II SA/Po 1328/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie WSA Maciej Dybowski As.sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak ( spr ) Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego ; o d d a l a s k a r g ę /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ E.Makosz-Frymus /-/ M.Dybowski JFS Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] działający z upoważnienia Starosty Powiatu Z. Kierownik Referatu Ewidencji i Świadczeń Powiatowego Urzędu Pracy w Z. z powołaniem przepisów art. 2 ust. 1 pkt 2 lit.f w zw. z art. 6 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 ze zmianami) orzekł o odmowie uznania skarżącego J. D. za osobę bezrobotną. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż skarżący nie spełnia wymogów do przyznania mu takiego statusu, bowiem z przedstawionych w dniu rejestracji dokumentów wynika, że jest współwłaścicielem Spółki z o.o. "C." z siedzibą w L. Składając odwołanie od powyższej decyzji skarżący wyjaśnił, iż spełnił wymogi ustawowe wymagane do uznania go za osobę bezrobotną, bowiem nie jest właścicielem wskazanej Spółki lecz wyłącznie udziałów w tym podmiocie gospodarczym. Wyjaśnił ponadto, iż działalność produkcyjna Spółki została wstrzymana w drugim półroczu 2002 r., a on sam nie jest osobą w niej zatrudnioną, nie posiada żadnego źródła dochodów oraz nie jest objęty ubezpieczeniem społecznym. Skarżący wyjaśnił ponadto, iż jest członkiem zarządu wskazanej Spółki. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] działający z upoważnienia Wojewody Starszy Inspektor Wojewódzki w Wydziale Polityki Społecznej w Urzędzie Wojewódzkim - Delegaturze Urzędu w Z. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy, jako podstawę rozstrzygnięcia powołując przepis art. 2 ust. pkt 2 wskazanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ II instancji wyjaśnił, iż skarżący jest wspólnikiem spółki z o.o. i członkiem jej zarządu, a zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą jest m.in. osoba prawna, stąd zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit.f ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jest osobą, która prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, przez co nie może uzyskać statusu osoby bezrobotnej. Organ II instancji wyjaśnił ponadto, iż z odpisu z rejestru handlowego Spółki wynika, że jest osobą uprawnioną do jej reprezentowania, stąd zgodnie z przepisami ustawy o działalności gospodarczej oraz art. 201 §1 ustawy Kodeks spółek handlowych skarżący jest również podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą na rachunek podmiotu prowadzącego taką działalność. Organ II instancji zakwestionował również ważność umowy o pracę, zawartej ze skarżącym w dniu [...] listopada 1996 r. przez osobę działającą z jego upoważnienia, lecz bez wymaganego prawem umocowania władz Spółki - uchwały Zgromadzenia Wspólników Spółki "C.", która podjęta została w terminie późniejszym, w dniu [...] sierpnia 1998 r. W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie, zarzucając organom orzekającym w sprawie naruszenie art. 2 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, art. 2 ust. 1 ustawy o działalności gospodarczej oraz art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Przytaczając argumentację, którą zawarł w odwołaniu od decyzji organu I instancji, skarżący zakwestionował powołane przez organ odwoławczy stanowisko Krajowego Urzędu Pracy z dnia [...] listopada 2001 r., zgodnie z którym do momentu wyrejestrowania spółki nie jest możliwe uznanie jej wspólnika za osobę bezrobotną. Zdaniem skarżącego wyłącznie nie spełnienie wymogów określonych w art. 2 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu uniemożliwia przyznanie statusu osoby bezrobotnej, a w jego przypadku wymogi te zostały spełnione, bowiem nie pozostaje w zatrudnieniu oraz nie wykonuje żadnej pracy zarobkowej. Zdaniem skarżącego wskazane przez niego przepisy ustaw o działalności gospodarczej oraz o systemie ubezpieczeń społecznych wykluczają możliwość uznania go za przedsiębiorcę, bowiem jako wspólnik spółki z o.o. nie pozostaje osobą fizyczną prowadząca działalność gospodarczą, a działalność przepisów wynika, iż działalność taka jest prowadzona na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i polega na indywidualnym jej prowadzeniu. Skarżący wskazał również, iż pozostawanie wspólnikiem spółki kapitałowej nie oznacza pozostawania przedsiębiorcą, którym jest wyłącznie spółka. Dokumentując zwarcie z nim w dniu [...] września 1998 r. umowy o pracę, którą w imieniu Spółki podpisał właściwie umocowany jej pełnomocnik, skarżący podniósł, iż zakwestionowanie przez organ ważności umowy, na mocy której pozostawał w zatrudnieniu, jest wadliwe. Zdaniem skarżącego wydając zaskarżoną decyzję, wbrew obowiązkowi wynikającemu z treści art. 77 k.p.a., nie ustalono stanu rzeczywistego sprawy, naruszając w ten sposób naczelne zasady postępowania administracyjnego, określone w art. 6 i 7 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wyjaśniając, iż skarżący jako członek zarządu spółki z o.o. jest osobą zarządzającą tym podmiotem, stąd do czasu jej likwidacji nie może zostać zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Organ II instancji za chybione uznał zarzuty dotyczące nie zachowania wymogów proceduralnych podczas prowadzonego postępowania, wyjaśniając iż postępowanie administracyjne prowadzone było z należytą starannością. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 oraz art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. Jednocześnie, w myśl art. 135 ww. ustawy sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do wszystkich aktów lub czynności wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia, kontrolując legalność nie tylko zaskarżonej decyzji organu II instancji, ale także poprzedzającej jej decyzji wydanej w I instancji. W przedmiotowej sprawie decyzje organów obu instancji wydane zostały z poszanowaniem obowiązujących przepisów prawa materialnego i procesowego. W świetle okoliczności sprawy oraz spornych stanowisk stron rozważenia wymaga, czy osoba pełniąca funkcję członka zarządu spółki z o.o. może posiadać status bezrobotnego w okresie pozostawania w zarządzie spółki. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f bezrobotnym jest ten, kto spełniając inne warunki przedmiotowe, nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej. W myśl przepisów kodeksu spółek handlowych (art. 201 § 1), zarząd jako jedyny organ prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Oznacza to, że w zakresie działalności gospodarczej jest on jedynym upoważnionym do prowadzenia tejże działalności. W niniejszej sprawie ta działalność prowadzona może być także przez skarżącego, gdyż jak wynika z załączonej do akt administracyjnych sprawy uchwały nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników tej Spółki, którą podjęto w dniu [...] lipca 2001 r. (załącznik nr 9), jest on członkiem zarządu spółki "C". Z treści przedłożonego organowi rejestracyjnemu w dniu [...] listopada 2001 r. odpisu z Rejestru handlowego Spółki wynika ponadto, że Spółkę reprezentuje dwuosobowy Zarząd, przy czym w jego skład wchodził skarżący oraz drugi wspólnik – T. P., a więc osoba, która od dnia [...] sierpnia 2001 r. jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna z prawem do świadczenia przedemerytalnego. W świetle powyższego podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność, iż w dniu złożenia przez skarżącego dokumentów w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z., działalność produkcyjna w zakładzie Spółki nie była prowadzona i przez to Spółka nie przynosi zysków, nie wpływa na ocenę, iż skarżący jest prowadzącym działalność gospodarczą spółki. Działalność gospodarcza jest prowadzona na własne ryzyko podmiotu gospodarczego podejmującego tę działalność, stąd nie mają żadnego prawnego znaczenia przesłanki osoby ubiegającej się o status osoby bezrobotnej, że działalność gospodarcza z uwagi na sytuację finansową nie jest prowadzona. Skarżący, jako jeden z członków zarządu Spółki, a jednocześnie jej wspólnik, jest uprawniony do podjęcia decyzji w zakresie bytu spółki (a więc i jej rozwiązania czy likwidacji) lub pełnionej funkcji w jej organach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2002 r. sygn. akt II S.A. 2902/01). Zgodnie z powołanym przez organ II instancji przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w jej brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji (Dz.U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 ze zmianami), za osobę bezrobotną uznaje się osobę, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2, nie zatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie (...). Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 16 grudnia 1996 r. OPS 5/96 (publ. ONSA 1997/2/47), stwierdził, iż "nie ulega wątpliwości, że ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r., której celem jest między innymi łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacji zawodowej bezrobotnych, wiąże ustawową definicję bezrobotnego zawartą w jej art. 2 ust. 1 pkt 2 z wieloma przesłankami pozytywnymi i negatywnymi, jednakże istotą tej definicji jest założenie, iż chodzi tu o osobę, która poszukując zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z zamiarem i gotowością jej podjęcia. Oznacza to, że już w samej istocie "bycie bezrobotnym" tkwi to, iż osoba która ma uzyskać status prawny bezrobotnego, nie ma pracy, nie prowadzi innej działalności zarobkowej, a tym bardziej nie jest podmiotem gospodarczym. Wyjątki od tej zasady, które dopuszcza sama ustawa, muszą być interpretowane ściśle, co ma istotne znaczenie także dla wykładni art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f". W ocenie Sądu pełnienie funkcji w zarządzie spółki prawa handlowego, nawet w przypadku niepobierania wynagrodzenia z tego tytułu, powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia, a zatem osoba ta nie spełnia podstawowych przesłanek z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Przepis ten został powołany w sentencji zaskarżonej decyzji, stąd pomimo, iż argumentacja przyjęta w jej uzasadnieniu nie nadaje właściwego znaczenia okoliczności braku gotowości podjęcia pracy przez skarżącego, kładąc nacisk na samo prowadzenie przez niego działalności gospodarczej, uchybienie to nie ma wpływu na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. Reasumując powyższe Sąd uznał, iż prawidłowo ustalono w zaskarżonej decyzji, że skarżący nie spełnia przesłanek ustawowych do przyznania mu statusu osoby bezrobotnej. Za chybione należy również uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy rozstrzygające w sprawie zasad postępowania administracyjnego. Zarówno postępowanie prowadzone przez organy obu instancji, jak i uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób wystarczający wyjaśniają stan sprawy oraz sytuację prawną strony skarżącej. Wobec treści zarzutów skargi omówienia wymaga również kwestia ważności umowy o pracę, zawartej ze skarżącym przez osoby działające w imieniu Spółki. Organ II instancji w swojej decyzji w tym zakresie nie wypowiedział się w sposób kategoryczny, a zawarte w niej rozważania dotyczące tej kwestii nie mogą zostać uznane za przyczynę odmowy przyznania skarżącemu statusu bezrobotnego, stąd w istocie nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia. Podkreślenia wymaga jednakże, iż skarżący nie przedłożył w powiatowym urzędzie pracy umowy o pracę, zawartej z nim w dniu [...] września 1998 r. przez właściwie umocowaną przez władze Spółki osobę, czyniąc to dopiero na etapie złożenia skargi. Stąd nie można uznać, iż w tym zakresie organ II instancji naruszył art. 77 k.p.a., nie przeprowadzając w tym zakresie postępowania dowodowego, a nadto że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. W opisanej sytuacji, Sąd nie mógł uwzględnić skargi i dlatego orzekł o jej oddaleniu, w oparciu o art. 151 wyżej powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271, zm. Dz.U. 2003 Nr 228 poz. 2261). /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/E. Makosz-Frymus /-/ M. Dybowski JFS