II SA/Po 132/07
WyrokWSA w Poznaniu2008-04-16
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Barbara Kamieńska, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z wytycznymi sądu administracyjnego, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli rozstrzygnięcie wymaga uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. W sytuacji, gdy sąd administracyjny uchylił poprzednią decyzję organu odwoławczego z powodu naruszenia zasady dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wskazał na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, organ odwoławczy jest związany tymi wytycznymi i prawidłowo stosuje art. 138 § 2 k.p.a., jeśli stwierdzi potrzebę dalszych ustaleń.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej J.J. przedłożenie dokumentów w celu legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania części klatki schodowej na cele mieszkalne. Po utrzymaniu decyzji przez organ odwoławczy, WSA uchylił ją z powodu naruszenia zasady dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Następnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, powołując się na wyrok WSA i konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego. J.J. wniosła skargę na tę decyzję, twierdząc, że sprawa została już zakończona wyrokiem WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi J.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu oddala skargę /-/ E. Podrazik /-/ B. Drzazga /-/ B. Kamieńska
Decyzją z dnia (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016) nakazał J. J. przedłożenie:
1) dwóch egzemplarzy projektu budowlanego zawierającego inwentaryzacje wykonanych robót wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi wraz z uprawnieniami budowlanymi i zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej rady samorządu zawodowego projektantów,
2) orzeczenia, że wykonane roboty nie naruszają przepisów w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem,
3) zgody Wspólnoty Mieszkaniowej na zajęcie wspólnej części korytarza klatki schodowej z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe,
4) oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż lokal nr 1 w budynku przy ulicy (...) zajmowany przez J.J. został powiększony o część korytarza klatki schodowej. Pomieszczenie to zostało wydzielone na polecenie J.J. ściankami działowymi, ma powierzchnię 1,55 m x 3,15 m. Zainteresowana nie przedstawiła dowodów potwierdzających datę wykonania robót budowlanych. Przyznała jedynie, iż roboty te wykonane zostały na jej polecenie. Z przeprowadzonej w lipcu 2002 r. inwentaryzacji budynku wynika, iż lokal nr 1 nie był powiększony o sporną część korytarza klatki schodowej. Organ I instancji uznał, iż J.J. dokonała samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia korytarza na cele mieszkalne. Z tego względu konieczne stało się nałożenie na właścicielkę lokalu wymienionych w decyzji obowiązków, co umożliwi legalizację samowoli, tj. uzyskanie rozstrzygnięcia zatwierdzającego projekt budowlany i wydanie decyzji pozwolenia na użytkowanie.
Od powyższej decyzji organu I instancji odwołała się J.J. , wskazując, że roboty budowlane będące przedmiotem decyzji nie zostały wykonane na jej polecenie, a przed sądami powszechnymi toczą się dwie sprawy związane z rozliczeniem budowy budynku.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia (...) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wyznaczając jedynie nowy termin wykonania nałożonych obowiązków (...).
Organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, iż toczące się między zainteresowanymi stronami spory cywilnoprawne związane z rozliczeniem budowy budynku nie mają żadnego wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Podkreślono, że nakazy, o których mowa w art. 51 ustawy Prawo budowlane kierowane są przede wszystkim do inwestora, którym jest, jak ustalono, J.J.
J.J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skarżąca podała, iż to osoby kierujące Wspólnotą Mieszkaniową – a nie ona – przeznaczyły część klatki schodowej na cele mieszkalne lokali nr 1, 9 i 27.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia (...), sygn. akt (...), uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P.. W ocenie sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem zasady dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wynikającej z art. 7 Kodeksu Postępowania Administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2000r. Nr 98 poz.1071 ze zm., dalej kpa). Uzasadnienie decyzji nie zawierało bowiem żadnego odniesienia do okoliczności wynikających z akt sprawy ani twierdzeń skarżącej. Przede wszystkim nie ustalono, kiedy dokonano przeróbki klatki schodowej na pomieszczenie mieszkalne. Według twierdzeń skarżącej roboty budowlane związane z przeróbką wykonane zostały w (...). za zgodą Wspólnoty mieszkaniowej. Prawo własności lokalu nr 1 skarżąca nabyła w dniu (...), jednakże aktem notarialnym z tej daty nie została objęta sporna część klatki schodowej. Według skarżącej w (...). udzielono pozwolenia na użytkowanie budynku. Uchybienie organu odwoławczego w zakresie dokładnego ustalenia stanu faktycznego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wykonanie przedmiotowych robót budowlanych przed udzieleniem pozwolenia na użytkowanie nie mogłoby stanowić podstawy do wydania decyzji z art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Wobec braku dostatecznych ustaleń co do stanu faktycznego zaskarżoną decyzję należało uchylić.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia (...)., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia (...) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na wyrok Sądu z dnia (...) i wynikającą z niego konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego o ustalenia wskazane przez Sąd. Organ wskazał, iż konieczne jest dokładne ustalenie, kiedy została dokonana przeróbka klatki schodowej na pomieszczenie mieszkalne, zasadnym jest również ustalenie daty odbioru przedmiotowego obiektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Materiał dowodowy należy także uzupełnić o dokumenty określające sposób reprezentacji Wspólnoty mieszkaniowej "A" w K.. Rozpatrzenie sprawy wymaga więc przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.
