II SA/Po 128/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-03-10

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, wdowa utrzymująca się z renty rodzinnej na syna, który wymaga całodobowej opieki z powodu choroby, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w całości, biorąc pod uwagę jej trudną sytuację materialną, zadłużenia i brak możliwości podjęcia pracy?
Ratio decidendi
Skarżąca została zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości, ponieważ jej sytuacja materialna, wynikająca z utrzymywania się wyłącznie z renty rodzinnej na syna, który choruje i wymaga całodobowej opieki, uniemożliwia jej poniesienie tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Pomimo posiadania nieruchomości, nie generują one dochodu i są obciążone hipoteką, a renta syna jest zajęta przez komornika.
Stan faktyczny
Skarżąca D. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, wskazując na trudną sytuację materialną. Jest wdową, utrzymuje się z renty rodzinnej na syna, który choruje i wymaga całodobowej opieki, co uniemożliwia jej podjęcie pracy. Skarżąca ponosi koszty utrzymania mieszkania, mediów, leczenia i wyżywienia, ma liczne zadłużenia, a renta syna jest częściowo zajęta przez komornika. Posiada nieruchomości, które nie generują dochodu i są obciążone hipoteką.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono D. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2015r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uchylenia decyzji ustalającej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia zwolnić D. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. /-/K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca D. K. w odpowiedzi na wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi jaka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości (k. 17 akt sąd.). W uzasadnieniu wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca wskazała, że jest wdową, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z pełnoletnim, uczącym się synem. Skarżąca sama ponosi koszty utrzymania siebie i syna. Wnioskodawczyni oświadczyła, że jedynym źródłem dochodu jest renta rodzinna na syna w wysokości [...] zł miesięcznie. Wskazała, że syn choruje i wymaga całodobowej opieki, dlatego skarżąca nie może podjąć pracy. Podała, że koszty utrzymania mieszkania wynoszą miesięcznie [...] zł, media [...] zł, leczenie [...] zł, [...] zł jedzenie. Oświadczyła, że nie uiszcza opłat za mieszkanie lub płaci nieregularnie. Ma liczne zadłużenia, komornik obecnie pobiera [...] zł z renty syna na rzecz wierzyciela – Spółdzielni Mieszkaniowej. Obecnie toczy się sprawa o zachowek, odziedziczone nieruchomości objęte są hipoteką, zatem nie można ich sprzedać. Nadto oświadczyła, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m², nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Syn skarżącej natomiast posiada nieruchomość rolną po zmarłym ojcu o powierzchni [...] ha. Nieruchomości są nieużytkowane. Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - dalej "P.p.s.a."). Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania strony i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a.). Wobec powyższego, ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Owe wykazanie polegać, więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że wnioskodawczyni aktualnie nie dysponuje środkami, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W świetle powyższego, oświadczenie majątkowe skarżącej zawarte na formularzu o prawo pomocy uzasadnia ocenę, że skarżąca nie jest w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na najniższe nawet koszty sądowe. Wpis od skargi wynosi 200 zł. Wnioskodawczyni wraz z synem utrzymuje się ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego syna oraz z pomocy osób trzecich. Gdy skarżąca nie ma środków finansowych, powstają zaległości w bieżących płatnościach. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wysokość uzyskiwanego przez skarżącą dochodu nie pozwala nawet na zaspokojenie podstawowych potrzeb koniecznego utrzymania. Nadto wydatki w tym zakresie są zwiększone z uwagi na stan zdrowia syna wnioskodawczyni. Skarżąca ma również inne zaległości w koniecznych płatnościach, w tym za mieszkanie. Renta rodzinna jest obciążona egzekucją komorniczą. Z uwagi na stan zdrowia syna skarżąca nie ma możliwości podjęcia pracy i uzyskania dodatkowego dochodu. Mieszkanie, którym dysponują wykorzystują na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Nie mają także obiektywnych możliwości czerpania dochodu z posiadanych nieruchomości rolnych, skarżąca nie może ich sprzedać z uwagi na obciążenie hipoteką. Nadto według oświadczenia skarżąca ani jej syn nie posiadają żadnych oszczędności, lokat terminowych oraz innych stałych źródeł dochodu. Wobec powyższego przyjąć należy, że skarżąca nie dysponuje wolnymi środkami, które mogłaby przeznaczyć na poniesienie w niniejszej sprawie kosztów sądowych, chociażby w części. W tym stanie rzeczy należało przyznać prawo pomocy w części i zwolnić wnioskodawczynię od kosztów sądowych w niniejszej sprawie w całości. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Z powyższych względów, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło