II SA/Po 129/02

WyrokWSA w Poznaniu2004-05-07

Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Barbara Kamieńska, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanych obiektów, uznając je za bezprzedmiotowe, bez dogłębnej analizy potencjalnego zagrożenia dla ludzi, mienia lub pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia?
Ratio decidendi
Organ administracji nie może umorzyć postępowania w sprawie samowolnej budowy, uznając je za bezprzedmiotowe, bez przeprowadzenia szczegółowej analizy, czy obiekt zagraża bezpieczeństwu ludzi, mienia lub powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Lakoniczne stwierdzenie braku takich zagrożeń nie jest wystarczające i uniemożliwia kontrolę sądową.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wybudowanej szopy, kurnika i garażu. Po szeregu postępowań administracyjnych i sądowych, organ I instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ inwestor przedłożył dokumenty i uzyskał zgodę na użytkowanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa budowlanego i KPA, w tym brak powiadomienia o wszczęciu postępowania i niemożność zapoznania się z materiałem dowodowym. Skarżący podniósł również, że budynki zostały wzniesione sprzecznie z przepisami dotyczącymi odległości od granicy posesji, co stwarza zagrożenie.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zasądza zwrot kosztów sądowych od organu na rzecz skarżącego i orzeka o niewykonalności zaskarżonego orzeczenia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska Asesor sąd. Karol Pawlicki Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 maja 2004r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2001r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2001r. Nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S.S. kwotę 10zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. określa, iż zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane. /-/K. Pawlicki /-/A. Łaskarzewska /-/B. Kamieńska Decyzją z dnia [...].10.2001r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanej drewnianej szopy, kurnika, garażu na działce nr [...] w miejscowości G. przy ulicy [...], zakończonej prawomocnym postanowieniem Kierownika byłego Urzędu Rejonowego w K. nr [...] z dnia [...].08.97r. nakazującym pani G.G. przedłożenie koniecznych dokumentów w celu uzyskania pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanych w/w obiektów z powodu jego bezprzedmiotowości. W uzasadnieniu podniesiono, że postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wybudowanej drewnianej szopy, kurnika, garażu na wyżej wymienionej posesji wszczęte zostało na wniosek właściciela sąsiedniej posesji. Kierownik byłego Urzędu Rejonowego w K. decyzją nr [...] z dnia [...].09.97r. nakazał inwestorowi przedłożenie szeregu dokumentów celem uzyskania decyzji pozwolenia na użytkowanie. Stwierdził fakt samowolnego rozbudowania obiektów. Organ II instancji powyższą decyzję utrzymał w mocy. Skarga skierowana do Naczelnego Sądu Administracyjnego została odrzucona. Inwestor przedłożył wymagane dokumenty. Dnia [...].06.1999r. Starosta wyraził zgodę G. G. na użytkowanie samowolnie wybudowanego garażu, kurnika, drewnianej szopy. Wojewoda decyzją z dnia [...].08.99r. uchylił decyzję i umorzył postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu uchylił decyzję Wojewody. Starosta po raz kolejny wyraził w decyzji z dnia [...].03.01 zgodę na użytkowanie spornych obiektów, jednak Wojewoda zaskarżoną decyzję uchylił i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Mając na względzie powyższe organ I instancji uznał, że zaistniały podstawy prawne do umorzenia postępowania. Stało się ono bowiem bezprzedmiotowe. Zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zachodzą w niniejszej sprawie przesłanki do zastosowania art. 37, 40 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawa budowlanego. Z dostarczonej dokumentacji wynika, że sporne budynki nadają się do użytkowania i wykonane są zgodnie z warunkami technicznymi. W skutek złożonego odwołania przez S.S. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Słusznie zdaniem organu odwoławczego wywiedziono w zaskarżonej decyzji, iż skoro inwestor dostarczył wszystkie niezbędne dokumenty by uzyskać pozwolenie na użytkowanie to sprawę w nadzorze należało umorzyć uznając ją za bezprzedmiotową. Nie zachodzą bowiem przesłanki z art. 37, 40 cytowanej ustawy – Prawo budowlane. S.S. zaś nie udokumentował zarzutów zawartych w odwołaniu. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wywiódł S.S. Zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji. Zarzucił, iż organ administracji naruszył szereg przepisów prawnych, w tym art. 37, 40 cytowanej ustawy – Prawo budowlane w związku z § 12, 156, 158 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03.07.1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, art. 105 § 1, 61 § 4, 10 § 1, 79 § 1 i 2, 77 § 1, art. 107 § 3, 104 § 2, art. 6, 7, 8, 9 kpa. W ocenie skarżącego sporne budynki zostały wzniesione sprzecznie z przepisami w zakresie minimalnych odległości od granicy posesji. Sytuacja taka powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi, mienia, w tym zagrożenie pożarowe. Zbytnia bliskość budynków skutkuje zawilgocenie budynku na sąsiedniej posesji. Skarżący podniósł także, że nie powiadomiono go o wszczęciu postępowania administracyjnego, co uniemożliwiło mu zapoznanie się z materiałem dowodowym, a to pozbawiło go prawa do obrony. Dnia [...].02.2002r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. I tak w wypadku samowoli budowlanej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24.10.1974r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 1974r. nr 38, poz. 2292 późn. zm.) organ administracji rozważając spełnienie przesłanek z art. 37 bada nie tylko zgodność inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym, ale także analizuje czy obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi, mienia, niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Przy czym dokonana analiza winna być dogłębna. Organ administracji zobligowany jest do szczegółowego zbadania niebezpieczeństwa. Badanie i analiza winny znaleźć swe odzwierciedlenie na piśmie. Lakoniczne stwierdzenie, iż niebezpieczeństwo oraz pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych nie występuje w żadnym razie nie może być uznane za wystarczające. Brak szczegółowych wywodów na ten temat uniemożliwia Sądowi kontrolę legalności decyzji. Zaskarżona decyzja z uwagi na lakoniczność uzasadnienia w analizowanym zakresie usuwa się spod kontroli sądowej. Znajdujący się w aktach administracyjnych materiał dowodowy nie pozwolił sądowi na kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia. Brak jest w aktach dokumentacji, która pozwoliłaby na jednoznaczne wykluczenie przesłanek z art. 37 ust.1 pkt2 ustawy z dnia 24.10.1974r. – Prawo budowlane. Stąd orzeczono jak w punkcie I sentencji mając na względzie art. 145 §1 pkt 1 ppktc, art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadzi szczegółowe postępowanie na okoliczność tego, czy dokonana inwestycja zagraża bezpieczeństwu ludzi, mienia, powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych, użytkowych dla otoczenia w rozumieniu art. 37 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 24.10.1974r. – Prawo budowlane. Wyniki badań winny być precyzyjnie omówione w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. O kosztach orzeczono jak w punkcie II sentencji wyroku na zasadzie art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1, § 2 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Jak w punkcie III orzeczono na zasadzie art. 152 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/K. Pawlicki /-/A. Łaskarzewska /-/B. Kamieńska kk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło