II SA/Po 1283/14

Dnia 25 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2015 roku sprawy ze skargi J. W. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę Postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2014 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej jako "K.p.a.", stwierdziło niedopuszczalność zażalenia J. M. od postanowienia Prezydenta Miasta P. z dnia (...) marca 2014 r., nr (...), w przedmiocie odmowy wyłączenia pracownika socjalnego od udziału w postępowaniu dotyczącym udzielenia pomocy J. M. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że J. M. wniósł zażalenie na opisane powyżej postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia (...) marca 2014 r., nr (...), w przedmiocie odmowy wyłączenia pracownika socjalnego od udziału w postępowaniu dotyczącym udzielenia mu pomocy społecznej. Organ odwoławczy zwrócił jednak uwagę, że stosownie do treści art. 141 § 1 K.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienie przysługuje zażalenie jedynie w sytuacji, gdy stanowi tak przepis prawa. Ponieważ żaden z przepisów K.p.a. nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie wyłączenia pracownika, obowiązkiem organu było stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia. Równocześnie wyjaśniono, że w postanowienia, co do których nie przysługuje zażalenie, mogą być zaskarżone w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. M. wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy wadliwie odwołał się do treści art. 134 K.p.a. oraz argumentując, że w istocie złożył odwołanie od postanowienia z dnia (...) marca 2015 r. Podniesiono zarzut naruszenia art. 8 oraz art. 9 K.p.a. oraz wskazano na nieprawidłowości, jakich dopuścić się mieli pracownicy organu pomocy społecznej. Zwrócono się o dopuszczenie dowodu z dokumentów – wydanych w sprawie decyzji, z akt postępowania oraz z nagrań rozmów skarżącego z pracownikami pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, mocą którego stwierdzono niedopuszczalność zażalenia J. M. od postanowienia Prezydenta Miasta P. z dnia (...) marca 2014 r., nr (...), w przedmiocie odmowy wyłączenia pracownika socjalnego od udziału w postępowaniu. Jak wynika z akt sprawy skarżący zwrócił się do organu I instancji z wnioskiem o wyłączenie pracownika socjalnego od udziału w postępowaniu, w oparciu o przesłankę określoną w art. 24 § 3 K.p.a., a więc z uwagi na istnienia uprawdopodobnionych okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. O wyłączeniu pracownika na podstawie art. 24 § 3 K.p.a. orzeka jego bezpośredni przełożony w formie postanowienia, na które nie służy zażalenie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 maja 1990 r., sygn. akt SA/Po 1555/89, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 44). Co istotne, postanowienie w sprawie wyłączenia pracownika nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia. Należy bowiem zwrócić uwagę, że stosownie do treści art. 141 § 1 K.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienie przysługuje zażalenie jedynie w sytuacji, gdy stanowi tak przepis prawa. Stanowisko, dotyczące niemożności zaskarżenia postanowienia o odmowie wyłączenia pracownika potwierdził również Trybunał Konstytucyjny, który uzasadniając zgodność art. 24 K.p.a. z Konstytucją RP, stwierdził m.in., że instytucja wyłączenia pracownika na gruncie K.p.a. jest instytucją proceduralną, w ramach której stronie służy uprawnienie gwarantujące obiektywne rozstrzygnięcie sprawy. Ustawodawca poddał tę instytucję kontroli sądowej, wzmacniając zasadę obiektywizmu postępowania w postępowaniu administracyjnym. Ta kontrola odbywa się jednak dopiero przy rozstrzyganiu odwołania od orzeczenia, kończącego postępowanie w danej instancji, a nie w postępowaniu wpadkowym na podstawie zażalenia na postanowienie o odmowie wyłączenia pracownika organu administracji publicznej. Ze względu na szybkość i sprawność działania administracji istnieją argumenty przemawiające za aktualnie obowiązującym rozwiązaniem. Zaskarżone przepisy są zgodne z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Umożliwiają bowiem stronie podniesienie zarzutu o nieuwzględnieniu wyłączenia pracownika w postępowaniu odwoławczym, co następnie może zostać poddane kontroli sądu administracyjnego (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 07 marca 2005 r., sygn. akt P 8/03, OTK-A 2005, nr 3, poz. 20). Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, wskazać należy, że Kolegium prawidłowo uznało, że skoro żaden z przepisów K.p.a. nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie wyłączenia pracownika, obowiązkiem organu było stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia. Bez znaczenia pozostają przy tym podnoszone przez skarżącego zarzuty, jakoby wniósł on odwołanie od postanowienia z dnia z dnia (...) marca 2015 r. Na postanowienie w przedmiocie odmowy wyłączenia pracownika nie przysługuje bowiem żaden środek odwoławczy, a więc zarówno odwołanie, jak i zażalenie. Równocześnie, jak zasadnie pouczono skarżącego w treści zaskarżonego postanowienia, stosownie do treści art. 142 K.p.a. postanowienia, co do których nie przysługuje zażalenie, mogą być zaskarżone w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie. Wtedy też skarżący ma możliwość przedstawienia zarzutów, dotyczących nieprawidłowości w działaniach pracowników pomocy społecznej. Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając w oparciu o przepis art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.