Od opisanej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia (...) J.J. wniosła skargę do sądu. Zdaniem skarżącej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia (...) zakończył postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu. Skarżąca nie zgadza się z zaskarżoną decyzją, uważa sprawę za zakończoną, a dalsze prowadzenie postępowania przez organ I instancji za nieuzasadnione.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wniósł o jej oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę uznać należy za nieuzasadnioną.
Na samym wstępie zaznaczyć należy, że sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1370 ze zm.) sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co wprost wynika z art. 184 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Oznacza to, że sąd administracyjny rozpatrując sprawę sprawdza, czy organy administracji publicznej, wykonując powierzone im zadania z zakresu administracji publicznej przestrzegają przepisów prawa. Wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie skutkuje przekazaniem zaskarżonej sprawy do załatwienia przez sąd, bowiem ten nie jest uprawniony do rozstrzyganie co do istoty sprawy. W razie przyznania racji stronie skarżącej sąd może jedynie orzec o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu. Tak więc wyrok uwzględniający skargę i uchylający zaskarżoną decyzję organu administracji nie wywołuje skutku w postaci zakończenia postępowania administracyjnego, przeciwnie obliguje on organ administracji do ponownego rozpoznania sprawy i jej załatwienia poprzez wydanie nowej decyzji.
Wyjaśnić ponadto należy, że zgodnie z art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Podkreślić należy, iż w myśl art. 153 wymienionej ustawy moc wiążąca orzeczenia sądu obejmuje nie tylko treść rozstrzygnięcia, ale także ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu.
W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia (...) (sygn. (...) uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia (...). Decyzja ta utrzymywała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia (...) nakazującą skarżącej dostarczenia enumeratywnie wymienionych w niej dokumentów. Sąd w swoim orzeczeniu z dnia (...) wskazał, że decyzja WINB w P. wydana została z naruszeniem zasady dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wynikającej z art. 7 kpa, bowiem uzasadnienie decyzji nie zawierało żadnego odniesienia do okoliczności wynikających z akt sprawy ani twierdzeń skarżącej. W wymienionym wyroku Sąd wskazał w istocie, iż konieczne jest dokładne ustalenie, kiedy została dokonana przeróbka klatki schodowej, w szczególności określenie, czy miało to miejsce jeszcze przed oddaniem budynku i wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, bowiem wykonanie przedmiotowych robót budowlanych przed udzieleniem pozwolenia na użytkowanie skutkuje brakiem podstaw do wydania decyzji z art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Wobec braku dostatecznych ustaleń co do stanu faktycznego Sąd uchylił decyzję WINB z dnia (...) W konsekwencji opisanego wyroku Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. zobligowany był ponownie rozpoznać sprawę odwołania skarżącej od decyzji PINB z dnia (...). Jak wskazano wyżej organ ten, zgodnie z dyspozycją art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, związany jest ustaleniami i twierdzeniami wynikającymi z prawomocnego orzeczenia sądowego, a więc przy ponownym rozpatrzeniu sprawy musi kierować się przywołanymi wyżej wytycznymi Sądu.
Zgodnie z art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy, którym w rozpatrywanej sprawie, jest Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. w postępowaniu odwoławczym, w przypadku gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji (w tym przypadku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K.). Jak wskazał Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., w zaskarżonej niniejszą skargą decyzji z dnia (...) zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest niewystarczający dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Konieczne jest uzupełnienie materiału dowodowego i poczynienie ustaleń co do okoliczności wymienionych w wyroku z dnia (...).
Zgodzić się należy z oceną zawartą w zaskarżonej decyzji, iż niezbędne uzupełnienie materiału dowodowego wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. W takiej sytuacji organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepis art. 138 § 2 kpa i uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia (...) przekazując mu sprawę do ponownego rozpoznania. Zaskarżona decyzja odpowiada więc prawu.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym skargę należało oddalić.
/-/ B. Kamieńska /-/ B. Drzazga /-/ E. Podrazik
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło