II SA/Po 132/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2010r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] listopada 2009r. Nr [...], II. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu na rzecz skarżącej kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu wpisu, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W. Batorowicz /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. na podstawie art. 71a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 poz. 414) wstrzymał użytkowanie budynku gospodarczego o wymiarach 6,66 m x 2,87 m, usytuowanego przy ul. Z. w J., działka nr [...], użytkowanego jako budynek inwentarski oraz nałożył na K. K. obowiązek przedstawienia zaświadczenia o zgodności dokonanej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w terminie do [...] października 2009 roku, nadto przedłożenia innych wymienionych dokumentów. W uzasadnieniu organ wskazał, że w następstwie kontroli ustalono, iż doszło do zmiany sposobu użytkowania wspomnianego budynku gospodarczego, który obecnie jest użytkowany jako bydynek inwentarski. Zmany sposobu użytkowania dokonano bez wymaganego zgłoszenia, a zatem naruszono art. 71 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane. Decyzją z dnia [...] listopada 2009 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., na podstawie art. 71a ust. 4 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, nakazał K. K. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania przedmiotowego budynku gospodarczego. W uzasadnieniu organ wskazał, iż przedmiotowy budynek gospodarczy użytkowany jest jako budynekl inwentarski. Do zmiany sposobu użytkowania doszło bez wymaganego przepisami zgłoszenia organowi architektoniczno-budowlanemu. W takiej sytuacji wydane zostało postanowienie o wstrzymaniu użytkowania budynku i nałożeniu na inwestorkę obowiązek przedłożenia dokumentów wymienionych w art. 71 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Inwestorka w zakreślonym terminie nie przedłożyła organowi żadnego z wymaganych dokumentów, a zatem zgodnie z art. 71 ust. 4 ustawy Prawo budowlane konieczne stało się wydanie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku. K. K. złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Powołała się na dobrostan zwierząt. Podniosła, iż niemożliwa jest obecnie sprzedaż nieodchowanych prosiąt, aktualne warunki nie pozwalają też na transport zwierząt bądź wynajęcie dodatkowych pomieszczeń. K. K. zaznaczyła zarazem, że pragnie zakończyć cykl produkcyjny, co nastąpi na przełomie kwietnia i maja 2010 roku, a do wykonania decyzji przystępuje w miarę możliwości. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 roku Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ za bezsporną uznał okoliczność samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku oraz fakt niezastosowania się do obowiązków nałożonych postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].08.2009 r. Podkreślił, iż odwołująca nie wstrzymała użytkowania obiektu jako budynku inwenterskiego, ani nie przedłożyła wymaganych dokumentów. Wskazał, iż w takim przypadku prawidłowo orzeczono nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania. K. K. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca podniosła, iż organy bezzasadnie przyjęły, iż nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynku. Od początku istnienia budynek był użytkowany przemiennie jako zaplecze gospodarcze służące potrzebom gospodarstwa domowego, m.in. służył magazynowaniu płodów rolnych i przechowu zwierząt gospodarczych. Skarżąca wyjaśniła, iż wada ta wynika z niedostatecznego sprecyzowania pojęcia budynku inwentarskiego. W konsekwencji organ ustalił, iż doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku bez jakiegokolwiek porównania z wcześniej istniejącym stanem faktycznym. Ponadto organy administracji publicznej nie wskazały odpowiedniego postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który uzasadniałby nakaz przywrócenia do stanu poprzedniego. W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wcześniejsze stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazał się zasadna, choć z innych powodów aniżeli w niej wskazane. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 przytoczonej wcześniej ustawy, co oznacza, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. W świetle z kolei z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym – jak wynika z treści art. 145 § 1 – Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 poz. 414). Zgodnie z art. 71 ust. 1 i 4 tejże ustawy, każdą zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, tj. podjęcie albo zaniechanie w nim działalności zmieniającej obecne warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń, należy zgłosić przed jej faktycznym wykonaniem, a przystąpienie do użytkowania może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni od doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia. Organy nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie w tym przedmiocie powoływały się konsekwentnie na treść art. 71a ust. 1 wspomnianej ustawy. W jego świetle, w razie dokonanie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, dalsze użytkowanie budynku powinno zostać wstrzymane, a inwestor powinien zostać zobowiązany do przedstawienia w wyznaczonym terminie niezbędnych dokumentów. Zgodnie natomiast z art. 71a ust. 4 ustawy w przypadku niewykonania nałożonego obowiązku albo dalszego korzystania z obiektu pomimo wstrzymania użytkowania, właściwy organ nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Trzeba jednak zauważyć, że wspomniany przepis wprowadzony został ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 roku o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93 poz. 888). Zgodnie z zawartym tam art. 2 ust. 3, przepisu art. 71a nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia, dokonanego przed dniem wejścia w życie tejże ustawy. W takich przypadkach stosuje się dotychczasowe przepisy ustawy Prawo budowlane. Wspomniana nowelizacja weszła w życie z dniem 31 maja 2004 roku. Jak wynika z protokołu kontroli, prowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w dniu [...] czerwca 2009 roku, przedmiotowy budynek wzniesiony został ponad 20 lat temu, przy czym od 6 lat jest wykorzystywany jako chlewnia – wedle oświadczenia skarżącej zawartego w wymienionym protokole. Innych ustaleń w tym zakresie organy nadzoru budowlanego nie poczyniły. Z dotychczas zgromadzoengo materiału dowodowego wynika więc, iż do zmiany sposobu użytkowania doszło w 2003 roku. W takiej sytuacji w niniejszej sprawie nie może znaleźć zastosowania przepis art. 71a ustawy Prawo budowlane, a postępowanie winno się toczyć w trybie określonym w art. 71 ust 3 ustawy, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.05.2004 r. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie wyjaśniono bowiem w wystarczający sposób istotnych okoliczności sprawy oraz zastosowano niewłaściwe przepisy materialnoprawne. Doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 kpa, art. 71 i art. 71a ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane oraz art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o zmianie ustawy – Prawo budowlane. Naruszenia powyższe miały istotny wpływ na wynik sprawy i skutkować musiały uchyleniem obu decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). Ponownie rozpoznając sprawę należy m.in. ustalić datę, w której nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynku i stosownie do poczynionych ustaleń zastosować właściwe przepisy ustawy Prawo budowlane. Sąd orzekł o kosztach na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz o wykonalności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 152 tejże ustawy. /-/ A.Łaskarzewska /-/ E.Podrazik /-/ W.Batorowicz MK