II SA/Po 131/21

WyrokWSA w Poznaniu2021-07-29

Skład orzekający: Edyta Podrazik, Wiesława Batorowicz, Arkadiusz Skomra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, opierając się jedynie na dacie wpływu pisma do organu pierwszej instancji, bez należytego zbadania dowodu nadania przesyłki pocztowej przez pełnomocnika strony?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania, nie może opierać się wyłącznie na dacie wpływu pisma do organu pierwszej instancji, jeśli strona przedstawiła dowód nadania odwołania w polskiej placówce pocztowej w ustawowym terminie. Niewystarczające zbadanie sposobu i terminu wniesienia odwołania, w tym brak kontaktu z organem pierwszej instancji w celu wyjaśnienia wątpliwości, stanowi naruszenie przepisów K.p.a. (art. 7, 77 § 1, 80) i może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
K. K. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy K. G. odmawiającej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. SKO uznało, że odwołanie wpłynęło po terminie, opierając się na pieczątce organu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych, wskazując, że jej pełnomocnik nadał odwołanie w polskiej placówce pocztowej w ustawowym terminie, co potwierdziła kopią dowodu nadania i wydrukiem z systemu śledzenia przesyłek.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz K. K. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 lipca 2021 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz K. K. kwotę [...](słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania K. K. od decyzji Wójta Gminy K. G. z dnia [...] października 2020r. znak: [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2020r. odmówiono K. K. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Dalej organ podniósł, iż K. K. w dniu [...] września 2020r. udzieliła pisemnego pełnomocnictwa do działania w sprawie ad Ż. i owo umocowanie przedłożyła w organie pomocowym wraz z wnioskiem z dnia [...] września 2020r., decyzja przesłana została na adres w/w Pełnomocnika. Skuteczne doręczenie nastąpiło w dniu [...] listopada 2020r. co wynika ze zwrotnego potwierdzenia doręczenia przesyłki zawierającej w/w decyzję. Odwołanie zaś wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu [...] listopada 2020r. co wynika z pieczątki naniesionej na w/w odwołanie. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, albowiem złożone zostało w dniu [...] listopada 2020r. a więc z siedmiodniowym uchybieniem terminowi. Ostatnim bowiem dniem na skuteczne - terminowe wniesienie odwołania był dzień [...] listopada 2020r. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła K. K. zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a polegający na pominięciu faktu nadania odwołania w polskiej placówce pocztowej z zachowaniem wymaganego terminu 14 – dni. Wskazując na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, iż nadając odwołanie w dniu [...] listopada 2020 r. w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego - "Poczta Polska", pełnomocnik Skarżącej zachował wymagany przepisami prawa 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentacje zawartą w zaskarżony postanowieniu oraz wskazując, iż argumenty podniesione w skardze nie wpływają na prawidłowość wydanej decyzji. Organ podniósł, iż nawet ustalenie, że nie doszło do uchybienia terminowi, to wywiedzione odwołanie nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zaznaczenia wymaga, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz.2325 zwanej dalej: "P.p.s.a.".) Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zaskarżone postanowienie ma charakter procesowy. Z powyższych względów ocenie Sądu podlega wyłącznie kwestia czy w niniejszej sprawie faktycznie doszło czy też nie do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Z tych też względów wszelka argumentacja organu zawarta w odpowiedzi na skargę a odnosząca się do niezasadności odwołania pozostaje bez wpływu na ocenę zapadłego w niniejszej sprawie postanowienia. Podstawę materialnoprawną wydanego w niniejszej sprawie postanowienia stanowił art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 – dalej jako "K.p.a."), zgodnie z którym organ właściwy do rozpatrzenia odwołania bada z urzędu zachowanie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Stwierdzenie dopuszczalności odwołania oraz wniesienie go w terminie jest koniecznym warunkiem merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji. W razie ustalenia, że odwołanie zostało wniesione po terminie, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W orzecznictwie wskazuje się, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., sygn. akt SA/Łd 2990/95; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1482/96, Lex nr 29004). W myśl art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, i co nie jest przedmiotem sporu, iż decyzja Wójta Gminy K. G. z dnia [...] października 2020 r. została doręczona pełnomocnikowi Skarżącej dnia [...] listopada 2020 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru wpięte przy decyzji organu I instancji). Tym samym zasadnie organ uznał, iż termin do wniesienia odwołania upływał z dniem [...] listopada 2020 r. Natomiast przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia daty w jakiej zostało wniesione odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż odwołanie zostało wniesione dopiero dnia [...] listopada 2021 r. opierając się w tym zakresie wyłącznie na prezentacie organu I instancji widniejącej na odwołaniu. Tym samym organ uznał, iż odwołanie zostało wniesione osobiście do organu instancji, pomimo braku jakiejkolwiek adnotacji na ww. prezentacie o takim sposobie wniesienia odwołania. Sąd dokonując kontroli zaskarżonego postanowienie uznał, iż organ co najemnej przedwcześnie, bez należytego zbadania sposobu złożenia odwołania, uznał, że doszło do uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W celu dokonania ustaleń co do sposobu i terminu wniesienia odwołania, organ administracji w myśl przepisu art. 7 K.p.a., podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W ocenie Sądu, w kontrolowanej sprawie organ odwoławczy nie wywiązał się z powyższych obowiązków w skutek czego doszło do naruszenia przez organ odwoławczy art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy podkreślić, iż w aktach administracyjnych sprawy brak jest jakiejkolwiek informacji, aby organ odwoławczy zwracał się do organu I instancji w celu wyjaśnienia okoliczności (sposobu) i daty wniesienia odwołania. W tym miejscu wskazać należy, iż na etapie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Skarżąca podniosła, iż wbrew twierdzeniom organu swoje odwołanie wniosła za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu [...] listopada 2020 r. , a więc z zachowaniem terminu. Swoje twierdzenia uprawdopodobniła załączając do skargi kopię dowodu nadania w dniu [...] listopada 2020 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej przesyłki o nr [...] (poz. 9 książki nadawczej z dnia [...] listopada 2021 r., k. 4 akt sądowych) oraz wydruk z usługi "śledzenie przesyłek" dostępnej na stronie Poczty Polskiej, z którego wynika, iż przesyłka pocztowa o takim numerze został doręczona adresatowi w dniu [...] listopada 2020 r. a więc w dniu przyjętym za organ za datę złożenia skargi. Zgodnie natomiast z art. 57 § 5 K.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie działanie organu odwoławczego w zakresie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego było niepełne i niewystarczające co w konsekwencji prawdopodobnie doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych skutkujących wydaniem rozstrzygnięcia niekorzystnego dla strony skarżącej. Z tych względów zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a polegający na pominięciu faktu nadania odwołania w polskiej placówce pocztowej z zachowaniem wymaganego terminu 14 – dni uznać należy za uzasadniony. Ponownie rozpoznając sprawę rolą SKO będzie jednoznaczne ustalenia w jaki sposób, a co za tym idzie w jakim terminie, Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] października 2020r. uwzględniając oceną prawną sformułowaną w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt c) P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącej [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składa się wynagrodzenie reprezentującego ją adwokata ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło