II SA/Po 1321/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2014-01-14
Skład orzekający: Referendarz sądowy Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego, w tym opłaty od skargi i kosztów ustanowienia radcy prawnego, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy?Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego. Posiadane przez nią oszczędności oraz dochody z gospodarstwa rolnego, mimo że niewielkie, pozwalają na pokrycie kosztów sądowych i wynagrodzenia radcy prawnego bez naruszenia podstawowych potrzeb życiowych. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i wymaga udowodnienia obiektywnej niemożności zgromadzenia środków.Stan faktyczny
Skarżąca E.B. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, jednocześnie składając wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawczyni podała, że utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, posiada oszczędności i mieszka z bratem. Sąd ocenił, że przedstawione przez nią dane finansowe nie uzasadniają przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 stycznia 2014r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2013r. Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K.Witkowicz-Grochowska
Skarżąca E. B. dołączyła do skargi na decyzję SKO wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W formularzu PPF o prawo pomocy podała, że utrzymuje się z gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, z którego dochód statystyczny wyniósł w 2012r. – [...] zł. z 1 ha przeliczeniowego Zatem nie stać skarżącej na adwokata i opłacenie kosztów sądowych. Nadto wskazała, że nie może podjąć pracy zarobkowej. Oświadczyła, że dochód z gospodarstwa rolnego wynosi około [...] zł rocznie, co daje [...] zł miesięcznie.
Wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi z bratem. Posiada nadto dom o powierzchni [...] m² oraz zabudowania gospodarcze. Oświadczyła, że dysponuje oszczędnościami w wysokości [...] zł.
Wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 200 zł.
Regulacja dotycząca prawa pomocy, zawarta w art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., Nr 270, ze zm., dalej "p.p.s.a.") stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem utrzymania własnej rodziny. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawczyni powinna, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie przez nią środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe.
W świetle powyższego, oświadczenie majątkowe przedstawione przez skarżącą zawarte w treści formularza o prawo pomocy nie uzasadnia twierdzenia, że nie dysponuje ona środkami na poniesienia kosztów niniejszego postępowania w całości.
Wprawdzie podała, że utrzymuje się wraz z bratem z małego gospodarstwa rolnego, ale uzyskiwane z niego dochody pozwalają na poczynienie zadeklarowanych oszczędności. Oznacza to, że osiągane dochody pozwalają na pokrycie wszystkich kosztów utrzymania rodziny, prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz wygospodarowanie wolnych środków.
W tym miejscu należy wskazać, że skarżąca ograniczyła się do podania osiąganego przychodu statystycznego z 1 ha przeliczeniowego, który obliczany jest dla innych celów i nie odzwierciedla on realnych możliwości zarobkowych wnioskodawczyni.
Aktualna wysokość oszczędności pozwala także na poniesienie kosztów sądowych (należny obecnie wpis od skargi wynosi 200 zł) i to rozłożonych w czasie oraz na wynagrodzenie radcy prawnego z wyboru. Ma zatem możliwości pokrycia tych wydatków ze zgromadzonych oszczędności.
Zauważyć bowiem należy, że koszty sądowe stanowią należności publiczno-prawne i winny być zapłacone w pierwszej kolejności, zaraz po uiszczeniu koniecznych wydatków koniecznego utrzymania skarżącej i rodziny. Z uwagi na fakt, że wnioskodawczyni dysponuje odpowiednimi oszczędnościami i ma możliwość uiszczenia kosztów postępowania sądowego, zatem brak podstaw do obciążenia Skarbu Państwa kosztami postępowania zainicjowanego przez skarżącą w niniejszej sprawie.
Nadto wnioskodawczyni nie podała, by miała zaległości płatnicze, czy inne ciążące na niej zobowiązania, które ograniczają jej zdolności finansowe.
Mając powyższe na uwadze wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Oznacza to, że poniesienie należności postępowania sądowego w pełnej wysokości nie ograniczy przysługującego skarżącej prawa do sądu.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K.Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło