II SA/Po 1319/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 stycznia 2014r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2013r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia 1. ustanowić dla E. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca E. B. na urzędowym formularzu PPF złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej z uwagi na niepełnosprawność dzieci. Na dochód rodziny składa się dochód z gospodarstwa rolnego – [...] zł w stosunku rocznym, wynagrodzenie za pracę męża – [...] zł miesięcznie, zasiłki rodzinne i pielęgnacyjne w wysokości [...] zł. miesięcznie. Skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i trójką małoletnich dzieci. Mąż jest właścicielem całego majątku nieruchomego, w skład którego wchodzi dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Posiadają samochód osobowy z 1998r. Nadto skarżąca podała, że z uwagi na niepełnosprawność dwojga dzieci dużą część dochodu przeznacza na dojazdy do lekarzy i rehabilitacje. Oświadczyła, że nie posiada żadnych oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Skoro skarżąca zwolniona jest z ustawy to nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, zatem zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.). Żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezpodstawne. Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Pięcioosobowa rodzina utrzymuje się z dochodów z pracy męża skarżącej w łącznej wysokości około [...] zł miesięcznie oraz ze świadczeń z pomocy społecznej w wysokości około [...] zł miesięcznie. Skarżąca nie pracuje i nie uzyskuje dochodów z uwagi na konieczność sprawowania osobistej opieki nad dziećmi. Wysokość wszystkich osiąganych dochodów z trudem pozwala na zaspokojenie kosztów podstawowego utrzymania rodziny. Koszty te są zwiększone z uwagi na kształcenie trójki dzieci oraz niepełnosprawność dwójki z nich. Skarżąca nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, ani majątkiem, z którego dochody mogłaby przeznaczyć na pokrycie honorarium profesjonalnego pełnomocnika. Przedstawiona przez wnioskodawczynię sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia adwokata z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 239 pkt 1a) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska