II SA/Po 1277/13

Dnia 4 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2014 roku sprawy ze skargi E. M. i M. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowanej części obiektu budowlanego oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] września 2013r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. 2010r. Nr 243 poz. 1623, ze zm.) nakazał Państwu E. i M. M. rozbiórkę rozbudowanej części budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...] w G., która została zlokalizowana na podstawie decyzji starosty z [...] grudnia 2012r. o pozwoleniu na rozbudowę budynku gospodarczego. Na skutek wniesionego odwołania przez E. i M. M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] października 2013r. uchylił zaskarżoną decyzję w części w jakiej określono podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia, tj. "na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz art. 104 ustawy z dnia 14 lipca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267)" i w tym zakresie orzekł "na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267, dalej: K.p.a.) oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.; dalej: prawo budowlane)", a w pozostałej części decyzję utrzymał w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny sprawy i wskazał, że w dniu 30.07.2012 r. do siedziby PINB wpłynęło podanie Pana F. M., stanowiące wniosek o wszczęcie z urzędu postępowania naprawczego w ramach art. 51 Prawa Budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 17.08.2012 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ewid. [...] w G. przy ul. [...] będącego własnością Państwa M. i E. M., w związku z uchyleniem decyzji Starosty nr [...] z dnia [...]10.12.2012 r. o pozwoleniu na rozbudowę budynku gospodarczego. Kolejno w dniu 30.08.2012 r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], w trakcie której ustalili, iż na powyższej nieruchomości Państwo M. zrealizowali rozbudowę budynku gospodarczego o wymiarach zewnętrznych 3,05m x 5,1m i wysokości maksymalnej 3,35m. Ponadto ustalono, iż obiekt posiada dach jednospadowy w konstrukcji drewnianej, belkowej z pokryciem blachodachówką i spadku w kierunku wschodnim z odprowadzeniem wody na pokrycie istniejącego wcześniej budynku gospodarczego. Rozbudowa polegała na rozebraniu ogrodzenia murowanego z cegły i pustaków o grubości 25 cm i wysokości ok. 210 cm. Pozostałości fundamentów ogrodzenia zostały wzmocnione na potrzeby nowej ściany, która została zrealizowana z bloczków z betonu komórkowego gr. 24 cm. PINB po uprzednim zawiadomieniu o możliwości zapoznania i wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów (art. 10 Kpa), w dniu [...].10.2012 r. wydal decyzję którą umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne dotyczące rozbudowy budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ewid. [...] w G. należącego do Państwa M. i E. M., w związku z brakiem przesłanek i podstaw prawnych do kontynuacji wszczętego postępowania. Powyższą decyzję w wyniku odwołania Pana F. M., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].02.2013 r. uchylił w całości, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po uprzednim zawiadomieniu o możliwości zapoznania i wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów (art. 10 Kpa), w dniu [...].03.2013 r. wydał decyzję, którą odstąpił od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w sprawie rozbudowy budynku gospodarczego zrealizowanej przez Państwa M. i E. M. na działce nr ewid. gruntu [...] w związku z uchyleniem decyzji Starosty z dnia [...].12.2012 r. o pozwoleniu na rozbudowę budynku gospodarczego przez WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 8 grudnia 2011 r. (sygn. akt II SA/Po 189/1 1). Powyższą decyzję w wyniku odwołania Państwa T. i F. M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].02.2013 r. uchylił w całości, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował o fakcie zwłoki w załatwieniu przedmiotowej sprawy, z uwagi na fakt wystąpienia przez PINB do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z wnioskiem o udzielnie upoważnienia do wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w sprawie rozbudowy spornego budynku gospodarczego. W dniu 05.07.2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystosował do Ministra Transportu. Budownictwa i Gospodarki Morskiej Departament Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa wniosek, o którym mowa powyżej. Organ odwoławczy następnie odniósł się do rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 08.12.2011 r., w którym Sąd wskazał, że organ II jak i I instancji dokonali wadliwej interpretacji § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie odnoszącym się do zagospodarowania działki i rozbudowy budynku gospodarczego uznając, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany oraz projekt zagospodarowania terenu nie narusza warunków określonych w tym przepisie, co w konsekwencji doprowadziło do uchylenia decyzji Wojewody, a także decyzję Starosty z dnia [...]12.2010 r., którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono Państwu M. i E. M. pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego, położonego w G. Ponadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystąpił do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej Departament Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z wnioskiem na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy Prawo budowlane o upoważnienie do wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych dotyczących lokalizacji rozbudowy budynku gospodarczego w granicy z działką sąsiednia, położonego w G. przy ul. [...]. W odpowiedzi na powyższe Minister Transport. Budownictwa i Gospodarki Morskiej pismem z dnia 16.07.2013 r. poinformował, że w związku z faktem, że z wnioskiem o upoważnienie w sprawie odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych może wystąpić wyłącznie starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu, oraz toczącym się postępowaniu naprawczym przed organem nadzoru budowlanego w zakresie wydania decyzji na podstawie przepisów art. 51 ustawy Prawo budowlane, na tym etapie nie ma możliwości uzyskania odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając ponownie sprawę dotyczącą rozbudowy spornego budynku gospodarczego stwierdził iż realizacja przedmiotowej inwestycji narusza § 12 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690: ze zm.). Zgodnie z powyższym przepisem w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych. Wobec powyższego z uwagi na fakt, że powyższa inwestycja jest niezgodna z przepisami zawartymi w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobligowany był do zastosowania w niniejszej sprawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez nakazanie Państwu M. i E. M. rozbiórki rozbudowy spornego budynku gospodarczego wykonanej na podstawie decyzji Starosty z dnia [...].12.2012 r. zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego mieszczącego się na wyżej wymienionej nieruchomości. W podstawie prawnej decyzji I instancji umknął ust. 7, wedle którego - przepis ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeśli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 prawa budowlanego. Jednak brak wskazania w podstawie prawnej ust. 7 art. 51 ust. 1 prawo budowlane nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, dlatego WINB skorzystał z kompetencji reformacyjnych i orzekł na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. doprecyzowując podstawę prawną rozstrzygnięcia. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli E. i M. M. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i udzielenia zezwolenia na rozbudowę istniejącego budynku gospodarczego na garaż, jako zgodnej z § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skarżący wnieśli o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wskazali, że organ odwoławczy powinien zwrócić się do właściwych organów, aby te uzyskały zgodę Ministra Transportu i Budownictwa na odstępstwo od przepisów technicznych w niniejszej sprawie. Zatem domagają się uzupełnienia postępowania przed I instancja w powyższym zakresie. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na uzasadnienie decyzji odwoławczej wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie przed Sądem strony postępowania podtrzymały swoje stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzja organu II instancji opowiada prawu. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił ustalenia faktyczne sprawy przyjmując je za własne i czyniąc podstawą swych rozważań. W pierwszej kolejności wskazać należy, że decyzja Wojewody z [...] stycznia 2011r. oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty z [...] grudnia 2010r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę budynku gospodarczego położonego w G. przy ul. [...]., na działce ewidencyjnej nr [...] zostały prawomocnie uchylone. Oznacza to, że decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę spornego budynku gospodarczego została w toku instancji wyeliminowana z obrotu prawnego. Istotą niniejszej sprawy jest zatem ustalenie, czy możliwe jest doprowadzenie dokonanej rozbudowy budynku gospodarczego do stanu zgodne z prawem. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zawiera ustawa z 7 lipca 1994r. – Prawo budowane (Dz.U. z 2013r. poz. 1409 ze zm.) oraz wydane na jej podstawie przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Skarżący nie podważyli skutecznie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, który dawał podstawę do zastosowania przez organy nadzoru budowlanego art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Z materiału sprawy wynika, że inwestor na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę przeprowadził rozbudowę budynku gospodarczego w granicy z działka sąsiednią. Właściciele nieruchomości sąsiadującej oponowali wznoszeniu tego obiektu w granicy z ich nieruchomością. Decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego przez sąd administracyjny. Inwestorowi w takiej sytuacji nie można zarzucić samowoli budowlanej o jakiej mowa w art. 48 Prawa budowlanego, lecz organy nadzoru budowlanego w takich przypadkach mają obowiązek zbadać czy wykonane roboty budowlane są zgodne z prawem. Organy nadzoru budowanego prawidłowo zatem ustaliły, że usytuowanie przedmiotowego budynku gospodarczego w granicy sąsiedniej działki jest niezgodne z przepisem § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia. Trafnie uznały, że w takim wypadku nie jest możliwe doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie nie miał miejsca wyjątek opisany w powyższym przepisie, mianowicie, że dopuszcza się w zabudowie jednorodzinnej rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych. Z powyższego przepisu wynika zatem, że warunkiem koniecznym umożliwiającym rozbudowę budynku już istniejącego jest ustalenie, iż na skutek rozbudowy nie dojdzie do zmiany wymiarów budynku istniejącego w pasie przygranicznym o szerokości 3 m. Planowana rozbudowa nie może bowiem powodować, aby rozbudowywana część budynku była zlokalizowana w odległości mniejszej niż 3 m od nieruchomości sąsiedniej. W przedmiotowej sprawie natomiast inwestycja polega właśnie na rozbudowie budynku gospodarczego zlokalizowanego między dwoma istniejącymi budynkami: gospodarczym i garażem i to w granicy z działką [...], w której to granicy zlokalizowany jest obecnie murek ogniowy. Inwestor dokonał rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego wzdłuż granicy, co powoduje, że w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy, nie zachowano dotychczasowych wymiarów rozbudowywanego budynku. Słusznie zatem przyjęły organy administracji, że taka rozbudowa jest niedopuszczalna, albowiem narusza warunki określone w § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Warunek powyższy nie został w przedmiotowej sprawie dochowany, bowiem rozbudowa umiejscowiona została właśnie w pasie 3 m od granicy z działką skarżącego, przez co w pasie tym nie zostaną zachowane dotychczasowe parametry rozbudowywanego budynku gospodarczego. Ratio legis przepisu § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie pozwala na taką rozbudowę budynku posadowionego w granicy z działką sąsiednią, aby w jej wyniku doszło do dalszego zabudowywania tej granicy. W tym miejscu ponownego podkreślenia wymaga, że rozwiązania wynikające z § 12 rozporządzenia mają charakter odstępstwa od generalnej zasady nakazującej lokalizację nowych obiektów w oddaleniu od nieruchomości sąsiednich i jako takie powinny być interpretowane w sposób zawężający. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zarówno organ II jak i organ I instancji dokonały prawidłowej interpretacji § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie odnoszącym się do zagospodarowania działki i rozbudowy budynku gospodarczego uznając, że dokonana przez skarżących rozbudowa jest nie do pogodzenia z warunkami technicznymi określonymi tymi przepisami. Podejmując decyzje na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i nakazując rozbiórkę tego obiektu organy nadzoru budowanego słusznie przyjęły, że obiekt zrealizowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została uchylona nie może być uznany za przedmiot samowoli budowlanej, ale nie oznacza to, że nie może być nakazana rozbiórka jeśli wybudowano go z naruszeniem prawa, a brak jest możliwości doprowadzenia go stanu zgodnego z prawem. Taka właśnie sytuacja ma miejsce w realiach tej sprawy. Ponieważ, jak to wyżej wskazano skarżący nie podważyli ustalonego w sprawie stanu faktycznego, to organy prawidłowo dokonały jego subsumcji uznając, że ustalony stan faktyczny odpowiada hipotezie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, który stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 48b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 (art. 51 ust. 7 Prawa budowanego). Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 9 ust. 1-4 Prawa budowanego, zgodnie z którym w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7. Właściwy organ, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, w drodze postanowienia, udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo. W toku postępowania organ nadzoru budowanego I instancji (k. 23 akt adm. I inst.) wystąpił z pismem o tej sprawie, ale zgody nie uzyskał (k. 25 akt adm.). Reasumując, zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa materialnego, a wydana została po przeprowadzeniu w sposób prawidłowy postępowania administracyjnego, w tym zgodnie z przepisem art. 138 §1 pkt 2 kpa. Mając powyższe na uwadze, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle tego przepisu Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów postępowania, w tym art. 10 kpa, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, jako nieuzasadnioną.