II SA/Po 1336/14
WyrokWSA w Poznaniu2015-03-04
Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Elwira Brychcy, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zezwalająca na usunięcie drzewa może być uzależniona od nasadzeń zastępczych, a jeśli tak, to czy organ może określić gatunki i miejsce tych nasadzeń, a także czy uzasadnienie decyzji musi wyjaśniać liczbę i cel tych nasadzeń?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając zezwolenie na wycinkę drzew, może uzależnić je od nasadzeń zastępczych, w tym określić ich gatunki i miejsce. Jednakże, decyzja ta musi być wyczerpująco uzasadniona, wyjaśniając motywy nałożenia obowiązku wykonania większej liczby nasadzeń niż usuwane drzewa oraz precyzyjnie określając miejsce nasadzeń. Brak takiego uzasadnienia, jak również niejasność co do kwalifikacji terenu jako "terenu zieleni", stanowi naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o ochronie przyrody.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. uzyskała od Prezydenta Miasta K. zezwolenie na usunięcie jednej brzozy brodawkowatej, pod warunkiem nasadzenia siedmiu nowych drzew i uiszczenia opłaty. Spółka odwołała się od decyzji, kwestionując m.in. liczbę i gatunki nasadzeń oraz brak wskazania miejsca ich posadzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA w Poznaniu, podtrzymując zarzuty i dodając, że organy nie wykazały, iż drzewo rośnie na terenie zieleni.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K., zasądził zwrot kosztów sądowych i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2015 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzewa I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia (...) nr (...), II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki kwotę (...) zł (...) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją z dnia (...) września 2014 r., nr (...) (znak: [...]), Prezydenta Miasta K., działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej jako "K.p.a.", art. 83 ust. 1 i 3 art. 84 ust. 1 – 5a, art. 85 ust. 1 i 6 art. 87 ust. 3 – 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.), rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306) oraz obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 24 października 2013 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2014 (M. P. z 2013, poz. 835) udzielił "A" Spółka z o.o., zezwolenia na usunięcie 1 brzozy brodawkowatej z terenu przy ul. (...) w K. (działka nr [...], obręb [...]) w terminie do dnia (...) października 2014 r. (pkt 1 decyzji); ustalił opłatę za wycięcie 1 brzozy brodawkowatej z terenu przy ul. (...) w K. (działka nr [...], obręb [...]) dla "A" Spółka z o.o. (...), w wysokości (...) zł (pkt. 2 decyzji); odroczył termin uiszczenia powyższej opłaty na okres 3 lat od dnia wydania zezwolenia tj. do dnia (...) września 2017 r. pod warunkiem zastąpienia powyższego drzewa nowymi drzewami w ilości 7 sztuk (w szczególności: robinia akacjowa Purple Robę, lipa drobnolistna odm. kulista) o obwodach pni od 18 cm do 20 cm w pojemnikach lub z balotem, które zostaną posadzone na terenach zieleni miejskiej określonych przez Wydział Środowiska, Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej Urzędu Miejskiego w K. w terminie do dnia (...) października 2014 r. (pkt 3 decyzji).
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia podniesiono, że "A" Spółka z o.o. wystąpiła z wnioskiem do Prezydenta Miasta K. za pośrednictwem Wydziału Środowiska, Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej Urzędu Miejskiego o wydanie zezwolenia na wycięcie 1 drzewa rosnącego przy ul. (...) w K. (działka nr [...[, obręb [...]), argumentując, że wskazane do usunięcia drzewo zasłania budynek i reklamy co negatywnie wpływa na działalność handlową. Zdaniem Prezydenta wniosek powyższy zasługiwał na uwzględnienie.
Opierając się na dokumentach sprawy oraz przeprowadzonym postępowaniu dowodowym organ starał się wyważyć interes wnioskodawcy oraz interes publiczny przemawiający za zachowaniem jak największej liczby obiektów przyrodniczych na terenie miasta. Aby pogodzić wymienione wyżej interesy rozważono, czy rosnące na przedmiotowym terenie drzewo zasłania budynek (w którym prowadzona jest działalność gospodarcza) oraz reklamy co stanowi przyczynę wystąpienia z wnioskiem o jego usunięcie; jakie zmiany w środowisku przyrodniczym może ewentualnie wywołać usunięcie przedmiotowego drzewa; czy dostateczną rekompensatą dla środowiska będzie zastąpienie usuwanego drzewa nowymi nasadzeniami. Podczas przeprowadzonych oględzin stwierdzono, że wskazana do wycięcia brzoza brodawkowata jest żywym drzewem o prostym pniu i prawidłowo wykształconej koronie pozbawionej posuszu. Korona drzewa częściowo przesłania pawilon handlowy i reklamy. Mając na uwadze słuszny interes strony organ postanowił udzielić zezwolenia na wycięcie opisywanego drzewa z ww. terenu pod warunkiem zastąpienia go nowymi nasadzeniami, które zostaną posadzone na terenie zieleni miejskiej w K. Organ podniósł, że przed wydaniem decyzji wnioskodawca został poinformowany o przewidywanym sposobie rozstrzygnięcia tj. o obowiązku dokonania zastępczych nasadzeń, jednak nie wniósł zastrzeżeń w przedmiotowej sprawie. W dalszej części uzasadnienia przedstawiono sposób obliczenia wysokości opłaty za usunięcie drzewa.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła "A" Spółka z o.o. reprezentowana przez prezesa zarządu – A. Ł., zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 138 § 2 K.p.a. oraz art. 83 ust. 1 i 3, art. 84 ust. 3 i art. 85 ust. 1 i 6 ustawy o ochronie przyrody. W ocenie skarżącego, zaskarżona decyzja wywołuje przeszkody, które sprzeciwiają się zaaprobowaniu niektórych składowych rozstrzygnięcia, a w zasadzie uniemożliwiają jego wykonanie. W jego ocenie, z zaskarżonej decyzji nie wynika, co zdecydowało, że usunięcie drzewa zostało zaaprobowane. Nie sposób tym samym określić, czy usunięcie drzewa może wywołać zmiany w środowisku przyrodniczym, a jeżeli tak to jakie (i w jakim stopniu). Dodatkowo nie wyjaśniono, co zdecydowało o tym, że zrekompensowanie środowisku usunięcia drzewa wymaga posadzenia w jego miejsce aż 7 drzew i to jeszcze o obwodach pni przekraczających 18 cm oraz nie określono, z czego wynika zakwalifikowanie terenu, z którego drzewo ma zostać usunięte, do "terenu zieleni miejskiej". Skarżący zwrócił się o wyjaśnienie, jak należy rozumieć użyte w określeniu gatunków nowych drzew sformułowanie "w szczególności", które to określenie przez swą nieograniczoność czyni ryzyko obciążające stronę niezdatnym do uwzględnienia oraz zakwestionowano uprawnienie organu I instancji do określenia gatunków drzew, jakimi usunięte drzewo ma być zastąpione. Wskazano wreszcie, że w decyzji brak jest wskazania miejsc, w których nowe drzewa mają zostać posadzone. Zdaniem skarżącej, dane o miejscach winny być określone w samej decyzji, bowiem ich usytuowanie oraz cechy fizyczne i chemiczne mogą rzutować na możliwość wykonania obowiązku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) października 2014 r., nr (...), działając w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego, usunięcie nawet jednego zdrowego drzewa spowoduje uszczerbek w środowisku, a zatem rekompensata mająca na celu zachowanie równowagi przyrodniczej jest niewątpliwie uzasadniona. Przedmiotowa brzoza ma być usunięta z terenu zieleni, a nie jak podnosi odwołująca z terenu zieleni miejskiej. Teren zieleni zdefiniowany został w art. 5 pkt 21 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody i jest to między innymi teren pokryty zielenią towarzyszącą ulicom, placom, zabytkowym fortyfikacjom, budynkom, składowiskom, lotniskom oraz obiektom kolejowym i przemysłowym. Zdaniem Kolegium teren, na którym rośnie wskazana brzoza brodawkowata odpowiada pojęciu teren zieleni. Podczas rozprawy przed Kolegium przedstawiciel organu I instancji wyraźnie stwierdził, że wskaże teren, na którym można będzie posadzić drzewa stanowiące rekompensatę. Stąd, organ odwoławczy, po zbadaniu całokształtu sprawy nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji zważywszy, że odwołująca nie ma obowiązku usunięcia wskazanego drzewa, a jedynie przyznano jej prawo do jego usunięcia oczywiście pod określonymi warunkami.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu "A" Spółka z o.o. reprezentowana przez prezesa zarządu – A. Ł., zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 138 § 2 K.p.a. oraz art. 83 ust. 1 i 3, art. 84 ust. 3 i art. 85 ust. 1 i 6 ustawy o ochronie przyrody oraz wnosząc o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W uzasadnieniu skargi podtrzymano zarzuty zawarte w odwołaniu, podnosząc dodatkowo, że organ odwoławczy nie odniósł się do istoty żadnego z zarzutów sformułowanych w odwołaniu. Podniesiono, że zawarta w przepisach ustawy o ochronie przyrody definicja terenu zieleni nie może stanowić podstawy do uważania za taki teren każdego tereny porośniętego roślinnością w granicach miasta. Za teren taki nie może być uznany obszar, na którym znajduje się tylko jedno drzewo, a twierdzenie organu odwoławczego, zgodnie z którym "jego zdaniem teren odpowiada pojęciu zieleni" uznać należy za niewystarczające.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia oceny prawidłowości rozstrzygnięć organów administracji publicznej w przedmiocie udzielenia zezwolenia na usunięcie 1 brzozy brodawkowatej, ustalenia opłaty z tytułu jej wycięcia oraz odroczenia termin uiszczenia powyższej opłaty na okres 3 lat od dnia wydania zezwolenia pod warunkiem zastąpienia powyższego drzewa nowymi drzewami.
Rozpoznając zawisłą przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu skargę, należy w pierwszej kolejności zauważyć, że wycięcie drzew lub krzewów z terenu konkretnej nieruchomości w świetle art. 83 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody wiąże się z koniecznością uzyskania od właściwego organu stosownego zezwolenia udzielanego na wniosek posiadacza nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej. Decyzja zezwalająca bądź też odmawiająca wyrażenia zgody na wycięcie drzew, wydawana jest w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że jej wydanie winno być oparte o przeprowadzone postępowanie administracyjne i wynikające z niego ustalenia. Innymi słowy, wniosek określonego podmiotu o zezwolenie na usunięcie drzewa z nieruchomości winien być wszechstronnie rozważony i to zarówno w kontekście interesu wnioskodawcy, jak i interesu publicznego.
W tym miejscu należy zauważyć, że stosownie do treści art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, wydanie zezwolenia może być uzależnione od przesadzenia drzew lub krzewów w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo zastąpienia ich innymi drzewami lub krzewami, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub krzewów. Konsekwentnie, wydając zezwolenie na wycinkę, właściwy organ powinien rozważyć, czy istnieje możliwość zachowania tych obiektów przyrodniczych poprzez ich przesadzenie w inne miejsce, czy też może istnieje możliwość zastąpienia ich innymi drzewami, a ustalenia w tym zakresie powinny być poparte rzetelnie zgromadzonym materiałem dowodowym. Stosownie bowiem do treści art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej zobowiązane są stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody nie powoduje bowiem pełnej swobody organu przy rozstrzyganiu sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 02 września 2008 r., sygn. akt II SA/Łd 464/08 z aprobującą glosą K. Gruszeckiego, Samorząd terytorialny 2009, Nr 6, s. 81 – 85).
Niewątpliwie wydane w sprawie rozstrzygnięcia były korzystne dla skarżącego, gdyż na ich podstawie umożliwiono Spółce wycinkę brzozy brodawkowatej z terenu należącej do niej nieruchomości. Zarówno w toku postępowania, jak i w samej skardze do sądu administracyjnego, skarżąca Spółka kwestionowała jednak zasadność oraz racjonalność nałożonych na nią obowiązków związanych z koniecznością odtworzenie równowagi w środowisku, jaka może być naruszona na skutek dokonania wycinki drzewa.
Kontrolując wydane w sprawie rozstrzygnięcia należy w pierwszej kolejności zauważyć, że stosownie do treści powołanego powyżej art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, wydanie zezwolenia na wycinkę drzew lub krzewów może być uzależnione od zastąpienia ich innymi drzewami lub krzewami, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub krzewów. Analiza powyższego przepisu wskazuje, że obligatoryjnym elementem, decyzji wydawanej w jego oparciu, jest określenie ilości drzew, jakie mają być nasadzone, przy czym ich ilość nie może być mniejsza niż ilość drzew wycinanych. Redakcja powyższego przepisu powoduje przy tym powstanie wątpliwości, czy organy administracji publicznej mogą, w decyzji zezwalającej na wycinkę pod warunkiem dokonania nowych nasadzeń, zawierać inne rozstrzygnięcia, dotyczące chociażby gatunkowego określenia drzew, jakie mają być nasadzone, czy też wskazania miejsca ich nasadzenia. Część sądów administracyjnych dopuszcza powyższą możliwość (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt II SA/GL 1875/13, Baza NSA), część zaś opowiada się przeciwko dopuszczaniu możliwości zawarcia dodatkowych, nieokreślonych wprost w treści art. 83 ust. 3 ustawy warunków (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 05 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 29/13, Baza NSA). Sąd w niniejszym składzie podziela jednak stanowisko, że brak jest przeszkód, aby organ administracji wydający zezwolenie określił gatunki drzew lub krzewów, które mają być posadzone. Uprawnienie takie można pośrednio wywieść z przepisów zobowiązujących do dbałości o zieleń na terenie administrowanej jednostki terytorialnej (K. Gruszeczki, Komentarz do art. 83 ustawy o ochrony przyrody, LEX/EL). Podobnie, w decyzji zezwalającej na wycinkę drzewa możliwe jest określenie innego, niż nieruchomość na której znajduje się drzewo podlegające wycince, miejsca, w którym mają zostać dokonane nasadzenia zastępcze. Jest to możliwe zwłaszcza w tych przypadkach, gdy na terenie nieruchomości, z której usuwane są drzewa, nowe nasadzenia nie mogą być wykonane lub nie jest to uzasadnione (por. K. Gruszecki, Realizacja zasady zrównoważonego rozwoju ("nasadzenia zastępcze"), Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2007, Nr 5 – 6, s. 37 i n.). Oznacza to, że rozpoznając przedmiotową sprawę organy administracji publicznej były uprawnione m.in. do oznaczenia preferowanego gatunku drzew, jakie mają być zasadzone, jak i miejsca, w którym powyższe nasadzenie ma zostać dokonane. Dlatego choć organy administracji publicznej prawidłowo określiły elementy, jakie mogą znaleźć się w decyzji zezwalającej na wycinkę, to jednak – jak słusznie podnosi skarżąca Spółka - wydane w sprawie rozstrzygnięcia nie zostały we właściwy sposób uzasadnione.
I tak, w pierwszej kolejności podnieść należy, że zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w poprzedzającej decyzji organu I instancji nie wyjaśniono, dlaczego, w ocenie organu pierwszej instancji, zapewnienie równowagi środowiskowej wymagało, aby w miejsce jednej wyciętej brzozy konieczne było nasadzenie 7 drzew o obwodach pni od 18 cm do 20 cm w pojemnikach lub z balotem. Jak bowiem zauważono w powołanym uprzednio wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 02 września 2008 r., sygn. akt II SA/Łd 464/08, choć przepis art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody zezwala na przyjęcie, iż minimalna liczba drzew, jakie musiałaby nasadzić strona powinna odpowiadać liczbie drzew usuwanych, to jednak określenie przez ustawodawcę jedynie minimalnej liczby nasadzeń zamiennych nie oznacza, że organ ma pełną swobodę w określeniu liczby nasadzeń zamiennych. Działając w taki sposób, organ orzekający narusza tym samym przepis art. 83 ust. 3 powołanej powyżej ustawy i naruszenie to ma wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, organ administracji publicznej może nakazać wykonanie większej ilości nasadzeń, jednak rozstrzygnięcie powyższe musi być rzetelnie i wyczerpująco uzasadnione w treści decyzji, spełniając wymogi określone w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. W niniejszej sprawie uzasadnienia powyższego zabrakło, co przesądza o wadliwości powyższego rozstrzygnięcia. Sąd podkreśla, że podmiot, na który nałożono obowiązek wykonania nasadzeń musi znać motywy działania organu, co jest o tyle istotne, że ich ewentualny brak, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, uniemożliwia weryfikację wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Po drugie, za niedopuszczalne uznać należało zawarcie w decyzji zastrzeżenia, że miejsce dokonania nasadzeń zastępczych zostanie określone przez Wydział Środowiska, Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej Urzędu Miejskiego w K. w terminie do dnia (...) października 2014 r. Wyjaśnienia bowiem wymaga, że miejsce nasadzeń stanowi konstytutywny element decyzji, o jakiej mowa w art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, kształtując bezpośrednio prawa i obowiązki adresata decyzji. Konsekwentnie kwestia powyższa nie może być przedmiotem pisma jednostki organizacyjnej urzędu miejskiego, gdyż takie pismo nie wyczerpuje formy aktu administracyjnego, lecz ogranicza się do czynności technicznej związanej z funkcjonowaniem gminy. Po drugie, nie można wprost wykluczyć sytuacji, w której określenie miejsca wykonania nasadzeń zastępczych powodowałoby niemożność ich wykonania, lub też połączone byłoby z nadmiernymi kosztami, nieproporcjonalnymi do ustalonej wysokości opłaty za wycinkę drzew lub krzewów. Mogłoby to mieć miejsce chociażby w przypadku nałożenia obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych w znacznym oddaleniu od siedziby spółki, czy też na terenie, na którym ich wykonanie wiązałoby się ze znacznymi kosztami. Podobnie, jak zasadnie wywodzi skarżąca, określenie miejsca, w tym jego cechy fizyczne i chemiczne mogą rzutować na możliwość wykonania obowiązku. Dodatkowo zauważyć należy, że brak określenia w decyzji miejsca wykonania nasadzeń zastępczych uniemożliwia weryfikację wydanych decyzji, a w konsekwencji uniemożliwia dokonania ich sądowej kontroli.
Sąd zauważa wreszcie, że jak zasadnie wywodzi skarżący, zarówno w decyzji organu I instancji, jak i w zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie wyjaśniono, dlaczego organy administracji publicznej przyjęły, że brzoza, która ma zostać wycięta, znajduje się na terenie zieleni. Stosownie do treści art. 5 pkt 21 ustawy o ochronie przyrody pod terenem zieleni należy rozumieć tereny wraz z infrastrukturą techniczną i budynkami funkcjonalnie z nimi związanymi, pokryte roślinnością, znajdujące się w granicach wsi o zwartej zabudowie lub miast, pełniące funkcje estetyczne, rekreacyjne, zdrowotne lub osłonowe, a w szczególności parki, zieleńce, promenady, bulwary, ogrody botaniczne, zoologiczne, jordanowskie i zabytkowe oraz cmentarze, a także zieleń towarzyszącą ulicom, placom, zabytkowym fortyfikacjom, budynkom, składowiskom, lotniskom oraz obiektom kolejowym i przemysłowym. Jak zauważa się w orzecznictwie sądów administracyjnych, definicja pojęcia terenu zielonego nie uprawnia do oceny, że każde drzewo czy drzewa usytuowane w terenie zwartej zabudowy, towarzyszące budynkowi, posiadające niewątpliwie walor estetyczny stanowią teren zieleni. Stąd fakt istnienia zespołu zieleni na nieruchomości stanowiącej prywatną własność czy nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste nie uprawnia do przypisania tej formie zieleni statusu terenu zieleni, właśnie z tego powodu, że istniejąca na tym terenie roślinność nie jest przeznaczona do pełnienia żadnych publicznych funkcji i nie musi być publicznie dostępna (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 02 czerwca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 476/10, Baza NSA). W przedmiotowej sprawie zabrakło jakiejkolwiek oceny, czy podlegająca wycince brzoza faktycznie znajduje się na terenie zieleni, przy czym okoliczność powyższa ma kluczowe znaczenie, gdyż przekłada się bezpośrednio na wysokość ustalonej opłaty z tytułu wycinki. Stąd, obowiązkiem organów, wynikającym wprost z ogólnych zasad postępowania administracyjnego było wyjaśnienie, czy teren na którym ma być dokonana wycinka faktycznie spełnia warunki kwalifikujące go, jako teren zieleni, oraz wyczerpujące przedstawienie swojego stanowiska w uzasadnieniu wydanych decyzji. Za dowolne uznać zatem należy twierdzenia Kolegium, iż jego zdaniem teren, na którym rośnie wskazana brzoza brodawkowata odpowiada pojęciu "teren zieleni", skoro organ nie przedstawił jakiejkolwiek argumentacji potwierdzającej powyższe twierdzenie.
Za nietrafne Sąd uznał natomiast zarzuty skarżącego, dotyczące określenia gatunków drzew, jakie mają być nasadzone, gdyż jak wyżej wyjaśniono, działanie powyższe jest dopuszczalne w świetle art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody.
W tym miejscu należy na marginesie wskazać, że organ I instancji przekazując do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie dołączył pismo, w którym obszernie uzasadnił przyjęte przez siebie stanowisko, w tym obowiązki nałożone na skarżącą w związku z koniecznością wykonania nasadzeń zastępczych. Sąd podkreśla jednak, że okoliczność powyższa nie miała wpływu na wynik sprawy, gdyż przekazanie odwołania oraz ustosunkowanie się do zarzutów skarżącej stanowi jedynie czynność techniczną, o jakiej mowa w art. 133 K.p.a. Pismo powyższe nie może tym samym być traktowane jako uzupełnienie wydanej decyzji, a jako takie nie podlega sądowej kontroli.
Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ja decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 83 ust. 1 i 3 ustawy o ochronie przyrody oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji są zobowiązane do dokonania oceny zgromadzonego materiału dowodowego poprzez określenie, czy teren, z którego ma zostać wycięta brzoza stanowi teren zieleni, a następnie do prawidłowego określenia obowiązków związanych z wykonaniem nasadzeń zastępczych, w tym wyczerpującego uzasadnienia potrzeby ich nałożenia.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 powołanej powyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło