący dowiedział się o nowych okolicznościach sprawy, a datą złożenia przełożonym wyjaśnień.
Tymczasem z akt sprawy wynika, że nowe okoliczności sprawy zostały ujawnione w dniu 19 maja 2015 r., kiedy to obwiniony w sprawie ... - M. S. złożył w SR w K. (k. 50 akt adm.) wnioski dowodowe postaci zdjęć obrazujących miejsce zatrzymania go do kontroli prędkości kierowanym przez niego w dniu 21 lutego 2015 r. pojazdu. Z notatki służbowej R. K. z dnia 22 czerwca 2015 r. (k. 3 akt adm.) wynika, że skarżący przed rozpoczęciem przewodu sądowego w czasie zapoznawania się z aktami sądowymi ujawnił nowe okoliczności, które zmieniły tok postępowania przed Sądem. Z kolei notatce służbowej z dnia 16 czerwca 2015 r. (k. 1 akt adm.) asp. W. M. (przełożony skarżącego) podał, że w dniu ... 2015 r. z jego polecenia asp. szt. R. K. udał się do SR w K. na dwie wokandy, w tym w sprawie ... (obwiniony M. S.). W. M. wskazał, że z relacji R. K. ustalił, że na podstawie zebranego materiału dowodowego oraz w trakcie przewodu sądowego zebrany materiał nie pozwolił na uznanie winnym przekroczenia prędkości M. S. z uwagi, iż pomiar prędkości w m. S. gm. Ż. dokonywany był bezpośrednio pod liniami wysokiego napięcia i w pobliżu transformatora, co miało bezpośredni wpływ na wynik pomiaru (instrukcja obsługi urządzenia radarowego do pomiaru prędkości typu ISKRA-1). Przesłuchiwani w charakterze świadków policjanci z WRD KMP potwierdzili fakt dokonywania pomiaru pod liniami wysokiego napięcia i w pobliżu transformatora oraz wskazali na zdjęciach fotograficznych miejsce dokonywania pomiaru. W związku z powyższym oskarżyciel publiczny asp. szt. R. K. wystąpił z wnioskiem o uniewinnienie obwinionego. Ponadto w notatce służbowej z dnia 25 czerwca 2015 r. ten sam W. P. wskazał, że w związku z zaistniałymi zdarzeniami w dniu 17 czerwca 2015 r. zwrócił się do asp. szt. R. K. o odniesienie się w formie notatki służbowej do treści zawartych w materiałach uzyskanych z SR w K. zebranych w postępowaniu ... uzasadniających podjęcie przez niego decyzji o wnioskowaniu o uniewinnienie. Z kolei w notatce z dnia 26 czerwca 2015 r. R. K. stwierdził, że jego przełożony W. M. w dniu 22 czerwca 2015 r. odmówił przyjęcia jego wyjaśnień złożonych na piśmie, dlatego złożył je w sekretariacie KMP.
W ocenie Sądu z powyższych materiałów dowodowych wynika, że najwcześniej w dniu 19 maja 2015 r., a zatem na dwa dni przed rozprawą przed SR w K. w sprawie ... skarżący - występujący w charakterze oskarżyciela publicznego - dowiedział się o nowych okolicznościach sprawy. W dniu tym bowiem obwiniony M. S. złożył w SR w K. pismo, do którego dołączył zdjęcia obrazujące miejsce zdarzenia, w pobliżu którego przebiega linia wysokiego napięcia i usytuowany jest transformator. W wyniku tego skarżący uzyskał w WRD KMP informację, że z instrukcji obsługi urządzenia pomiarowego ISKRA-1 wynika, że pomiar w takich warunkach zniekształca jego wynik. W związku z powyższym uznać należy, że R. K. składając swemu przełożonemu w dniu 22 czerwca 2015 r. (miesiąc później) ustne wyjaśnienia, a następnie (w tym samym dniu) w sekretariacie KMP notatkę służbową i relację z przewodu sądowego nie naruszył przepisu § 78 zarządzenia nr 323. Organy Policji nie wzięły też pod uwagę faktu, że przełożony skarżącego nadkom. W. M., który przydzielił mu sprawę dotyczącą M. S. zeznał, że po tej sprawie, nie pamiętając, czy zaraz ... 2015 r., czy w innym dniu skarżący poinformował go, że w tej sprawie wystąpił o uniewinnienie obwinionego i przyczynach takiego działania, a przełożony nie nakazał mu sporządzenia stosownie do § 78 zarządzenia nr 323 notatki służbowej. Dopiero na skutek interwencji w połowie czerwca 2015 r. nadkom. W. P. z Zespołu Kontroli, Skarg i Wniosków KMP rozpoczęto wyjaśnianie sprawy, w tym sporządzanie notatek służbowych przez skarżącego i jego przełożonego W. M. (k. 121 akt adm.). Ponadto organy orzekające nie ustosunkowały się do zeznań Zastępcy Naczelnika Wydziału Prewencji KMP K. K. (k. 119), który oświadczył, że w czerwcu 2015 r. R. K. poinformował go, iż był na rozmowie w Zespole Kontrolki, Skarg i Wniosków KMP u nadkom. W. P. co do jego czynności w charakterze oskarżyciela publicznego w sprawie M. S.. W rozmowie tej skarżący podał, że W. P. odmówił mu przyjęcia pisemnej relacji z wykonywanych czynności w SR, twierdząc, że jest to nieprawidłowa forma dokumentacji służbowej i nakazał mu sporządzić notatkę służbową. Tego samego dnia R. K. sporządził notatkę służbową, którą otrzymał K. K.
W ocenie Sądu podzielić należy stanowisko skarżącego, iż brak jest podstaw do rozpatrywania, czy doszło do zwłoki w sporządzeniu i przedłożeniu organowi Policji przez skarżącego notatki służbowej w sytuacji, gdy ujawnione nowe okoliczności sprawy (na skutek wniosku dowodowego obwinionego) nie stanowiły uchybień i nieprawidłowości w zakresie przygotowania sprawy ... skierowanej do SR w K.. Zważyć bowiem należy, że sprawa M. S. zawisła przed Sądem Rejonowym w K. znacznie wcześniej, albowiem już w dniu 19 marca 2015 r. zapadł w postępowaniu nakazowym wyrok (sygn. akt ...), którym uznano obwinionego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu (k. 11 lub 41-47 akt adm.). Z materiałów dowodowych zgromadzonych przed datą 19 maja 2015 r. nie wynikało zaś, by mogło dojść do pomiaru w warunkach zakłócających jego wynik. Dopiero w wyniku wniesienia sprzeciwu przez M. S. od powyższego wyroku i złożeniu wniosku dowodowego w dniu 19 maja 2015 r. (w tym zdjęć) ujawniły się nowe okoliczności, które w świetle przepisu § 75 zarządzenia nr 323 zobowiązującego oskarżyciela publicznego do kierowania się zasadą bezstronności, skarżący miał obowiązek wziąć pod uwagę. W ocenie Sądu błędnie zatem organy Policji zakwalifikowały działania skarżącego policjanta jako niedopełnienie obowiązków służbowych polegające na niesporządzeniu niezwłocznie notatki służbowej po stwierdzeniu uchybień i nieprawidłowości w zakresie przygotowania sprawy skierowanej do sądu (art. 132 ust. 3 pkt 3 u.p. w zw. z § 78 zarządzenia KGP nr 323). Zważyć bowiem należy, iż skarżący – po wyznaczeniu go oskarżycielem publicznym - opierał się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w tym zwłaszcza zeznaniach i oświadczeniach świadka – policjanta S. B. i wyjaśnieniach obwinionego, z których nie wynikało w żaden sposób, by wynik pomiaru prędkości auta, którym w dniu ... 2015 r. kierował obwiniony, mógł zostać zakłócony ze względu na typ urządzenia pomiarowego oraz bliskość linii wysokiego napięcia i transformatora. Fakt zaś, iż skarżący działając w charakterze oskarżyciela publicznego nie sporządził notatki służbowej tuż po ujawnieniu nowych okoliczności sprawy, które w świetle zgromadzonego materiału dowodowego w postępowaniu nakazowym dotyczącym obwinionego M. S. nie sposób było uznać za uchybienia i nieprawidłowości w zakresie przygotowania sprawy kierowanej do sądu, pokazują jedynie, że dążył on do obiektywnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy (§ 75 zarządzenia KGP nr 323).
Mając powyższe na względzie należało stwierdzić, że KWP utrzymując w mocy zaskarżone orzeczenie KMP z dnia ... 2015 r. w zakresie uznania skarżącego winnym tego, że w dniu ... 2015 r., będąc wyznaczonym w charakterze oskarżyciela publicznego do reprezentowania KMP w postępowaniu ..., stwierdzając i ujawniając przed rozprawą nowe okoliczności, zobowiązany był do sporządzenia i przedłożenia drogą służbową dokumentacji w formie notatki służbowej, czego nie dopełnił wbrew obowiązującemu w tym zakresie przepisowi § 78 zarządzenia nr 323 Komendanta Głównego Policji z dnia 26 marca 2008 r. w sprawie metodyki wykonywania przez Policję czynności administracyjno-porządkowych w zakresie wykonywania wykroczeń oraz ścigania ich sprawców tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji – Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm., dalej: u.p.) i odstąpieniu od ukarania, dopuścił się naruszenia art. 132 ust. 3 pkt 3 u.p.
Sąd nie podzielił przy tym zarzutów skargi, jakoby organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 kpa, albowiem – jak trafnie wskazał w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy – w świetle przepisu art. 135p ust. 1 u.p. przepisy kpa nie znajdują zastosowania do postępowania dyscyplinarnego policjantów.
Odnosząc się zaś do zarzutu wydania przez KMP w dniu ... 2015 r. postanowienia o odmowie wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego nadkom. W. P. od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym Sąd stwierdził, że zarzut ów jest o tyle chybiony, że niniejszej postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte w terminie późniejszym – na mocy postanowienia KMP z dnia ... 2015 r., a do prowadzenia go w charakterze rzecznika dyscyplinarnego został wyznaczony podinsp. R. S. – Naczelnik Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego KMP.
Reasumując, Sąd stwierdziwszy naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 132 ust. 3 pkt 3 i ust. 2 w zw. z art. 132a pkt 1 u.p.), które miało wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. uchylił zaskarżone orzeczenie w punkcie 1. (pkt I. sentencji wyroku).
Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800) Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 480 zł (pkt II. sentencji wyroku.).
Ponownie rozpoznając sprawę obowiązkiem organu odwoławczego – stosownie do normy określonej w art. 153 p.p.s.a. – będzie uwzględnienie oceny prawnej zawartej w niniejszym uzasadnieniu wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło