II SA/Po 130/16

WyrokWSA w Poznaniu2016-05-04

Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo informujące o odmowie przyznania dofinansowania do podjęcia działalności gospodarczej, które nie ma formy decyzji administracyjnej, podlega kontroli sądu administracyjnego i czy organ administracji publicznej działał przedwcześnie, odmawiając dofinansowania z uwagi na utratę statusu osoby bezrobotnej, zanim kwestia ta została ostatecznie rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu?
Ratio decidendi
Pismo informujące o odmowie przyznania dofinansowania do podjęcia działalności gospodarczej, mimo braku formy decyzji administracyjnej, podlega kontroli sądu administracyjnego jako akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień wynikających z przepisów prawa. Organ administracji publicznej działał przedwcześnie, odmawiając dofinansowania z uwagi na utratę statusu osoby bezrobotnej, gdy kwestia ta nie została jeszcze ostatecznie rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu, co mogło skutkować nieuprawnionym pozbawieniem skarżącej dofinansowania.
Stan faktyczny
Skarżąca E. J. ubiegała się o dofinansowanie do podjęcia działalności gospodarczej. Powiatowy Urząd Pracy poinformował ją o niemożności zawarcia umowy z uwagi na utratę statusu osoby bezrobotnej w związku z wpisem do CEIDG. Skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, argumentując, że wpis był incydentalny i wynikał z błędnego poinformowania przez urząd. Po podtrzymaniu stanowiska przez organ, skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących pouczenia stron i wszechstronnego rozpatrzenia sprawy.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonego aktu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 maja 2016 r. sprawy ze skargi E. J. na akt Prezydenta Miasta K. z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania do podjęcia działalności gospodarczej; stwierdza bezskuteczność zaskarżonego aktu, Pismem z dnia (...) grudnia 2015 r., nr (...), działający z upoważnienia Prezydenta Miasta K., Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy, poinformował E. J. o niemożności zawarcia z nią umowy o przyznanie dofinansowania do podjęcia działalności z uwagi na utratę z dniem (...) listopada 2015 r. statusu osoby bezrobotnej z powodu dokonania wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej jako: "CEIDG"). Jak wyjaśniono w treści pisma, pomoc finansowa w zakresie środków na rozpoczęcie działalności gospodarczej może zostać udzielona wyłącznie osobie bezrobotnej. O powyższym stanowi art. 2 ust. 1 pkt. 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst Dz. U. 2015 r. poz. 149), który mówi że bezrobotnym jest osoba, która nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Organ odwołał się przy tym również do Zasad przyznawania przez Powiatowy Urząd Pracy dofinansowania do podjęcia działalności gospodarczej, wskazując, że § 7 ust. 1 pkt 2 przedmiotowych Zasad zawiera zobowiązanie do rozpoczęcia działalności gospodarczej nie później niż w terminie 30 dni od dnia zawarcia umowy, gdy tymczasem w przedmiotowej sprawie wpis został dokonany jeszcze przed tą datą. Pismem z dnia (...) grudnia 2015 r. E. J. zwróciła się do Prezydenta Miasta K. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. W treści pisma zwrócono w pierwszej kolejności uwagę, że przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wprowadza domniemanie prawne, że w chwili złożenia wniosku o wpis działalności gospodarczej do rejestru, osoba traci status osoby bezrobotnej. Jednakże działania podejmowane przez wnioskodawczynię zmierzały do obalenia powyższego domniemania poprzez wykazanie motywów złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Wnioskodawczyni wskazała, że przez cały okres postępowania o przyznanie jej dofinansowania, tj. od chwili złożenia wniosku o dofinansowanie do czasu odmowy, spełniała wszystkie przesłanki warunkujące status osoby bezrobotnej. Po pierwsze, w powyższym okresie wnioskodawczyni nie osiągnęła jakiegokolwiek dochodu. Co więcej, nie osiągnęła go też z tytułu domniemanej działalności gospodarczej, której wpis zgłosiła do CEIDG w dniu (...) listopada 2015 r. Wnioskodawczyni tłumaczyła powyższą sytuację w pismach kierowanych do Urzędu Pracy w Kaliszu, wskazując że złożenie przeze nią wniosku o wpis było wynikiem niedostatecznego poinformowania jej przez ten Urząd o prawach i obowiązkach związanych z ubieganiem się o dofinansowanie do podjęcia działalności gospodarczej. Bezpośrednią przyczyną takiego stanu rzeczy była konieczność przedłożenia dokumentów wskazujących na poczynione przez nią zakupy i ich specyfikację. W związku z tym została ona poinformowana, że niezbędne było okazanie dowodu zakupu, tj. faktury. Same zakupy związane były z działalnością gospodarczą, o finansowanie której ubiegała się w Urzędzie Pracy. Wnioskodawczyni uznała, że faktura winna zostać wystawiona także na nią, jako przedsiębiorcę. To był wyłączny cel, dla którego w dniu (...) listopada 2015 r. wnioskodawczyni zgłosiła wniosek o wpis działalności do ewidencji. Jej działanie było więc oparte wyłącznie na przekonaniu, że realizuje zobowiązania wynikające z postępowania o przyznanie dofinansowania na działalność gospodarczą. W dalszej kolejności wnioskodawczyni podniosła, że zasady przyznawania przez Powiatowy Urząd Pracy dofinansowania do podjęcia działalności gospodarczej w sposób jasny i przejrzysty (dla osoby nie znającej nomenklatury prawnej) nie regulują kwestii i konsekwencji założenia takiej działalności w toku postępowania o dofinansowanie, tj. w okresie po złożeniu wniosku do czasu zawarcia umowy. Istotne jest również to, że złożenie przeze wnioskodawczynię przedmiotowego wniosku miało charakter incydentalny i po poinformowaniu jej przez urząd o konieczności jej wykreślenia z ewidencji, niezwłocznie dokonała powyższej czynności. Wpis istniał jedynie przez 12 dni i miał charakter deklaratywny, natomiast fakt jego dokonania nie wiązał się dla wnioskodawczyni z jakimikolwiek dalszymi konsekwencjami, przede wszystkim w zakresie dochodu z tej działalności. Wnioskodawczyni raz jeszcze podkreśliła, że żadne informacje uzyskane w Urzędzie Pracy, jak i te, które wynikały z bezpośredniego kontaktu z urzędnikiem, nie wskazywały na bezwzględny zakaz rejestracji działalności w czasie postępowania o przyznanie dofinansowania. Świadczą też o tym motywy złożenia przez nią takiego wniosku oraz czas znajdowania się wpisu w ewidencji. Urząd Pracy zobowiązany był udzielić jej wyjaśnień, co do treści przepisów oraz udzielać wskazówek, jak należy postąpić w danej sytuacji, aby uniknąć szkody. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa działający z upoważnienia Prezydenta Miasta K., Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy, podtrzymał swoje stanowisko. Skargę na pismo informujące o odmowie przyznania dofinansowania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła E. J., wnosząc o uchylenie tego aktu. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie: art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako "K.p.a."), poprzez niedostateczne wyjaśnienia przysługujących jej praw i obowiązków w postępowaniu o przyznanie dofinansowania do działalności gospodarczej, przez co narażono ją na szkodę w postaci odmowy dofinansowania działalności gospodarczej; naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło Prezydenta Miasta K. do poczynienia całkowicie dowolnych i niepełnych ustaleń faktycznych, zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony, a w rezultacie doprowadziło do pozbawienia mnie statusu osoby bezrobotnej; naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu pierwszej instancji, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób. W uzasadnieniu skargi podtrzymano zarzuty zawarte w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, wyjaśniając dodatkowo, że pozbawione logiki byłoby świadome i w pełni zamierzone działanie polegające na dokonaniu wpisu w CEIDG w dniu (...) listopada 2015 r. i wykreślenie wzmiankowanego wpisu (...) listopada 2015 r., mając wiedzę, że takie działanie uniemożliwi otrzymanie dofinansowania na 12 dni przed zakończeniem procedury. Zdaniem skarżącej Urząd Pracy zobowiązany był udzielić jej wyjaśnień co do treści przepisów oraz udzielać wskazówek, jak należy postąpić w danej sytuacji, aby uniknąć szkody. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. W szczególności organ przedstawił działania związane z wnioskiem o przyznanie dofinansowanie do podjęcia działalności gospodarczej, wskazując, że w dniu (...) sierpnia 2015 r. doradca zawodowy przeprowadził z E J. test "Kwestionariusz Uzdolnień przedsiębiorczych" w celu określenia uzdolnień przedsiębiorczych klientki. W dniu (...) sierpnia 2015 r. skarżąca dostarczyła zaświadczenie o ukończeniu kursu florystycznego, a następnie w dniu (...) października 2015 r. dostarczyła przedwstępną umowę najmu lokalu mieszczącego się w K., przy ul. (...). W dniu (...) października 2015 r. przeprowadzono wizję w pomieszczeniu przeznaczonym do prowadzenia planowanej przez skarżącą działalności gospodarczej. Następnie w dniu (...) października 2015 r. skarżąca dostarczyła oświadczenia o dochodach poręczycieli, których wskazała we wniosku, a w dniu (...) listopada 2015 r. zmienioną specyfikację wydatków, jakie zamierzała ponieść ze środków Funduszu Pracy. Po uzupełnieniu przez skarżącą wszystkich brakujących dokumentów wniosek o przyznanie dofinansowania do podjęcia działalności gospodarczej został skierowany na posiedzenie Zespołu ds. opiniowania wniosków o przyznanie bezrobotnemu dofinansowania do podjęcia działalności gospodarczej i pracodawcy środków Funduszu Pracy na utworzenie stanowiska w formie telepracy, które odbyło się w dniu (...) listopada 2015 r. Zespół po analizie specyfikacji wydatków planowanych do poniesienia w ramach wnioskowanych środków mając na uwadze wysoki koszt mebli ((...) zł.) postanowił zobowiązać zainteresowaną do przedłożenia kosztorysu wykonania poszczególnych mebli. W związku z powyższym w dniu (...) listopada 2015 r. skarżąca w rozmowie telefonicznej została zobowiązana do dostarczenia wspomnianego wyżej kosztorysu. W dniu (...) listopada 2015 r. zainteresowana dostarczyła kosztorys mebli, który opiewał nie na kwotę (...) zł., ale na kwotę (...) zł. W dniu (...) listopada 2015 r. tj. w dniu dostarczenia do Urzędu kosztorysu skarżąca nie poinformowała pracownika tut. Urzędu o fakcie dokonania wpisu w CEIDG, gdzie została wskazana już data (...) listopada 2015 r. jako dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej. Nie mając wiedzy o dokonaniu już przez skarżącą wpisu do ewidencji działalności gospodarczej pracownik merytoryczny skierował wniosek o dofinansowanie w dniu (...) listopada 2015 r. na posiedzenie Zespołu ds. opiniowania wniosków o przyznanie dofinansowania. Decyzją Dyrektora przyznano skarżącej kwotę (...) zł na podjęcie działalności gospodarczej. Po posiedzeniu Zespołu – w dniu (...) listopada 2015 r. skarżąca została poinformowana o pozytywnym zaopiniowaniu wniosku o przyznanie dofinansowania do podjęcia działalności gospodarczej, Pracownik merytoryczny umówił się wstępnie z zainteresowaną na dzień (...) grudnia 2015 r. w celu zawarcia umowy w sprawie przyznania dofinansowania do podjęcia działalności gospodarczej. W dniu (...) listopada 2015 r. do Urzędu zgłosiła się osobiście skarżącą w celu potwierdzenia, iż w dniu (...) grudnia 2015 r. zgłosi się do Urzędu w celu zawarcia umowy. W tym samym dniu poinformowała pracownika Urzędu, iż dokonała już rejestracji działalności gospodarczej, a jako datę rozpoczęcia wskazała dzień (...) listopada 2015 r. W tej sytuacji pracownik merytoryczny sprawdził w CEIDG fakt dokonania wpisu przez bezrobotną a następnie udzielił zainteresowanej informacji, że z uwagi na zgłoszenie faktu rozpoczęcia działalności gospodarczej od (...) listopada 2015 r. Urząd nie może podpisać umowy o przyznanie dofinansowania do podjęcia działalności gospodarczej. Mając na względu powyższe ustalenia wskazano, że Urząd nie miał możliwości zawarcia ze skarżącą umowy o przyznanie dofinansowania do podjęcia działalności z uwagi na utratę z dniem (...) listopada 2015 r. statusu osoby bezrobotnej z powodu dokonania wpisu do CEIDG. Wraz z pismem procesowym z dnia 11 stycznia 2016 r. skarżąca przesłała do akt decyzję Wojewody z dnia (...) stycznia 2016 r. (...). Pismem procesowym z dnia (...) kwietnia 2016 r. pełnomocnik organu – adwokat K. L., wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów: decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia (...) lutego 2016 r. nr (...) w przedmiocie utraty przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem (...) listopada 2015 r. oraz utracie z tym samym dniem prawa do zasiłku; skargę (w domyśle odwołanie) na powyższą decyzję wniesioną przez skarżącą w dniu (...) marca 2016 r.; postanowienie Wojewody z dnia (...) kwietnia 2016 r., nr (...), o zawieszeniu z urzędu postępowania w przedmiotowej sprawie z uwagi na wniesienie odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje; Skarga okazała się zasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. Nr 1647 ze zm.) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem prowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu postępowania jest kwestia prawidłowości rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta K. w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania kosztów podjęcia działalności gospodarczej. Rozpoznając przedmiotową sprawę należy zauważyć w pierwszej kolejności, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę wyraża pogląd, że pismo informujące wnioskodawcę o nieuwzględnieniu jego wniosku o dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej, będące wyrazem woli decyzyjnej organu podjętej w oparciu o art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w zw. z § 6 ust. 1 i § 7 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 kwietnia 2012 r. w spawie dokonywania z Funduszu Pracy refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego oraz przyznawania środków na podjęcie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2012, poz. 457, dalej jako "rozporządzenie z dnia 23 kwietnia 2012 r."), należy do aktów objętych kontrolą sądowoadministracyjną, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 08 października 2014 r., sygn. akt II SA/Ke 553/14, Baza NSA). Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Charakter współczesnej administracji państwowej powoduje, że rozstrzyga ona sprawy związane z zarządzaniem sprawami publicznymi w różny sposób, w tym poprzez dokonywanie czynności materialno – technicznych, np. poprzez wydanie dokumentu takiego jak dowód osobisty, czy przyznanie uprawnienia lub świadczenia np. dofinansowania nauki. Ustawodawca odchodzi od konieczności załatwiania tego typu spraw w formie decyzji administracyjnych. Akt lub czynność materialno - techniczna w sprawie indywidualnej charakteryzuje się tym, że dotyczy uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, ma charakter publiczny, jest podejmowana w sprawie indywidualnej, nie ma charakteru decyzji lub postanowienia, a więc norma prawa administracyjnego nie wymaga od niego konkretyzacji przy pomocy sformalizowanej procedury administracyjnej (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, s. 54 -55, Warszawa 2011). W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że kwestia przyznania lub odmowy bezrobotnemu środków na podjęcie działalności gospodarczej wynika z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Podstawą prawną do przyznania takiego dofinansowania jest bowiem art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz § 7 rozporządzenia z 23 kwietnia 2012 r. Rozstrzygnięcie w tym zakresie dotyczy uprawnienia polegającego na przyznaniu środków finansowych bezrobotnemu zamierzającemu podjąć działalność gospodarczą, w tym na pokrycie kosztów pomocy prawnej oraz konsultacji i doradztwa związanych z podjęciem tej działalności. Pomoc tego rodzaju ma charakter publiczny, ponieważ – jako jeden z instrumentów rynku pracy wspierających podstawowe usługi tegoż rynku - jest przyznawana przez organ administracji publicznej w sprawie skierowanej do podmiotu niebędącego organem administracji publicznej. Rozstrzygnięcie podejmowane jest natomiast w sprawie indywidualnej, gdyż przyznanie lub odmowa przyznania jednorazowego dofinansowania dotyczy konkretnego bezrobotnego, który na podstawie § 6 ust. 1 rozporządzenia z 2012 r. złożył stosowny wniosek. Należy jednocześnie podkreślić, że sprawy dotyczące dofinansowania podjęcia przez bezrobotnego działalności gospodarczej ze środków Funduszu Pracy nie są załatwiane w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem ich konkretyzacja nie wymaga formy decyzji administracyjnej. Wskazują na to przede wszystkim przepisy rozporządzenia z dnia 23 kwietnia 2012 r., które statuują odrębną procedurę przyznawania i odmowy przyznawania środków z Funduszu Pracy. Bezrobotny składa bowiem wniosek o ustalonej treści wraz z oświadczeniami. Wniosek taki podlega ocenie i jest podstawą do zawarcia w umowy cywilnoprawnej. Podstawą przyznania dofinansowania jest zawarta umowa. W § 7 ust. 3 rozporządzenia z dnia 23 kwietnia 2012 r. wyraźnie wskazano, że o odmowie lub uwzględnieniu wniosku starosta powiadamia bezrobotnego w formie pisemnej, w terminie 30 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku. Przepis ten wskazuje również na dodatkowy element, jaki powinno zawierać powiadomienie o odmowie uwzględnienia wniosku - jest nim podanie przyczyny odmowy. Prawodawca nie przewidział zatem formy decyzji administracyjnej, jako sposobu zakończenia sprawy o odmowie przyznania dofinansowania, ale określił, że wnioskodawca otrzymuje jedynie pisemne powiadomienie o odmowie, w którym podaje się przyczyny odmowy. Stanowisko powyższe ma także oparcie w treści art. 9 ust. 1 pkt 14 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przepis ten określa, w jakich sprawach z zakresu opisanego przez ww. ustawę starosta wydaje decyzje administracyjne nie zaliczając jednakże do tej kategorii sprawy dotyczącej odmowy przyznania dofinansowania kosztów rozpoczęcia działalności gospodarczej. Okoliczność, że pismo informujące wnioskodawcę o odmowie przyznania dofinansowania nie posiada cech decyzji administracyjnej nie oznacza jednak, że nie podlega kontroli sądu administracyjnego, gdyż zawiera wszystkie elementy wymagane do uznania go za akt, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o których była mowa wyżej (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1736/11, Baza NSA; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 270/11, Baza NSA; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 listopada 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 56/13, Baza NSA). Na gruncie niniejszej sprawy aktem takim jest pismo Prezydenta Miasta K., które zostało wydane w indywidualnej sprawie i skierowane do oznaczonej osoby – wnioskodawcy E. J., dotyczy uprawnienia podmiotu – możliwości uzyskania dofinansowania, określonego w przepisach art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz § 6 i 7 rozporządzenia z dnia 23 kwietnia 2012 r. oraz ma charakter publiczny, gdyż rozstrzygnięcie o odmowie dofinansowania podjęcia działalności gospodarczej zostało podjęte organ administracji publicznej. Jest to więc jednostronne władcze rozstrzygnięcie w sprawie przyznania określonego uprawnienia wydane w indywidualnej sprawie. Odnosząc się do formalnej dopuszczalności skargi należy również wskazać, że stosownie do art. 52 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku aktów lub czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wskazane powyżej warunki formalne do rozpoznania skargi na zaskarżony akt zostały w niniejszej sprawie spełnione. Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonego aktu wskazać należy, iż został on wydany z uwagi na stwierdzoną przez organ okoliczność utraty przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej. Zdaniem Prezydenta fakt, że skarżąca dokonała w dniu (...) listopada 2015 r. wpisu do CEIDG spowodował, że utraciła ona z tym dniem status osoby bezrobotnej, gdyż stosowanie do treści art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotnym jest osoba, która nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Równocześnie utrata statusu osoby bezrobotnej skutkowała niemożnością przyznania dofinansowania, gdyż pomoc finansowa w zakresie środków na rozpoczęcie działalności gospodarczej może zostać udzielona wyłącznie osobie bezrobotnej. Sąd zauważa jednakże, że stanowisko organu w tym zakresie uznać należało za przedwczesne. Z przedstawionej przez skarżącą decyzji Wojewody z dnia (...) stycznia 2016 r. oraz dokumentów złożonych przez pełnomocnika organu, w tym decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia (...) lutego 2016 r. nr (...) w przedmiocie utraty przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem (...) listopada 2015 r. oraz utracie z tym samym dniem prawa do zasiłku, skargi (w domyśle odwołanie) na powyższą decyzję wniesioną przez skarżącą w dniu (...) marca 2016 r. oraz postanowienia Wojewody z dnia (...) kwietnia 2016 r., nr (...), o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie utraty przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej, wynika bowiem, że kwestia utraty przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej nie została jeszcze ostatecznie przesądzona. Należy bowiem mieć na uwadze, że zarówno w postępowaniu w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej, jak i na potrzeby aktualnie rozpatrywanej sprawy, podstawowe znaczenie ma wykazanie przez organ, że skarżąca została prawidłowo pouczona o swoich prawach i obowiązkach. W świetle powyższego uznać należało, że wydając zaskarżony akt, w powołaniu na okoliczność utraty przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej, organ działał przedwcześnie. W ocenie Sądu niekorzystne następstwa, jakie niesie ze sobą odmowa przyznania dofinansowania kosztów podjęcia działalności gospodarczej, mogą nastąpić jedynie w sytuacji, gdy odmowa powyższa znajduje swoje uzasadnienie zarówno prawne i faktyczne. W realiach niniejszej sprawy kwestia utraty przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej musiałaby więc mieć swoje oparcie w ostatecznej decyzji potwierdzającej ten stan rzeczy, nie zaś dotyczyć jedynie oceny organu dokonanej na potrzeby postępowania w przedmiocie przyznania skarżącej dofinansowania. Tego typu działanie uznać należy za przedwczesne, bowiem może skutkować nieuprawnionym pozbawieniem dofinansowania osobie, co do której okaże się, że w istotnym dla rozpatrzenia sprawy okresie posiadała status osoby bezrobotnej. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżony akt wyeliminował z obrotu prawnego. Niezależnie od powyższej wadliwości wydanego aktu Sąd zauważa, że w piśmie z dnia (...) grudnia 2015 r. Prezydent wyjaśnił skarżącej, że w § 7 Zasad przyznawania przez Powiatowy Urząd Pracy dofinansowania do podjęcia działalności gospodarczej wskazano, że osoba ubiegająca się o dofinansowanie jest zobowiązana do rozpoczęcia działalności gospodarczej nie później niż w terminie 30 dni od dnia zawarcia umowy. Zdaniem organu, to właśnie ten dzień jest decydujący o dacie dokonania wpisu do CEIDG. Mieć jednak należy na względzie, że aktem nadrzędnym nad powołanymi powyżej zasadami, jest przywołane już uprzednio rozporządzenie z dnia (...) kwietnia 2012 r. W treści tego rozporządzenia brak jest jednak przepisów, które wskazywałby, kiedy osoba, ubiegająca się do dofinansowanie jest zobowiązana rozpocząć działalność gospodarczą. Niewątpliwie, stosownie do treści § 6 i 7 powołanego powyżej rozporządzenia, osoba składająca wniosek o przyznanie dofinansowania musi być osobą bezrobotną w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Jednakże pogłębionej analizy wymagałoby, czy dopuszczalne jest jej podjęcie przed samym podpisaniem umowy o dofinansowaniu, w szczególności, jeżeli okoliczność ta obiektywnie nie miała wpływu na zasadność przyznania dofinansowania. Takiej oceny w uzasadnieniu zaskarżonego aktu nie zawarto.. Dodatkowo Sąd wskazuje, że choć zarzuty podniesione w skardze, koncentrujące się wokół naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego, nie mogły zostać uznane za skuteczne (przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie stosuje się bowiem przepisów K.p.a.), to jednakże organ nie był zwolniony od obowiązku prawidłowego pouczenia strony o przysługujących jej prawach i obowiązkach. Niewątpliwie organy administracji publicznej w każdej sprawie, a więc również w sprawie niepoddanej bezpośrednio regulacji kodeksowej, są zobowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie moich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania o przyznanie dofinansowania. Organ powinien czuwać nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu powinien udzielać niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W realiach przedmiotowej sprawy konieczne byłoby więc wyjaśnienie, czy skarżąca rzeczywiście wiedziała o tym, że może ona podjąć działalność gospodarczą przed podpisaniem umowy. Sąd zauważa, że co prawda w dniu (...) czerwca 2015 r. skarżąca podpisała oświadczenie, że zapoznała się z Zasadami uczestnictwa w projekcie, jednakże jak wynika z treści tego oświadczenia, same Zasady były dostępne jedynie na stronach internetowych urzędu. Tym samym wyjaśnienia wymagało, czy skarżąca faktycznie miała świadomość, kiedy mogła zarejestrować przedmiotową działalność, co jest o tyle istotne, że w realiach przedmiotowej sprawy, a w szczególności okolicznościach związanych z koniecznością przedstawienia kosztorysu nakładów, jakie skarżąca planowała ponieść na rozpoczęcie działalności gospodarczej, nie można wprost wykluczyć sytuacji, w której była ona w błędzie zgłaszając do ewidencji działalność gospodarczą.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło