II SA/Po 128/08

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 sierpnia 2008r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2007r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy p o s t a n a w i a 1. ustanowić dla E. N. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P., 2. oddalić wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie. /-/ K.Witkowicz-Dwornicka Skarżący E.N. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w całości. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że z powodu braku pracy w Polsce wyjechał wraz z rodziną do Niemiec. Wskazał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną i małoletnim synem. Wnioskodawca oświadczył, że z działalności prywatnej uzyskuje dochód w wysokości [...] euro miesięcznie. Dodał, że żona nie pracuje i jest na jego utrzymaniu. Następnie podał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, zasobów pieniężnych, czy wartościowych ruchomości. Zgodnie z treścią art. 252 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a także o stanie rodzinnym. Wniosek skarżącego nie sprostał wymogom tego przepisu, był bowiem niepełny i nie dostarczał informacji niezbędnych do jego merytorycznego rozstrzygnięcia. W oparciu o przepis art. 255 powyższej ustawy wnioskodawca został zobowiązany do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych w celu uzupełnienia wniosku o prawo pomocy. W odpowiedzi wnioskodawca złożył pismo, w którym wskazał, że za połowę 2007r. uiścił podatek w wysokości [...] euro, za pierwszy kwartał 2008r. – [...] euro. Wskazał, że poniósł wydatki na wyposażenie mieszkania, w którym zamieszkał z rodziną od lutego 2008r. Oświadczył, że ani on ani żona nie posiadają żadnego majątku. Żona jest współwłaścicielką samochodu marki [...] i ponosi koszt jego ubezpieczenia w wysokości 527 zł rocznie (43,91 zł miesięcznie). Do powyższego pisma załączył dwa wykazy miesięcznych kosztów utrzymania rodziny (k. 41 i 42) na łączną kwotę 1.965,07 euro i 1.865,76 euro, z których wynika, że płaci alimenty w wysokości 100 euro, ubezpieczenie samochodu – 77,51 euro, za dwa telefony – 33 euro i 29 euro, gaz – 17,03 euro, podatek za samochód – 11,33 euro, przedszkole – 50 euro, ubezpieczenie mieszkania – 3,79 euro, ubezpieczenie rentowe – 50 euro, ubezpieczenie firmy – 40,90 euro, ubezpieczenie zdrowotne – 341,16 euro, prąd – 40 euro, garaż – 27,50 euro, czynsz za mieszkanie – 330 euro, jedzenie – 430 euro, paliwo – 170 euro, ubranie – 30 euro, inne wydatki (kino, teatr) – 20 euro, 8,25 euro i 5,26 euro, papierosy 150 euro. Wnioskodawca załączył także kserokopie dokumentów – dowodu rejestracyjnego samochodu [...] i polisę jego ubezpieczenia w Towarzystwie Ubezpieczeń i Reasekuracji, dowodów wpłat, rachunków oraz kserokopie innych dokumentów sporządzonych w języku niemieckim. Z uwagi na fakt, że wnioskodawca przedłożył istotne dla rozstrzygnięcia wniosku o prawo pomocy kopie dokumentów niemieckich, został wezwany do sprecyzowania swojego oświadczenia w zakresie dotyczącym prowadzonej zarobkowej działalności gospodarczej oraz stanu posiadanych środków na rachunku bankowym poprzez przedłożenie odpowiednich dokumentów wraz z ich tłumaczeniem na język polski. W odpowiedzi wnioskodawca przedłożył kserokopię dwóch niemieckich dokumentów dotyczących rejestracji jego firmy, podał swój numer podatkowy. Oświadczył, że nie stać go na tłumaczenie dokumentów. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w całości następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Oznacza to, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie ma możliwości poniesienia najmniejszych nawet kosztów tego postępowania. Do uwzględnienia przedmiotowego wniosku nie wystarczy ogólnikowe twierdzenie o trudnej sytuacji finansowej. Przyznanie prawa pomocy powoduje bowiem obciążenie tymi należnościami Skarbu Państwa, więc innych podatników. Nie można, więc stosując dobrodziejstwa tej instytucji, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż jej celem jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych dostęp ten nie tyle utrudnia, co wręcz uniemożliwia (postanowienie NSA z dnia 6 października 2004r. GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.). Prawo pomocy powinno być zatem udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Skarżący tymczasem uzyskuje stałe miesięczne dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej na terenie Niemiec. Z dochodu tego pokrywa koszty tej działalności oraz koszty utrzymania swojej trzyosobowej rodziny. Z przedłożonego oświadczenia wnioskodawcy wynika, że wszystkie swoje zobowiązania reguluje terminowo. W tym miejscu wskazać należy, że prawo pomocy przysługuje jedynie, gdy po opłaceniu niezbędnych i koniecznych kosztów utrzymania rodziny nie pozostają już wolne środki, które można by przeznaczyć na uiszczenie kosztów sądowych chociażby w części. Niezbędne koszty utrzymania w rozumieniu przepisów powyższej ustawy regulującej instytucję prawa pomocy, nie obejmują więc wydatków na imprezy kulturalne (kino, teatr), a także na używki (papierosy). Wnioskodawca ma, więc możliwość poczynienia oszczędności chociażby w kwocie około 200 euro miesięcznie, co wielokrotnie przewyższa kwotę wszystkich przewidywanych kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które łącznie nie powinny przekroczyć kwoty 400 zł, co stanowi obecnie około 123 euro zgodnie z tabelą kursów średnich NBP nr 154/A/NBP/2008 z dnia 7 sierpnia 2008r. Obowiązek uiszczenia tych kosztów rozłożony będzie także w czasie. Na dzień dzisiejszy na wnioskodawcy ciąży obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł (około 61 euro). W świetle treści oświadczenia złożonego przez wnioskodawcę może on uiścić taką kwotę bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach. Mając na uwadze wysokość rynkowego wynagrodzenia fachowego pełnomocnika z wyboru kondycja finansowa podana przez skarżącego nie pozwala na zgromadzenie środków jednocześnie i na ten cel. W tym stanie rzeczy należało przyznać skarżącemu prawo pomocy w części poprzez ustanowienie adwokata (art. 246 §1 pkt 2 i art. 245 §3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/ K.Witkowicz-Dwornicka