II SA/Po 13/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Bela po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 02 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie prawa jazdy; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ E Podrazik /-/ J. Szaniecka /-/ B. Drzazga Na wniosek J.S. z dnia (...) Wydział Komunikacji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w (...) w dniu (...) wydał mu prawo jazdy nr (...) uprawniające do kierowania pojazdami kategorii A, B, C i E. W lipcu (...) J.S. wniósł o wymianę posiadanego prawa jazdy w związku ze zmianą miejsca zamieszkania i w dniu (...) Wydział Komunikacji Urzędu Miasta (...) wydał skarżącemu prawo jazdy nr (...) ważne na kategorie A, B, C i E. W dniu (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w (...) z dnia (...) o wydaniu J.S. prawa jazdy kategorii E. Decyzją z dnia (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) stwierdziło nieważność decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w (...) z dnia (...) dotyczącej wydania J.S. prawa jazdy kat. E. podstawą rozstrzygnięcia były przepisy art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz § 198 ust. 2 i § 194 ust. 2 pkt 3 i 5 Rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20.07.1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych. Organ wskazał, iż J.S. posiadał od (...) prawo jazdy kategorii B, w dniach (...) i (...). zdał egzamin na prawo jazdy kategorii C, nie figuruje jednak w protokołach z egzaminów przeprowadzonych na kategorię E w okresie od (...) do (...). Decyzją z dnia (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) utrzymało w mocy decyzję własną z dnia (...). Wyrokiem z dnia (...) (sygn. (...) Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obydwie opisane wyżej decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...). W uzasadnieniu wyroku Sąd zauważył, iż organ pominął fakt, że weryfikacji uprawnień skarżącego dokonano już wcześniej, przy okazji wydawania mu wtórnika prawa jazdy przez Prezydenta Miasta (...), co nastąpiło decyzją z dnia (...). Sąd wskazał, iż ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze prócz roz(...) wniosków dowodowych złożonych przez samą stronę winno także zwrócić się do wszystkich organów, w których mogą znajdować się dokumenty związane z uzyskaniem lub brakiem uprawnień skarżącego do prowadzenia pojazdów kat. E, jak również dokonać przeszukania własnych zasobów i zasobów, które legły u podstaw rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta (...) z dnia (...), oraz zasobów ówczesnej Ligi Ochrony Kraju. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) decyzją z dnia (...) stwierdziło nieważność decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w (...) z (...) dotyczącej wydania J.S. prawa jazdy kat. E. W ocenie Kolegium, Prezydium Rady Narodowej w (...) decyzją z dnia (...) zarządziło wydanie J.S. prawa jazdy kat. E, pomimo iż skarżący nie spełniał wymogów dla uzyskania prawa jazdy tej kategorii, wynikających z obowiązujących w dacie wydania prawa jazdy przepisów rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z 20.07.1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych (Dz.U. nr 27 poz. 183). Uzasadniając podjęte rozstrzygniecie organ wskazał, że z akt administracyjnych wynikało jedynie, że (...) posiada kwalifikacje fachowe wymagane do uzyskania prawa jazdy kat. A, B i C. Nie stwierdzono natomiast istnienia dokumentów potwierdzających, że skarżący zdawał egzamin na prawo jazdy kat. E. Organ wyjaśnił również, że w myśl § 198 ust. 2 rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z 20.07.1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych prawo jazdy kat. E mogła otrzymać osoba, która odbyła co najmniej jeden rok praktyki jako kierowca kat. C lub D albo osoba, która odbyła co najmniej jeden rok praktyki jako kierowca mający prawo jazdy kat. B oraz odpowiada warunkom określonym w § 194 ust. 2 pkt 3 i 5 (tj. posiada wykształcenie co najmniej w zakresie szkoły podstawowej, odpowiedni stan zdrowia i znajomość zasad udzielania pierwszej pomocy wykazując się przed komisją egzaminacyjną posiadaniem kwalifikacji fachowych w zakresie programu egzaminacyjnego ustalonego przez Ministra Komunikacji). W dalszej kolejności organ wyjaśnił, że z akt administracyjnych wynika, że J.S. nie zdał egzaminu na prawo jazdy kat. E, bowiem odpis protokołu egzaminacyjnego nr (...) z (...) i (...), w którym skarżący figuruje pod poz. 30 wskazuje, że J.S. zarejestrowano jako osobę zdającą wyłącznie egzamin na prawo jazdy kat. C. Uzyskanie przez skarżącego prawa jazdy kat. E nie znalazło również potwierdzenia w zasobach (...) Urzędu Wojewódzkiego. W ocenie organu taki stan rzeczy spełnił przesłankę z art. 156 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) i uzasadniał stwierdzenie nieważności decyzji. J.S. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący podniósł, że Kolegium wydając zaskarżoną decyzję nie respektowało wyroku WSA z dnia (...), a zaskarżona decyzja ograniczyła się do ponownego stwierdzenia nieważności kat. E prawa jazdy. Skarżący podniósł, że zdawał egzamin dodatkowy i otrzymał prawo jazdy kat. E, na podstawie badania lekarskiego, posiadanych uprawnień i oceny Komisji Egzaminacyjnej, a cała dokumentacja powinna znajdować się w Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w (...). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) decyzją z dnia (...) utrzymało w mocy decyzję własną z dnia (...). Rozpatrując ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, iż wydając decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia (...) skoncentrowało się wyłącznie na ocenie tej decyzji i dowodów dotyczących tamtego okresu. Kolegium oceniło, że dysponuje kompletem dokumentów pozwalających na stwierdzenie, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w (...) z dnia (...) w zakresie przyznania J.S. prawa jazdy kat. E została wydana wbrew wymaganiom obowiązujących wówczas przepisów prawa. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ podkreślił, że zarówno teraz jak i w (...) egzaminy na prawo jazdy przeprowadzali egzaminatorzy wytypowani przez wojewodę. Protokoły egzaminacyjne archiwizowane były w urzędach wojewódzkich. Organ wskazał, że co prawda Liga Obrony Kraju mogła potwierdzić tylko to czy J. S. odbył kurs na daną kategorię prawa jazdy, którego ukończenie nie było wymagane dla uzyskania prawa jazdy kat. E, jednak Kolegium uzupełniło akta o świadectwo ukończenia kursu dla kandydatów na zawodowych kierowców samochodowych kat. II potwierdzające, że skarżący odbył taki kurs uzyskując oceny pozytywne. Świadectwo z dnia (....) wystawił Polski Związek Motorowy w (...). Kolegium dwukrotnie występowało też do (...) Urzędu Wojewódzkiego w (...) o sprawdzenie protokołów egzaminacyjnych z tamtego okresu, a (...) Urząd Wojewódzki w (...) potwierdził wyłącznie zdanie przez skarżącego egzaminu na prawo jazdy kat. C. Odnosząc się z kolei do wytycznych Sądu w kwestii ustalenia i przeszukania dokumentacji, stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta (...) z dnia (...) organ wyjaśnił, że w jego przekonaniu dla oceny decyzji z (...). bez znaczenia pozostają zdarzenia późniejsze, w tym podjęcie przez Prezydenta Miasta (...) decyzji z dnia (...) o wydaniu wtórnika prawa jazdy uwzględniającego prawo jazdy kat. E Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...) wniósł J.S., podnosząc , iż ponownie rozpoznając sprawę Kolegium oparło się wyłącznie na tożsamym z pierwotnym materiale dowodowym, uzupełnionym jedynie o świadectwo Polskiego Związku Motorowego z (...) i protokół nr (...) Skarżący zauważył, że rozpoznając niniejszą sprawę organ nie podjął działań celem ustalenia jakimi dokumentami dysponowano przy wydawaniu decyzji Prezydenta Miasta (...) z dnia (...), uprawniającej skarżącego również do kierowania pojazdami kat. E. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w (...) z dnia (...) było już przedmiotem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...) z dnia (...). Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wymienionym wyroku wiążą organy administracji oraz sąd orzekający w niniejszej sprawie na mocy art. 153 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W wyroku z dnia (...). Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż wszczęcie i prowadzenie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wiąże się z obowiązkiem dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Uzasadniając podjęte wówczas rozstrzygnięcie Sąd stanął na stanowisku, że prowadzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia (...) dotyczącej wydania J.S. prawa jazdy kat. E wymaga przeprowadzenia dodatkowych dowodów, w tym ze wskazanych szczegółowo w uzasadnieniu wyroku dokumentów. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż Kolegium nie zastosowało się i nie uwzględniło wszystkich wytycznych Sądu wyrażonych w wyroku z dnia (...) Udzielając wskazówek, co do dalszego postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał organ do wszechstronnego zebrania materiału i dokładnego wyjaśnienia sprawy. Tymczasem zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy i poczynione ustalenia stanu faktycznego nie dają podstawy do ostatecznego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Stosując się do wskazań Sądu, SKO przeprowadziło wprawdzie dodatkowe postępowanie wyjaśniające, pominęło jednak zalecane sprawdzenie dokumentów, które legły u podstawy decyzji Prezydenta Miasta (...) z dnia (...), w konsekwencji stan faktyczny sprawy nie został dostatecznie wyjaśniony, nie zgromadzono i nie rozważono wszystkich mogących mieć istotne znaczenie dowodów. Jakkolwiek bowiem trafnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium zauważyło, że wątpliwości, co do posiadania przez J.S. uprawnień do kierowania pojazdami kat. E, zaistniały już w toku postępowania, które toczyło się z jego wniosku w (...), to jednak ostatecznie postępowanie to zakończyło się wydaniem skarżącemu prawa jazdy obejmującego także kategorię E. Warunki uzyskania wtórnika prawa jazdy określa przepis ust. 2 art. 98 ustawy z 20.06.2003 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. nr 58, poz. 515 ze zm.) a jego wydanie jest możliwe wyłącznie, gdy istnieją dokumenty potwierdzające fakt wydania prawa jazdy. Skoro, więc w dniu (...) Wydział Komunikacji Urzędu Miasta (...) wydał skarżącemu prawo jazdy obejmujące również kat. E oznacza to, iż przy wymianie dokumentu organ uznał, że istnieją podstawy do potwierdzenia uprawnienia skarżącego do kierowania pojazdami tej kategorii. W niniejszej sprawie Kolegium odstąpiło od ustalenia i przeszukania dokumentacji, która stanowiła podstawę rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta (...) z dnia (...), motywując swoje stanowisko tym, iż dla oceny decyzji z (...) bez znaczenia pozostają zdarzenia późniejsze. Taka argumentacja nie zasługiwała na akceptację. Fakt, iż postępowanie dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w (...). nie wyklucza bowiem możliwości poczynienia ustaleń, co do tego jakimi dokumentami dysponuje Urząd Miasta (...), a w szczególności, który z nich stanowił podstawę wydania skarżącemu wtórnika prawa jazdy kat. E. Jeżeli w oparciu o zgromadzone w zasobach Urzędu Miasta (...) dokumenty w (...) wydano skarżącemu prawo jazdy kat. E, to w braku jakichkolwiek dokumentów mogących potwierdzić uprawnienia skarżącego do kierowania pojazdami tej kategorii, przeszukanie zasobów Urzędu Miasta (...) stanowi jedyną możliwość zweryfikowania tej okoliczności. Odstąpienie od przeprowadzenia tego dowodu w przedmiotowej sprawie stanowi naruszenie art. 80 kpa, bowiem dopiero całokształt zebranego materiału dowodowego, może stanowić przedmiot oceny, pod kątem ustalenia czy dana okoliczność została udowodniona. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nakładają na organy administracji państwowej również obowiązek podejmowania wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 kpa). Dopiero prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwala na ocenę, czy w sprawie zostały właściwie zastosowane odpowiednie przepisy prawa. Nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie stanowi uchybienie mogące mieć istotny wpływ na jej wynik. W niniejszej sprawie nie pozwala to na przesądzenie na obecnym etapie postępowania czy decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w (...) z (...) wydana została z rażącym naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z 20.07.1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa oraz art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, rzeczą Kolegium będzie uwzględnienie wskazań wynikających z treści niniejszego wyroku, a w szczególności ustalenie jakie dokumenty będące podstawą decyzji z dnia (...) znajdują się w zasobach Urzędu Miasta (...), ocena zgromadzonego materiału dowodowego w jego całokształcie i stosownie do poczynionych ustaleń załatwienie przedmiotowej sprawy. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia 15.12.2006 r. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ E. Podrazik /-/ J.Szaniecka /-/ B.Drzazga MK