II SA/Po 132/07

PostanowienieWSA w Poznaniu2008-04-17

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Dwornicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący został już zwolniony od kosztów sądowych przez Naczelny Sąd Administracyjny, a jego sytuacja materialna nie uległa zmianie?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezzasadny, jeśli zostało ono już przyznane prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna wnioskodawcy, mimo zwolnienia od kosztów sądowych, nadal uniemożliwia mu poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżąca J.J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Naczelny Sąd Administracyjny wcześniej przyznał jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca utrzymuje się z emerytury, która jest obciążona zajęciem egzekucyjnym, posiada zadłużone mieszkanie i inne nieruchomości, a jej dochody nie pokrywają bieżących wydatków. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek, uznając żądanie zwolnienia od kosztów za zbędne, ale merytorycznie rozpatrzył wniosek o ustanowienie adwokata.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił ustanowić dla J.J. adwokata i oddalić wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu postanawia 1. ustanowić dla J.J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. oddalić wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz - Dwornicka Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 1 lutego 2008r. przyznał skarżącej J.J. prawo pomocy w części poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości. Skarżąca w dniu 16 kwietnia 2008r. wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W swoim oświadczeniu o stanie rodzinnym i dochodach skarżąca wskazała, że swoje gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Oświadczyła, że utrzymuje się jedynie z emerytury w kwocie [...] zł brutto. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku skarżąca oświadczyła, że jest właścicielką mieszkania o powierzchni [...] m², działki o powierzchni [...] m² oraz budynku gospodarczego o powierzchni [...] m². Dodatkowo wskazała, że posiada samochód osobowy marki [...] wyprodukowany w 1998r. W uzasadnieniu wniosku skarżąca argumentowała, że mieszkanie przy ul. [...] w [...] jest zadłużone na kwotę 300.000 zł. Wnioskodawczyni oświadczyła, że komornik sądowy prowadzi egzekucję z jej świadczenia emerytalnego, co w konsekwencji powoduje, iż realnie uzyskuje kwotę [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że uzyskiwane dochody nie wystarczają jej na zapłacenie rachunków, pokrycie wydatków na leki, zabiegi. Podała, że jest osobą starszą i schorowaną. W pierwszej kolejności wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego korzystnie dla skarżącej został rozstrzygnięty wniosek o zwolnienie jej od uiszczenia kosztów sądowych. W związku z tym skarżąca nie jest zobowiązana do zapłaty kosztów sądowych także i na dalszym etapie postępowania sądowoadministracynego, w tym ewentualnego postępowania zainicjowanego wniesieniem skargi kasacyjnej (art. 239 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wobec powyższego żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezzasadne, a orzekanie w tym przedmiocie zbędne, co skutkuje odmową przyznania prawa pomocy w tej części. Skarżąca domagała się także ustanowienia adwokata z urzędu, więc wniosek w tym zakresie należało rozpoznać merytorycznie. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 powyższej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w całości następuje, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Oznacza to, że na wnioskodawczyni spoczywa ciężar udowodnienia, że jej sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie ma możliwości poniesienia najmniejszych nawet kosztów tego postępowania. Przedstawiona przez skarżącą jej obecna sytuacja majątkowa i rodzinna nie odbiega od tej, która była przedmiotem oceny dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w toku powyższego postępowania zażaleniowego. Wnioskodawczyni nadal utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego, które dodatkowo obciążone jest zajęciem egzekucyjnym. Jest osobą starszą i schorowaną, co powoduje zwiększenie wydatków związanych z zaspokojeniem dodatkowych potrzeb. Wysokość uzyskiwanego dochodu wskazuje, że nie jest w stanie ponieść wszystkich kosztów bieżącego utrzymania. Tym bardziej, mając na uwadze przewidywaną wysokość rynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, przyjąć należy, że skarżąca nie ma możliwości wygospodarowania środków na pokrycie należności w tym przedmiocie. Aktualna sytuacja materialna skarżącej nie uległa zmianie, więc na podstawie art. 246 §1 pkt 1 powyższej ustawy należy przyznać wnioskodawczyni, zwolnionej od kosztów sądowych, prawo pomocy w pełnym zakresie i ustanowić adwokata. W tym miejscu, podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 powyższej ustawy przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/ K. Witkowicz - Dwornicka

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło