II SA/Po 128/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-02-19

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy jest właściwy do przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie, w której skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy jest właściwy do przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym wynagrodzenia radcy prawnego za zastępstwo procesowe, w sprawach, w których skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Dotyczy to sytuacji, gdy pełnomocnik został wyznaczony po wydaniu wyroku sądu pierwszej instancji, a jego czynności ograniczyły się do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku radcy prawnego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej D. K. w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego uchylenia decyzji ustalającej opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, a następnie pełnomocnik skarżącej wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej wniesiono o przyznanie kosztów pomocy prawnej z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano r.pr. Z. B. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu opłatę w kwocie [...] zł, podwyższoną o kwotę [...]zł tytułem podatku od towarów i usług.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku r.pr. Z.B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2015r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uchylenia decyzji ustalającej opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia przyznać r.pr. Z. B. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu opłatę w kwocie [...] zł ([...]złotych), podwyższoną o kwotę [...]zł ([...]) tytułem podatku od towarów i usług. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 13 maja 2016r. oddalił skargę skarżącej D.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W związku z przyznaniem skarżącej prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Okręgowa Izba Radców Prawnych wyznaczyła do jej reprezentowania r.pr. Z. B. (k. 80 akt sąd.). Pełnomocnik skarżącego ustanowiony w ramach prawa pomocy, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sporządzoną przez siebie na zasadzie prawa pomocy skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która przez ten Sąd została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. W skardze kasacyjnej pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej z urzędu. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a.") do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Na podstawie art. 250 §1 P.p.s.a. wyznaczony pełnomocnik, otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych udokumentowanych wydatków. W rozpoznawanej sprawie szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1805). Skarga kasacyjna została bowiem wniesiona do Sądu 04 października 2016r., zatem przed datą wejścia w życie (2 listopada 2016r.) obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1715). Zgodnie z §22 rozporządzenia z 2016r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W myśl przepisu §2 rozporządzenia z 2015r. koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę, rozumianą jako wynagrodzenie pełnomocnika, ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Opłata, o której mowa w pkt 1 dotycząca postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, do którego nawiązuje § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, wynosi zgodnie z pkt 1 lit "c" 480 zł. W rozpoznawanej sprawie, pełnomocnik został wyznaczony po wydaniu wyroku Sądu I instancji. Pełnomocnik nie występował przed NSA, bowiem wyrok Sądu II instancji zapadł na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie zatem z § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało ustalić opłatę za czynności radcy prawnego w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, nie mniej niż 240 zł, czyli w wysokości ½ opłaty maksymalnej wynoszącej 360 zł (75% x 480 zł). Kwota 360 zł stanowi bowiem opłatę maksymalną obliczoną jako 75 % kwoty 480 zł, co wynika z treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" w związku z pkt 1 lit "c" rozporządzenia. Opłata za udzielenie pomocy prawnej skarżącemu wynosi zatem [...] zł. Zgodnie z §4 ust. 3 rozporządzenia opłatę podwyższa się o obowiązującą w dacie orzekania stawkę podatku VAT. Pełnomocnik oświadczył, bowiem że świadczył usługę pomocy prawnej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Mając powyższe na uwadze, w niniejszej sprawie należało przyznać pełnomocnikowi z urzędu, który prowadził sprawę tylko przed II instancją wynagrodzenie za udzieloną skarżącej pomoc prawną obejmującą sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, w wysokości [...] zł., podwyższoną o kwotę [...]zł. tytułem podatku VAT w stawce obowiązującej w dniu orzekania o tej opłacie. Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" i pkt 1 lit "c" oraz § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia, orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło