II SA/Po 1278/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2014-07-07
Skład orzekający: Referendarz sądowy Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację finansową i majątkową strony, w tym dochody, wydatki, posiadany majątek oraz zobowiązania finansowe?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, uznając, że sytuacja finansowa strony nie pozwala na pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Jednocześnie odmówił zwolnienia od kosztów sądowych, stwierdzając, że strona jest w stanie wygospodarować środki na należne koszty sądowe, w tym ewentualną opłatę od skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę łączny dochód rodziny i posiadany majątek.Stan faktyczny
Skarżący T. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazał na chorobę, niskie dochody z renty, dorywcze zajęcia, dochody żony, posiadany majątek (dom, działka, samochód) oraz znaczące zobowiązania kredytowe i koszty utrzymania. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku przedłożył dodatkowe dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową i majątkową.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla T. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 07 lipca 2014 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia 1. ustanowić dla T. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący T. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF argumentował, że choruje, z tego powodu uzyskuje rentę w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Nie może podjąć żadnej pracy, bo nie może uzyskać zaświadczenia o stanie zdrowia uprawniającego do podjęcia pracy. Oświadczył, że utrzymuje się z dorywczych zajęć oraz z wynagrodzenia za pracę żony w wysokości [...] zł miesięcznie. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe tylko z żoną. Skarżący oświadczył, że posiada dom o powierzchni [...] m², samochód osobowy Fiat Panda o wartości [...] zł. działkę budowlaną w B. o powierzchni 393 m².
Nadto skarżący oświadczył, że spłaca kredyt konsolidacyjny z ratą w wysokości [...] zł miesięcznie, kredyt na operację nerki w wysokości [...] zł, żona spłaca kredyt na zakup samochodu i wyposażenie mieszkania z ratą w wysokości [...] zł. miesięcznie. Nadto skarżący wskazał, że utrzymanie domu i wyżywienie wynosi [...] zł miesięcznie.
Wnioskodawca wezwany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") dodatkowo wskazał, że na skutek choroby stracił dodatkowe źródło dochodu i pozostaje mu tylko renta w wysokości [...] zł netto. Na ratowanie zdrowia zaciągnął pożyczki w różnych bankach i instytucjach pozabankowych. Spłaca kredyt konsolidacyjny z miesięczną ratą [...] zł, w Kredyt Banku z ratą [...] zł, w Providencie z ratą [...] zł i [...] zł, w Bocianie z ratą [...] zł, w Credit Agricole z ratą [...] zł. Oświadczył, że wszystkie zobowiązania spłaca terminowo, nie ma zajęć komorniczych. Samochód, który posiada wraz z żoną stanowi wartość [...] zł. Skarżący, ani jego żona nie prowadzą działalności gospodarczej. Za posiadane nieruchomości w B. i R. płaci podatek w wysokości [...] zł rocznie. Nie posiada lokat, akcji ani innych walorów o wartości większej niż 2.000 zł.
Skarżący przedłożył kserokopie:
- decyzji ZUS o wysokości renty – [...] zł netto miesięcznie
- umów pożyczek i kredytów gotówkowych i kredytu konsolidacyjnego
- PIT-u 37 za 2013 r. żony skarżącego, z którego wynika dochód w wysokości [...] zł
- PIT-u 40A skarżącego, z którego wynika jego dochód w 2013 r. w wysokości. [...] zł
- rachunków za media i leki
- wyciągu z rachunku bankowego Credit Agricole, na który wpływa wynagrodzenie żony skarżącego w wysokości około [...] zł miesięcznie saldem na dzień 21 czerwca 2014 r. w wysokości [...] zł
- wyciągu z rachunku bankowego w Banku Pocztowym SA za okres od 7 stycznia 2014 r. do 13 maja 2014 r. na który wpływa świadczenie rentowe skarżącego, na którym widnieje saldo ujemne w wysokości -[...] zł z uwagi na możliwość korzystania z limitu debetowego do kwoty [...] zł.
Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Wniosek o prawo pomocy można wnieść w każdym czasie i obejmuje on koszty postępowania aktualne na dzień wniesienia wniosku oraz na przyszłość (art. 243 § 1 p.p.s.a.).
Przyznanie prawa pomocy następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na wnioskodawcy ubiegającym się o prawo pomocy. Owe wykazanie polega w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że nie dysponuje środkami, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania chociażby w części.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na częściowe przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Istotna w tym zakresie jest aktualna sytuacja majątkowa i finansowa wszystkich członków rodziny prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. Drugorzędne znaczenie ma, więc ustrój rozdzielności majątkowej panujący w małżeństwie wnioskodawcy. Możliwości płatnicze skarżącego oceniane są przez pryzmat dochodów osiąganych przez wszystkich domowników prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, a takie wraz z żoną prowadzi skarżący. Wspólnie utrzymują się z jego renty i wynagrodzenia za pracę żony wnioskodawcy w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Skarżący oświadczył, że podejmuje także prace dorywcze, na ile pozwala mu stan zdrowia. Z oświadczenia wynika, że wspólnie ponoszą koszty kredytów i pożyczek w łącznej wysokości około [...] zł miesięcznie oraz koszty utrzymania domu, leków i wyżywienia w wysokości około [...] zł miesięcznie. Skarżący poniósł dotychczasowe koszty sądowe w łącznej wysokości [...] zł. Brakujące środki na wydatki rodziny pokrywa z limitu w rachunku bankowym do wysokości [...] zł oraz z doraźnego wsparcia finansowego z komercyjnych instytucji pożyczkowych. Skarżący oświadczył, że wszystkie zobowiązania reguluje terminowo i nie ma żadnych zajęć komorniczych.
Posiadany majątek stanowi nieruchomość w R., która zaspokaja potrzeby mieszkaniowe rodziny, działka budowlana w B. oraz samochód osobowy Fiat Panda. Zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy majątek ten nie przynosi żadnych dodatkowych dochodów, a wiąże się z kosztami jego utrzymania.
Wobec powyższego przyjąć należy, że skarżący ma możliwości by wygospodarować środki na należne koszty sądowe w niniejszej sprawie, aktualnie jest to kwota [...] zł tytułem ewentualnej skargi kasacyjnej. Odmówiono zatem zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Przedstawiona przez skarżącego sytuacja finansowa wskazuje jednak, że nie ma możliwości by pokryć wolnorynkowe wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika. Nadto na obecnym etapie postępowania sądowego istnieje, tzw. "przymus adwokacko-radcowski’. Przyznano zatem prawo pomocy w tej części i ustanowiono radcę prawnego (art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 243 § 3 p.p.s.a).
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło