II SA/Po 134/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-03-15
Skład orzekający: Jakub Zieliński, Wiesława Batorowicz, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oferta świadczeniodawcy, który prowadzi działalność leczniczą przed dniem złożenia oferty w konkursie NFZ, nie podlega odrzuceniu, jeśli nie posiadał obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, a jedynie złożył oświadczenie o zamiarze jego zawarcia?Ratio decidendi
Oferta świadczeniodawcy, który prowadzi działalność leczniczą przed dniem złożenia oferty w konkursie NFZ, podlega obligatoryjnemu odrzuceniu, jeśli nie posiadał wymaganego prawem ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Złożenie oświadczenia o zamiarze zawarcia umowy ubezpieczenia nie jest wystarczające w takiej sytuacji. Dopuszczenie do konkursu oferty, która powinna zostać odrzucona, stanowi naruszenie zasad postępowania i interesu prawnego innych oferentów.Stan faktyczny
Skarżący A. H. wniósł skargę na decyzję Dyrektora WOW NFZ w P. dotyczącą rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Skarżący zarzucił naruszenie zasad postępowania, w tym równego traktowania oferentów oraz brak odrzucenia oferty konkurenta A. P.-S., W. S. z powodu nieposiadania wymaganego ubezpieczenia OC. Po oddaleniu odwołania przez organ, skarżący wniósł skargę do WSA, która została oddalona. Następnie NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność wyjaśnienia kwestii ubezpieczenia OC. WSA, rozpoznając sprawę ponownie, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora W. O. W. N. F. Z. w P.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Natalia Sikorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2017 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Dyrektora W. O. W. N. F. Z. w P. z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora W. O. W. N. F. Z. w P. z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora W. O. W. N. F. Z. w P. na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dyrektor W. O. W. N. F. Z. w P. (dalej: "Dyrektor WOW NFZ"), działając na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008, nr 164, poz. 1027 ze zm.,), ogłosił w dniu [...] marca 2014 r. postępowanie w trybie konkursu ofert nr [...] w sprawie zawarcia na okres od dnia [...] lipca 2014 r. do dnia [...] czerwca 2017 r. umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne w zakresie świadczeń ogólnostomatologicznych. W ogłoszeniu o konkursie ofert wskazano, iż wartość zamówienia wynosi nie więcej niż [...] zł na okres rozliczeniowy od dnia [...] lipca 2014 r. do dnia [...] grudnia 2014 r.
W dniu [...] maja 2014 r. nastąpiło zakończenie postępowania konkursowego i informacja o rozstrzygnięciu postępowania opublikowana została na tablicy ogłoszeń oraz na stronie internetowej W. O. W. N. F. Z..
W informacji o rozstrzygnięciu wskazano, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania wybrano oferty następujących oferentów: 1), A. P.-S., W. S. S. S. C., 2) D. M.-B..
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia wniósł A. H. prowadzący indywidualną praktykę lekarską w B. przy ul. D. [...].
W odwołaniu zarzucono naruszenie wynikających z art. 134 ustawy o świadczeniach zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w tym w szczególności zasady równego traktowania, zasady zachowania uczciwej konkurencji, zasady bezstronnego i uczciwego prowadzenia negocjacji w części niejawnej co do liczby i ceny świadczeń, zasady jawności i zasady zapewnienia pacjentom równego dostępu do świadczeń zdrowotnych finansowanych przez N. F. Z..
W piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. stanowiącym uzupełnienie odwołania A. M. podniósł dodatkowo, że oferta A. P. –S. i W. S. winna podlegać odrzuceniu bowiem nie dopełnili oni obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia podmiotu leczniczego od odpowiedzialności cywilnej wynikającego z ustawy o działalności leczniczej.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] Dyrektor W. O. W. N. F. Z. w P. oddalił odwołanie A. H. od rozstrzygnięcia postępowania Nr [...] [...] w sprawie zawarcia na okres od dnia [...] lipca 2014 r. do dnia [...] czerwca 2017 r. umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne w zakresie świadczenia ogólnostomatologiczne.
Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 154 ust. 6 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Oddział Funduszu nie naruszył zasad prowadzenia przedmiotowego postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne w zakresie świadczenia ogólnóstomatologiczne. Organ ustosunkował się do zarzutów Odwołującego i stwierdził, że w trakcie prowadzonego postępowania nie doszło do naruszenia interesu prawnego Odwołującego, co skutkowało oddaleniem odwołania.
Na skutek wniesionego przez A. H. wniosku o ponowne rozpoznania sprawy Dyrektor W. O. W. N. F. Z. w P. zaskarżoną decyzją Nr [...] z [...] lipca 2014 r. utrzymał w mocy decyzję z [...] czerwca 2014 r.
W motywach rozstrzygnięcia Dyrektor W. O. W. N. F. Z. w P. wskazał, że w postępowaniu nr [...], prowadzonym w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia na okres od dnia [...] lipca 2014 r. do [...] czerwca 2017 r. umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie usług ogólnostomatologicznych oferty złożyli: A. H., D. M.-B., A. P.-S. i W. S. oraz J. H.. Przedmiotowe postępowanie organ przeprowadził w oparciu o przepisy: rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego (Dz. U. z 2013 r., poz. 1462), zarządzenia Nr 77/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 12 grudnia 2013 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne, zarządzenia Nr 57/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 października 2013 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zmienionego zarządzeniem Nr 74/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 12 grudnia 2013 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie warunków postępowania dotyczących umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zarządzenia Nr 3/2014/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Dalej organ wskazał, że wszystkie oferty zostały zakwalifikowane do części niejawnej postępowania jako spełniające wymagane warunki. Fakt spełnienia wszystkich wymaganych warunków przez oferentów nie skutkował jednak dokonaniem wyboru oferty, a jedynie pozwalał na dokonanie oceny i porównania ofert.
Dyrektor W. O. W. N. F. Z. w P. wskazał dalej, że stosownie do art. 148 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz do § 1 ust. 1 zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 stycznia 2014 r., Nr 3/2014/DSOZ w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcie umowy o udzielnie świadczeń opieki zdrowotnej, oceny ofert, odrębnie w odniesieniu do każdego z miejsc udzielania świadczeń, dokonywano według następujących kryteriów:
1. jakość udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej, ocena poprzez
a) kwalifikacje personelu, jego umiejętności oraz doświadczenie (maksymalnie 40,00 pkt)
b) wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną (maksymalnie 15,00 pkt),
c) zewnętrzną ocenę potwierdzoną certyfikatami (maksymalnie 5,00 pkt),
d) wyniki ostatniej kontroli przeprowadzonej przez N. F. Z. i zakończonej wystąpieniem pokontrolnym z uwzględnieniem ewentualnych zastrzeżeń wniesionych do dyrektora oddziału wojewódzkiego N. F. Z. do wystąpienia pokontrolnego (wyniki kontroli odnoszą się do całego okresu obowiązywania umowy zawartej na realizację świadczeń w danym zakresie świadczeń, obowiązującej w roku poprzedzającym rok, którego dotyczy postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej) (do -5,00 pkt);
2. dostępność do świadczeń opieki zdrowotnej - oceniana poprzez:
- liczbę dni i godziny pracy w harmonogramie pracy i organizację przyjęć świadczeniobiorców (maksymalnie 15,00 pkt),
- brak barier dla osób niepełnosprawnych (maksymalnie 5,00 pkt),
- ciągłość udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej - oceniana poprzez realizację procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń w dniu złożenia oferty na podstawie umowy zawartej z dyrektorem oddziału wojewódzkiego N. F. Z. (maksymalnie 5,00 pkt).
- cena świadczeń opieki zdrowotnej - oceniana poprzez odniesienie ceny jednostki rozliczeniowej zaproponowanej przez oferenta w ofercie lub stanowiącej końcowy wynik negocjacji w stosunku do ceny oczekiwanej przez N. F. Z. w danym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy (maksymalnie 20,00 pkt), przy czym maksymalna liczba punktów oceny w zakresie kryterium ceny: s = waga skalująca określona została w załączniku nr [...] i wynosi 20,00 pkt, podstawą do oceny kryterium ceny jest porównanie ceny oferty z cena oczekiwaną, a ceną oczekiwaną przez N. F. Z. jest cena wynikająca z wartości zamówienia i planowanej liczby świadczeń opieki zdrowotnej w danym rodzaju i zakresie wskazanych przez Oddział W. N. F. Z..
W dniu [...] maja 2014 r. nastąpiło rozstrzygnięcie przedmiotowego postępowania konkursowego.
Komisja konkursowa na podstawie art. 142 ust. 5 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dokonała wyboru ofert celem zawarcia umowy w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym, a następnie w rozstrzygnięciu uwzględniła wybrane oferty, tj. oferty, które w rankingu końcowym zajęły miejsca od 1 do 2. Dokonanie wyboru powyższych ofert wyczerpało środki finansowe, które zamawiający przeznaczył na świadczenia będące przedmiotem postępowania, w sposób uniemożliwiający wybranie następnej w rankingu końcowym oferty.
O miejscu w rankingu zadecydowała punktacja jaką odwołujący otrzymał za wszystkie kryteria oceny ofert, a także punktacja, jaką uzyskali pozostali oferenci, biorący udział w postępowaniu. Ostatnia wybrana oferta - zajmująca miejsce 2 w rankingu końcowym - uzyskała 44,79 punktów.
Oferta złożona przez odwołującego się, podobnie jak oferta J. H. nie została wybrana. Organ przedstawił ranking oferentów wraz z liczbą uzyskanych przez nich punktów.
Komisja konkursowa podjęła decyzję o niewybraniu oferty złożonej przez A. H., gdyż liczba punktów jaką uzyskała oferta w toku oceny jest mniejsza w stosunku do ofert, które wybrano w trakcie prowadzonego postępowania.
W ocenie Dyrektora W. O. W. N. F. Z. w P. porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dokonane zostało zgodnie z art. 148 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i na podstawie przepisów zarządzenia Nr 3/2014/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Liczba punktów, która z uwagi na wyczerpanie ograniczonych środków finansowych pozostających w dyspozycji Oddziału NFZ, w przedmiotowym postępowaniu, kwalifikowała ofertę do podpisania umowy o udzielenie świadczeń wynosiła 44,79 pkt. I właśnie oferent, którego oferta w toku prowadzonego postępowania konkursowego uzyskała łączną liczbę oceny 44,79 pkt, został wskazany jako ostatni z tych, z którymi Oddział Narodowego Funduszu Zdrowia zawrze umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne w zakresie świadczenia ogólnostomatologiczne.
Następnie organ wskazał, że w postępowaniu konkursowym pytania ankietowe opracowane zostały zgodnie z treścią załącznika nr 3 "Wymagania dla świadczeniodawców oraz warunki i zasady udzielania świadczeń w rodzaju leczenie stomatologiczne" do zarządzenia nr 77/2013/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 12 grudnia 2013 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne oraz załącznika nr 1 (tabela nr 2) "Warunki realizacji świadczeń ogólnostomatologicznych" do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r, w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego.
Organ przytoczył następnie odpowiedzi jakie udzielali biorący udział w konkursie oferenci i liczbę punktów jakie za nie otrzymali.
Na pytanie dotyczące kryterium ciągłości Odwołujący i D. M.–B. odpowiedzieli "Tak", za co otrzymali 5 pkt, pozostali oferenci odpowiedzieli "Nie" i nie otrzymali punktów.
Na pytanie dotyczące kryterium jakości czy czas pracy lekarzy dentystów ze specjalnością I stopnia w dziedzinie stomatologii ogólnej, chirurgii stomatologicznej lub stomatologii dziecięcej wynosi powyżej 75% czasu pracy wszystkich lekarzy w poradni? oferent D. M.-B. udzieliła odpowiedzi "Tak" za co otrzymała 14,28 pkt, pozostali oferenci w tym Odwołujący odpowiedział "Nie", za co nie otrzymała punktów.
Na pytania dotyczące kryterium dostępności, czy praca lekarza w sobotę trwa co najmniej 6 godzin, proporcjonalnie do liczby etatów przeliczeniowych, Odwołujący udzielił odpowiedzi "Tak", za co otrzymał 7,5 pkt, pozostali oferenci udzielili odpowiedzi "Nie", za co nie otrzymali punktów. Na pytanie czy praca lekarza w poradni w godzinach popołudniowych (do godziny 18) wynosi powyżej jednego dnia na każde 0,5 etatu przeliczeniowego? Odwołujący odpowiedział "Nie", za co nie dostał punktów, a pozostali oferenci odpowiedzieli "Tak" za co otrzymali po 7,5 pkt.
Nadto w kwestii ceny jednostki rozliczeniowej oferent A. P.-S. i W. S. zaoferował cenę jednostki rozliczeniowej na poziomie [...] zł, za co otrzymał 17,89 pkt w dokonywanej ocenie oferty z uwzględnieniem kryterium ceny. O. J. Hajdasz zaoferowała cenę jednostki rozliczeniowej na poziomie [...] zł, za co otrzymała 14,38 pkt w dokonywanej ocenie oferty z uwzględnieniem kryterium ceny. Odwołujący zaoferował cenę jednostki rozliczeniowej na poziomie [...] zł, za co otrzymał 10,87 pkt w dokonywanej ocenie oferty z uwzględnieniem kryterium ceny. Oferent D. M.-B. zaoferowała cenę jednostki rozliczeniowej na poziomie [...] zł, za co otrzymała 10 pkt w dokonywanej ocenie oferty z uwzględnieniem kryterium ceny.
Odnosząc się do zarzutu odwołującego się, że został przez komisję konkursową wprowadzony w błąd, gdyż przekazane mu zostały informacje, że powinien wyrazić zgodę na zmniejszenie liczby świadczeń, bez potrzeby obniżania ceny, organ wskazał, że odwołujący podpisał protokół końcowy z negocjacji bez zastrzeżeń, co powoduje, że twierdzenie Odwołującego o wprowadzeniu go w błąd, nie znajduje oparcia w materiale dowodowym. Uchylenie się od skutków oświadczenia woli zawartego w protokole negocjacji nie może być zatem uznane z uwagi na brak jego podstaw faktycznych. Przedmiotem negocjacji są tak cena jak i ilość świadczeń. Jednakże, w szczególności w stosunku do ceny, komisja konkursowa nie ma obowiązku wykazywania inicjatywy negocjacyjnej, inicjatywa ta nie jest bowiem zastrzeżona wyłącznie dla komisji konkursowej. Fundusz był gotowy kupić usług odwołującego za ustalona z nim cenę, będącą jednocześnie ceną niższą niż oczekiwanej. Na przedmiotowy konkurs złożono jednak oferty, które uzyskały wyższą ocenę punktową i jako najkorzystniejsze zostały wybrane w celu zawarcia umowy. Organ wskazywał, że odwołujący chcąc zwiększyć swoje szanse na wygranie konkursu ofert mógł zaproponować cenę niższą, czego jednakże nie uczynił.
Ponadto organ, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych zwrócił uwagę, że negocjacje z oferentami prowadzą do ustalenia dwóch niezbędnych składników oferty, tj. liczby i ceny oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej. Negocjacje zmierzają do ostatecznego ustalenia ceny za udzielane świadczenia oraz liczby planowanych świadczeń. Celem negocjacji nie jest zawarcie umowy, lecz ostateczne ustalenie dwóch niezbędnych składników oferty zmierzające do wyłonienia najkorzystniejszej ze złożonych ofert. Również podpisanie protokołu końcowego z negocjacji nie stanowi gwarancji zawarcia umowy. Wobec powyższego, wskazać należy na niekwestionowane prawo do zgłaszania uwag do protokołu.
Odnosząc się do zarzutu, że odrzuceniu winna podlegać oferta nie spełniająca warunków koniecznych dla prowadzenia działalności leczniczej, gdyż oferent nie dopełnił obowiązku zawarcia obowiązkowej umowy odpowiedzialności cywilnej podmiotu leczniczego, organ wskazał, że oferent A. P.-S., W. S. załączył oświadczenie, zgodnie z którym umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy z N. F. Z. na świadczenie leczenia stomatologicznego. Podkreślić należy, iż na podstawie § 13 ust. 1 pkt 6 zarządzenia Nr 57/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 października 2013 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zmienionego zarządzeniem Nr 74/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 12 grudnia 2013 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie warunków postępowania dotyczących umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, oferta w formie pisemnej powinna zawierać kopię polisy lub innego dokumentu potwierdzającego zawarcie przez oferenta umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej oferenta za szkody wyrządzone w związku z udzielaniem świadczeń w zakresie przedmiotu postępowania na okres obowiązywania umowy; oferent może złożyć taką umowę przedwstępną lub inny dokument, w tym także oświadczenie stwierdzające, że umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy.
Oświadczenie oferenta z dnia [...] marca 2014 r., że umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy z N. F. Z. na świadczenie leczenia stomatologicznego spełnia zatem wymagania z § 13 ust. 1 pkt 6 zarządzenia Nr 57/2013/DSOZ, zmienionego zarządzeniem Nr 74/2013/DSOZ z dnia 12 grudnia 2013 r. Nadto organ wskazał, że udokumentowanie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej wymagane może być dopiero w dniu rozpoczęcia realizacji umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej. Skoro oferent A. P.-S., W. S. posiada wpis do rejestru podmiotów leczniczych, uzasadnione jest przekonanie, że spełniono wszystkie wymogi do posiadania takiego wpisu. Brak jest jednocześnie podstaw do przyjęcia, iż niezłożenie polisy do organu prowadzącego rejestr podmiotów leczniczych stanowi podstawę do wykreślenia go z rejestru stosownie do art. 108 ust, 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 roku o działalności leczniczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 217 ze zm.). Nadto Oddział Wojewódzki NFZ nie prowadzi rejestru podmiotów leczniczych. Ten ostatni jest uprawniony i zobowiązany bazować na wpisach dokonanych przez powołane do tego organy. Wobec powyższego bezzasadny jest zarzut Odwołującego, iż wybrany oferent nie spełnił warunków prowadzenia działalności leczniczej na dzień złożenia oferty. Prawo prowadzenia działalności leczniczej trwa tak długo, póki organ rejestrowy nie dokona wykreślenia podmiotu leczniczego z rejestru.
W kwestii zarzutu dotyczącego naruszenia zasady równego traktowania oferentów przez Oddział W. N. F. Z. w zakresie zmiany harmonogramu udzielanych świadczeń, organ wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu w stosunku do żadnego z oferentów biorących udział w postępowaniu nie praktykowano "ponownego przeliczania punktów i dokonywania korekt po weryfikacji odpowiedzi dotyczących pytań rankingujących".
Odnosząc się do zarzutu, w treści którego odwołujący się zanegował niemożność zmiany oferty po jej złożeniu, organ wskazał, że każdy oferent, w tym także A. H., składając w postępowaniu ofertę, złożył pisemne oświadczenie, zgodnie z treścią którego oświadczył, że zapoznał się z przepisami zarządzenia Nr 57/2013/DSOZ oraz z warunkami zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania. Stosownie do § 7 ust. 1 Zarządzenia Nr 77/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 12 grudnia 2013 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne, świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu w sprawie zawarcia i realizacji umowy w rodzaju leczenie stomatologiczne obowiązany jest spełniać wymagania określone w załącznikach do tego zarządzenia oraz przepisach odrębnych, a także te dotyczące dostępności do świadczeń, określone w § 8 tego zarządzenia.
Dalej organ wskazał, że, A. H. na pytanie w rozdziale 7.3.1 części VIII formularza ofertowego o treści "Czy minimalny czas pracy jednego lekarza wynosi 15 godzin w tygodniu (0,5 etatu przeliczeniowego)?, udzielił odpowiedzi cyt. "Spełniam warunek w dniu złożenia oferty i będę go spełniał od początku obowiązywania umowy". Następnie odwołujący zadeklarował realizację świadczeń na poziomie 9.000 punktów, co stanowi 3/4 etatu przeliczeniowego i wynosi 22 godziny 30 minut (15 godzin na każde pół etatu przeliczeniowego x 0,75).
Powyższe w ocenie organu oznaczało, że odwołujący zmienił harmonogram świadczeń, tak by wskazywał 22 godziny i 30 minut pracy lekarza dentysty w wymiarze tygodniowym. Dokonana przez odwołującego zmiana harmonogramu udzielania świadczeń stanowiła zaś de facto zmianę czasu pracy lekarza, a zatem wiązała się ze zmianą oferty. Zgodnie zaś z § 17 ust. 4 zarządzenia Nr 57/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 października 2013 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oferent jest związany ofertą do czasu rozstrzygnięcia postępowania. Z kolei ust. 1 powołanego paragrafu stanowi, iż oferent może uzupełnić złożoną przez siebie ofertę jednakże pod warunkiem, że oddział Funduszu otrzyma pisemne powiadomienie o uzupełnieniu oferty przed upływem terminu składania ofert. Mając na uwadze powyższe, nie można podzielić twierdzenia Odwołującego o możliwości zmiany złożonej w postępowaniu nr [...] oferty.
Dalej Dyrektor O. W. N. F. Z. wskazał, że nie znajduje podstaw dla negowania warunków wyboru ofert, uznając te ostatnie za jednoznaczne, precyzyjne, pozbawione sprzeczności oraz niedyskryminujące oferenta wobec Narodowego Funduszu Zdrowia. Oferent, który w postępowaniu o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej kwalifikowany jest jako podmiot profesjonalnie trudniący się świadczeniem oferowanych przez siebie usług oraz jako przedsiębiorca zobowiązany jest do dokonania szczególnej staranności przy wykonywaniu czynności z zakresu przedmiotu działania. Na decyzję Dyrektora W. O. W. N. F. Z. Nr [...], wydaną dnia [...] lipca 2014 roku.
Z decyzją powyższą nie zgodził się A. H., który działając przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł w terminie prawem przewidzianym skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W skardze zarzucono naruszenie następujących przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w zw. z art.18 ust. 1 pkt 5 oraz ust. l oraz art. 25 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 217, z późn. zm.) poprzez przyjęcie, iż oferta podmiotu wykonującego działalność leczniczą, który prowadzi tę działalność przed dniem złożenia oferty w postępowaniu konkursowym prowadzonym przez NFZ, nie podlega odrzuceniu w przypadku nieposiadania przez ten podmiot obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej,
2. art. 142 ust. 6 oraz art. 136 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez uznanie, iż zmiana oferty przez Skarżącego w zakresie liczby udzielanych świadczeń na etapie negocjacji i związanej z tym zmiany harmonogramu godzin pracy poradni nie powoduje zmiany punktacji w przypadku spełnienia - po dokonaniu ww. zmiany - warunków dodatkowo punktowanych, pomimo iż takie stanowisko jest sprzeczne z istotą negocjacji oraz narusza zasadę równego traktowania oferentów,
3. art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności niewyjaśnienie okoliczności związanych z zarzutem naruszenia zasady równego traktowania oferentów i zasady zachowania uczciwej konkurencji oraz bezstronności podczas prowadzenia negocjacji przez komisję konkursową w części niejawnej konkursu, która wprowadziła Skarżącego w błąd zapewniająco braku potrzeby obniżenia ceny świadczeń w odpowiedzi na jego propozycję w tej kwestii podczas niejawnej części konkursu.
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji.
W skardze pełnomocnik Skarżącego uzasadniając swoje zarzuty, podnosił naruszenie zasady równego traktowania i zasady uczciwej konkurencji z art. 134 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zasady bezstronnego i uczciwego prowadzenia negocjacji w części niejawnej postępowania konkursowego, co do liczby i ceny świadczeń, a także wprowadzenia skarżącego w błąd przez komisję konkursową, że Skarżący zaproponował obniżkę ceny, co zostało przez Komisję odrzucone wskazał, iż został wprowadzony w błąd przez komisję konkursową, wobec czego Skarżący uchyla się od skutków swojego oświadczenia woli zawartego w protokole końcowym negocjacji. Pełnomocnik Skarżącego wskazał, iż kontroferent A. P.-S., W. S. nie dopełnił obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej podmiotu leczniczego, wynikającego z ustawy o działalności leczniczej i wskazał, iż oferta tego oferenta winna podlegać odrzuceniu.
W skardze Skarżący w pełni podtrzymał dotychczasowe zarzuty wnioski i wywody zawarte w odwołaniu i wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor W. O. W. N. F. Z. w P. wniósł o jej oddalenie powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji po ponownym rozpoznaniu sprawy.
W piśmie procesowym z [...] grudnia 2014 r. skarżący powołał się na podsumowania wyników kontroli NIK przeprowadzonej w Ministerstwie Zdrowia, Centrali NFZ oraz pięciu Oddziałach Wojewódzkich NFZ, w tym W., zawartych w raporcie z [...] marca 2014r. gdzie stwierdzono poważne nieprawidłowości procesach kontraktowania, zwłaszcza w toku negocjacji z oferentami. Stwierdzono zwłaszcza brak udokumentowania przebiegu powyższych negocjacji oraz brak uzasadnień propozycji negocjacyjnych Funduszu.
Uczestnicy postępowania A. P.-S. oraz W. S. przedłożyli kserokopię potwierdzenia zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z dnia [...] czerwca 2014r.
Wojewódzki sąd administracyjny w P. wyrokiem z dnia [...] grudnia 2014 r., sygn. II S.A./Po [...] oddalił skargę A. H..
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż przepis art. 149 ust. 1 ustawy o świadczeniach wylicza przypadki, kiedy Komisja obligatoryjnie musi odrzucić ofertę, w tym jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach. W związku z tym zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 6 Zarządzenia Nr 57/2013/DSOZ Prezesa NFZ oferta w formie pisemnej powinna zawierać kopię polisy lub innego dokumentu potwierdzającego zawarcie przez oferenta umowy ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej oferenta za szkody wyrządzone w związku z udzieleniem świadczeń w zakresie przedmiotu postępowania oraz na okres obowiązywania umowy. Z przepisu wynika dalej, że oferent może złożyć w tym zakresie przedwstępną umowę lub inny dokument, w tym oświadczenie stwierdzające, że taka umowa ubezpieczenia zostanie zawarta na okres objęty umową (§ 13 ust. 1 pkt 6 zarządzenia). Oznacza to, że wystarczające jest by oferta zawierała stosowne oświadczenie stwierdzające, że umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy. Z akt sprawy wynika, że oferent A. P.-S. oraz W. S. takie oświadczenie w wystarczającej treści dołączył do oferty (k. 31 akt adm.), zatem dopełnili wymogów prawidłowego złożenia oferty, skutkiem czego nie zaistniała przesłanka odrzucenia oferty, jak tego domagał się skarżący.
Sąd wskazał nadto w uzasadnieniu, iż podziela argumentację organu, że skoro oferent A. P.-S. oraz W. S. posiadał wpis do rejestru podmiotów leczniczych, to uzasadnione jest przekonanie, że spełniał wszystkie wymogi do posiadania takiego wpisu i dopóki korzystał z wpisu do rejestru podmiotów leczniczych nie można czynić zarzutu nie spełniają jakiegoś warunku koniecznego do uzyskania wpisu, w szczególności, że nie posiadają polisy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia zasady równego traktowania oferentów Sąd wskazał, że nie dopatrzył się podniesionych nieprawidłowości, bowiem oferentom udostępniono na takich samych zasadach wszelkie wyjaśnienia i informacje oraz dokumenty związane z zawarciem umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej. Jak wskazano powyżej przedmiotem negocjacji jest cena oraz ilość świadczeń, a z uwagi na specyfikę postępowania konkursowego komisja konkursowa nie ma obowiązku wykazywania inicjatywy negocjacyjnej. Z protokołu końcowego negocjacji wynika nadto, że protokół ten zawiera ostateczne stanowisko stron w procesie negocjacji co do ilości i ceny w kwocie [...]jednostek po cenie 1,13 (k. załącznik 31 do oferty skarżącego). Do protokołu tego nie zgłoszono także żadnych uwag, co oznacza że skarżący nie wyraził woli obniżenia wartości punktu jednostkowego w toku negocjacji. Powyższe w ocenie Sądu oznaczało, że twierdzenie skarżącego o wprowadzeniu go w błąd w toku negocjacji nie znajduje poparcia w materiale dowodowym sprawy.
Sąd zauważył wreszcie, że Komisja dokonała wyboru w oparciu o całkowitą liczbę punktów uzyskanych przez oferentów, przy czym punkty za cenę i ilość jednostek stanowiły tylko jeden z kryteriów punktacji. Z akt sprawy wynika, że jeden z wybranych oferentów D. M.-B. zaproponowała najwyższą cenę i za ilość i cenę jednostek uzyskała najmniejszą liczbę punktów, ale w całościowej punktacji uzyskała najwyższą liczbę punktów ( ranking końcowy załączony do protokołu z posiedzenia komisji z [...] maja 2014r.). Wskazuje, to że najniższa cena jednostki wcale nie decydowała o wyborze oferenta, oferent który zaproponował najniższą cenę nie został wybrany w toku postępowania przez Komisję. Z akt sprawy wynika, też że Komisja wysoko punktowała jakość udzielanych świadczeń w zakresie pracy lekarzy specjalistów posiadających specjalizację I czy II stopnia oraz dostępność do świadczeń poprzez pracę w godzinach popołudniowych, gdzie kontroferenci Skarżącego uzyskali większą liczbę punktów. Skarżący uzyskał także punkty za ciągłość realizacji świadczeń na podstawie dotychczasowych umów z Funduszem, co oznacza również, że znane mu są zasady wyboru oferentów w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki stomatologicznej.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zarzuty skarżącego nie znalazły potwierdzenia w aktach sprawy, w konsekwencji należało uznać je za niezasadne.
Orzekający w sprawie Sąd nie dopatrzył się także naruszeń procedury przeprowadzenia przedmiotowego konkursu w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, czy przepisy wykonawcze.
Skargę kasacyjna od powyższego wyroku wywiódł A. H. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania mające istoty wpływ na wynik sprawy, to jest:
1. art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. jedn. Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 z .) w zw. z art. 17 ust, 1 pkt 4a) oraz art. 25 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 217 z .) poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż w postępowaniu konkursowym prowadzonym przez N. F. Z. oferta podmiotu wykonującego działalność leczniczą, który prowadzi tę działalność przed dniem złożenia oferty, nie podlega odrzuceniu w przypadku nieposiadania przez ten podmiot obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, a złożenie oświadczenia o zamiarze zawarcia umowy ubezpieczenia OC .zastępuje spełnienie warunku obligatoryjnego określonego w przepisie art. 17 ust. 1 pkt 4a) ustawy o działalności leczniczej, co powoduje, że § 13 ust. 1 pkt. 6 Zarządzenia nr 57/2013r/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 października 2013 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej jest sprzeczny z przepisami rangi ustawowej;
2. art. 142 ust. 6 i 7 i art. 142 ust. 6 i 7 w zw. z art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez błędną wykładnię art. 142 ust. 6 i 7 polegającą na uznaniu, iż dopuszczalna zmiana oferty dokonana na etapie negocjacji przez Skarżącego w zakresie liczby udzielanych świadczeń i związana z tym zmiana harmonogramu godzin pracy poradni nie skutkuje przyznaniem dodatkowych punktów w związku ze spełnieniem warunku dodatkowo punktowanego pracy w godzinach popołudniowych w przeliczeniu do wymiaru czasu pracy, pomimo iż takie stanowisko jest sprzeczne z istotą negocjacji oraz narusza zasadę równego traktowania oferentów, a także błędną wykładnię przepisu art. 148 pkt 1, polegającą na uznaniu, że brak wymagania zapewnienia świadczeń rentgenodiagnostyki na obszarze objętym postępowaniem konkursowym nie narusza kryterium dostępności do świadczeń w ramach ubezpieczenia zdrowotnego;
3. art. 1 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2012r., Nr 270) w związku z art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie mające istotny wpływ na wynik sprawy i zaniechanie przez sąd wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz oddalenie skargi, pomimo iż w toku postępowania administracyjnego nie wyjaśniono wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności niewyjaśniane pozostały okoliczności związane z zarzutem naruszenia zasady równego traktowania oferentów i zasady zachowania uczciwej konkurencji oraz bezstronności podczas prowadzenia negocjacji przez komisję konkursową w części niejawnej konkursu, która wprowadziła Skarżącego w błąd zapewniając o braku potrzeby obniżenia ceny świadczeń w odpowiedzi na jego propozycję w tej kwestii, a także niedostatecznego udokumentowania rzeczywistego przebiegu tego etapu procesu kontraktowania świadczeń;
4. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2012r., Nr 270) poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu wszystkich zarzutów Skarżącego zawartych w skardze, a mianowicie braku odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do zarzutu naruszenia zasady równego traktowania oferentów poprzez nieprzyznanie dodatkowych punktów Skarżącemu w związku ze spełnieniem warunku dodatkowo punktowanego pracy w godzinach popołudniowych w przeliczeniu do wymiaru czasu pracy po dokonaniu dopuszczalnej zmiany oferty w zakresie harmonogramu godzin pracy poradni po zmniejszeniu liczby deklarowanych świadczeń na etapie negocjacji (zarzutu podniesionego również w skardze kasacyjnej - pkt. 2 powyżej).
Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. II GSK 1288/15 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd II instancji wskazał, że uwzględnił pierwszy zarzut skargi kasacyjnej odnoszący się do okoliczności związanych z posiadaniem obowiązkowej polisy OC przez podmioty, których oferta została wybrana.
Uzasadniając to stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż ma rację strona skarżąca kasacyjnie, że podnoszona kwestia braku posiadania przez konkurentów A. P.-S. i W. S., których oferta została wybrana, obowiązkowej polisy OC, wymaganej na dzień wpisu do rejestru podmiotów leczniczych nie została wyjaśniona w sposób właściwy z punktu widzenia art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach. Przepis ten stanowi, że odrzuca się ofertę jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach.
Zgodnie bowiem z 136b ust. 1 pkt 1 u.ś.o.z. świadczeniodawca będący podmiotem wykonującym działalność leczniczą podlega obowiązkowi ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Według art. 17 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej ( tj. Dz.U.2013.217) podmiot leczniczy jest obowiązany zawrzeć w zakresie określonym w art. 25 ust. 1 umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.
W myśl art. art. 25 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej obowiązek ubezpieczenia powstaje najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień rozpoczęcia wykonywania działalności leczniczej. Stosownie do przepisu art. 25 ust. 3 tej ustawy, kierownik niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od zawarcia umowy, o której mowa w ust. 1, przekazuje organowi prowadzącemu rejestr, o którym mowa w art. 100, dokumenty ubezpieczenia potwierdzające zawarcie umowy ubezpieczenia wystawione przez ubezpieczyciela, zaś informacje dotyczące ubezpieczenia, o których mowa w art. 25 ust. 3 cyt. ustawy podlegają wpisowi do rejestru, o czym stanowi przepis art. 106 ust. 3 pkt 13 ustawy o działalności leczniczej. Dane dotyczące umowy ubezpieczenia wpisuje się w rubryce 21, co wynika z przepisu § 5 ust. 1 pkt 21 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 września 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych objętych wpisem do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą oraz szczegółowego trybu postępowania w sprawach dokonywania wpisów, zmian w rejestrze oraz wykreśleń z tego rejestru.(Dz.U.2014.325) stanowiącego, że w rubryce dwudziestej pierwszej - informacje o ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy, a w przypadku gdy podmiot leczniczy zawarł umowę ubezpieczenia z tytułu zdarzeń medycznych - także informacje o tym ubezpieczeniu: a) w polu pierwszym - okres ubezpieczenia (od dnia .... do dnia ....), b) w polu drugim - zakres ubezpieczenia, c) w polu trzecim - sumę gwarancyjną (dla wszystkich zdarzeń) oraz sumę ubezpieczenia (dla wszystkich zdarzeń).
Przepis art. 107 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej przewiduje natomiast dla podmiotu wykonującego działalność leczniczą, wpisanego do rejestru obowiązek zgłaszania organowi prowadzącemu rejestr wszelkich zmian danych objętych rejestrem w terminie 14 dni od dnia ich powstania. W przypadku niezgłoszenia zmiany danych objętych rejestrem w terminie, o którym mowa w ust. 1, organ prowadzący rejestr może, w drodze decyzji administracyjnej, nałożyć na podmiot wykonujący działalność leczniczą karę pieniężną w wysokości do dziesięciokrotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę określonego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności( art. 107 ust. 2 ww. ustawy). W przypadku praktyk zawodowych lekarzy uchwałę w sprawie nałożenia kary pieniężnej podejmuje właściwa okręgowa rada lekarska ( art. 107 ust. 3 ww. ustawy).
Dalej Naczelny Sąd administracyjny wskazał, że te nie były usprawiedliwione zarzuty zawarte w pkt 2, 3 i 4 petitum skargi kasacyjnej kwestii przeprowadzenia negocjacji i skutków z tym związanych, dotyczących przyznania dodatkowych punktów za pracę w godzinach popołudniowych.
Naczelny Sąd Administracyjny za słuszne uznał stanowisko Sądu I instancji, że w aktach sprawy brak jest dowodu, aby w toku negocjacji doszło do nieprawidłowości bądź manipulacji i co za tym idzie nie zostało wykazane aby zaistniały podstawy do uchylenia się od skutków oświadczenia woli przez strony negocjacji.
Sąd odwoławczy wskazał wreszcie, że choć możliwość zmiany oferty w trybie negocjacji przewiduje art. 142 ust. 6 u.ś.o.z., z którego wynika, że zmiana taka może nastąpić co do liczby planowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz ceny za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej, to jednak na tym etapie postępowania nie jest już dopuszczalna korekta innych warunków oferty objętych pytaniami ankietowymi, do których niewątpliwie należał także harmonogram pracy lekarzy. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił też zasadności zarzutów skargi dotyczących nieprzyznania dodatkowych punktów związanych ze zmianą liczby świadczeń, wynikającej ze spełnienia warunku dodatkowo punktowanego, a mianowicie pracy w godzinach popołudniowych w przeliczeniu do wymiaru czasu pracy.
Formułując wytyczne co do dalszego postępowania Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę winien wziąć pod uwagę powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądu kasacyjnego przepisy prawa i ocenić kwestię prawidłowości wydanych w sprawie rozstrzygnięć Dyrektora WOW NFZ w kontekście zgodności z prawem działania organów , a co za tym idzie czynności podejmowanych przez komisję konkursową, która dopuściła do udziału w konkursie podmiot nie posiadający w treści wpisu do rejestru jakiejkolwiek polisy OC w dacie rozpoczęcia swojej działalności.
Występujący na rozprawie w dniu [...] marca 2017 r. pełnomocnik skarżącego wnosił i wywodził jak dotychczas, a sam skarżący popierał stanowisko swojego pełnomocnika. Pełnomocnik organu wnosił o oddalenie skargi. Pełnomocnik uczestników postępowania wnosił o oddalenie skargi oraz przedłożył do akt wypis z księgi rejestrowej obrazujący stan na dzień [...] marca 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a." ), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Dokonując kontroli legalności podjętych przez organ administracji rozstrzygnięć, Sąd stosownie do zapisu art. 134 P.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.
Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji, Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora W. O. W. N. F. Z. w P. z dnia z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] oddalającą odwołanie A. H. od rozstrzygnięcia postępowania Nr [...] [...] w sprawie zawarcia na okres od dnia [...] lipca 2014 r. do dnia [...] czerwca 2017 r. umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne, albowiem trafny okazał się podniesiony w skardze zarzut uwzględnienia w toku tegoż postępowania i w następstwie tego dokonania wyboru oferty świadczeniodawcy: A. P.-S., W. S. S. S. C., która to oferta podlegała odrzuceniu.
Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora W. O. W. N. F. Z. decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] wydana w następstwie odwołania A. H. prowadzącego indywidualną praktykę lekarską w B. od rozstrzygnięcia postępowania nr [...] w sprawie zawarcia na okres od dnia [...] lipca 2014 r. do dnia [...] czerwca 2017 r. umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne w zakresie świadczeń ogólnostomatologicznych.
Przed przystąpieniem do szczegółowych rozważań Sąd pragnie w tym miejscu wskazać, iż ze względu na okoliczność, że przedmiotowe postępowanie sądowadministracyjne dotyczy kontroli zgodności z prawem decyzji wydanej [...] lipca 2014 r., a dotyczącej rozpatrzenia odwołania od rozstrzygnięcia konkursu przeprowadzanego w okresie od [...] marca 2014 r. do [...] marca 2014 r. (data rozstrzygnięcia konkursu) wszelkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, jak też postanowienia aktów wykonawczych do tych ustaw, w tym w szczególności zarządzeń Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wszelkie czynione w niniejszym uzasadnieniu odwołania do treści powyższych aktów dotyczą ich brzmienia obowiązującego na dzień rozstrzygania zaskarżonego konkursu, chyba, że w uzasadnieniu wskazane zostanie, iż chodzi o regulacje w brzmieniu obowiązującym w innej dacie, w tym obecnie.
Tryb postępowania w sprawie zawarcia ww. umowy oraz środki odwoławcze przysługujące od tego postępowania zostały uregulowane w ustawie dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.).
Zgodnie z art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154.
Stosownie do art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu może wnieść do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania, odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania. Po rozpatrzeniu odwołania dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą odwołanie (art. 154 ust. 3 ustawy o świadczeniach). Od tej decyzji świadczeniodawcy przysługuje wniosek do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu o ponowne rozpoznanie sprawy, a następnie skarga do sądu administracyjnego (art. 154 ust. 4 i 8 ustawy o świadczeniach).
Dalej wskazać należy, iż art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach kreuje nie tylko uprawnienia świadczeniodawców do wnoszenia środków odwoławczych od wyników postępowań w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, ale również określa niezbędne przesłanki determinujące wynik postępowań odwoławczych, jak i wynik sądowoadministracyjnej ich kontroli.
Dla uznania skuteczności wniesionych środków odwoławczych konieczne jest bowiem stwierdzenie, że w przeprowadzonym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej zostały naruszone zasady tego postępowania oraz ustalenie, że naruszenie to spowodowało uszczerbek w interesie prawnym strony.
Okoliczności powyższe zaistniały w niniejszej sprawie.
W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, unormowane w dziale VI ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych, stanowi swoistą, znaną tylko ustawie, procedurę zawarcia umowy w sprawie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Postępowanie to jest mocno sformalizowane. Ustawodawca stworzył obligatoryjnie stosowane szczególne wymagania dotyczące trybu przeprowadzenia tego postępowania. Szczegółowo tryb postępowania regulują przepisy działu VI ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (art. 132-161 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych) oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez N. F. Z., zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719), a także zarządzenia wykonawcze Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
Zgodnie z art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (w brzmieniu obowiązującym w dacie rozstrzygania konkursu) odrzuca się ofertę, jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3.
Przywołany w tym przepisie art. 146 ust. 1 pkt 3 tej samej ustawy stanowił natomiast, że Prezes Funduszu określa warunki wymagane od świadczeniodawców.
Dalej wskazać należy, iż zgodnie z 136b ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych świadczeniodawca będący podmiotem wykonującym działalność leczniczą podlega obowiązkowi ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Według art. 17 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej ( tj. Dz.U.2013.217) podmiot leczniczy jest obowiązany zawrzeć w zakresie określonym w art. 25 ust. 1 umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.
W myśl art. art. 25 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej obowiązek ubezpieczenia powstaje najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień rozpoczęcia wykonywania działalności leczniczej. Stosownie do przepisu art. 25 ust. 3 tej ustawy, kierownik niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od zawarcia umowy, o której mowa w ust. 1, przekazuje organowi prowadzącemu rejestr, o którym mowa w art. 100, dokumenty ubezpieczenia potwierdzające zawarcie umowy ubezpieczenia wystawione przez ubezpieczyciela, zaś informacje dotyczące ubezpieczenia, o których mowa w art. 25 ust. 3 cyt. ustawy podlegają wpisowi do rejestru, o czym stanowi przepis art. 106 ust. 3 pkt 13 ustawy o działalności leczniczej. Dane dotyczące umowy ubezpieczenia wpisuje sie w rubryce 21, co wynika z przepisu § 5 ust. 1 pkt 21 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 września 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych objętych wpisem do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą oraz szczegółowego trybu postępowania w sprawach dokonywania wpisów, zmian w rejestrze oraz wykreśleń z tego rejestru.(Dz.U.2014.325).
Aktem, w którym Prezes NFZ określił warunki wymagane od świadczeniodawców było zarządzenie nr 57/2013/DSOZ z dnia 2 października 2013 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Dokonując oceny charakteru prawnego przywołanego wyżej zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 października 2013 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zauważyć należy, iż upoważniając Prezesa Funduszu do określenia, m.in. kryteriów oceny ofert ustawodawca nie przesądził nazwy dokumentu zawierającego elementy wskazane w art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach. Jednocześnie przepis art. 102 ust. 5 ustawy o świadczeniach, zawierający otwarty katalog zakresu działań Prezesa Funduszu, w pkt 24 stanowi o podejmowaniu decyzji w sprawach określonych w ustawie. W przepisach ustawy o świadczeniach wymienione są zarówno decyzje (art. 163 ust. 2, art. 102 ust. 5 pkt 24), jak i decyzje administracyjne (art. 154 ust. 6 i art. 181 ust. 2), co pozwala na przyjęcie, iż pojęcie decyzji użyte w art. 102 ust. 5 pkt 24 obejmuje zarówno decyzje administracyjne jak i decyzje (niebędące decyzjami w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego) z zakresu kierowania ustawową i statutową działalnością Funduszu, podlegające kontroli ministra w ramach określonego ustawą nadzoru, które to rozstrzygnięcia mogą przyjąć różne nazwy. Nie ma przy tym przeszkód formalnoprawnych, by decyzje, w tym drugim znaczeniu, były określane, jako zarządzenia w ramach pragmatyki wykonywania ustawowych zadań przez Prezesa Funduszu.
Co za tym idzie przedmiotowe zarządzenie uznać należy za akt wewnętrznego kierownictwa, bezwzględnie wiążący w zakresie w jakim nie pozostaje w sprzeczności z aktami stanowienia prawa dla komisji konkursowych przeprowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 6 tego zarządzenia oferta w formie pisemnej powinna zawierać między innymi kopię polisy lub innego dokumentu potwierdzającego zawarcie przez oferenta umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej oferenta za szkody wyrządzone w związku z udzielaniem świadczeń w zakresie przedmiotu postępowania na okres obowiązywania umowy; oferent może złożyć także umowę przedwstępną lub inny dokument, w tym także oświadczenie, stwierdzające, że umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy.
Regulacja ta wyraźnie dopuszcza zatem złożenie przez oferenta oświadczenia stwierdzającego, iż umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy.
Wykładni tego postanowienia zarządzenia należy jednakże dokonywać z uwzględnieniem przywołanych już powyżej powszechnie obowiązujących przepisów rangi ustawowej i rozporządzeniowej. Skoro bowiem zarządzenie Prezesa NFZ nr 57/2013/DSOZ z dnia 2 października 2013 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej jest aktem wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego regulującym przebieg konkursu, to co za tym idzie musi być wykładane w sposób zapewniający realizację ustawowych zasad.
Biorąc pod uwagę powyższe uwarunkowania uznać należy, iż przewidziana w zarządzeniu dopuszczalność złożenia przez oferenta umowy przedwstępnej lub innego dokumentu, w tym oświadczenia, stwierdzającego, że umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy dotyczy jedynie tych sytuacji, których na oferencie nie ciążył obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, to jest wyłącznie podmiotu, który na dzień zgłaszania się do konkursu nie wykonywał działalności leczniczej.
Na powyższe wskazuje w szczególności brzmienie art. 136b ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach, gdzie w jednoznaczny i niebudzący jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych sposób powiązano istnienie po stronie świadczeniodawcy obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej właśnie z wykonywaniem działalności leczniczej, a nie z wpisem zawarciem umowy z N. F. Z., czy też wpisem do rejestru podmiotów leczniczych.
Taki sposób skonstruowania powyższej regulacji uznać należy za uzasadniony względami praktycznymi i uwzględniający okoliczność, iż w danym konkursie ofert wystartować mogą zarówno podmioty już udzielające świadczeń opieki zdrowotnej i wykonujące działalność leczniczą i co za tym idzie posiadające ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej oferenta, jak i podmioty, które dopiero zamierzają rozpocząć wykonywanie działalności leczniczej w przypadku zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Od tych ostatnich podmiotów nie sposób bowiem racjonalnie oczekiwać uprzedniego zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej oferenta za szkody wyrządzone w związku z udzielaniem świadczeń w zakresie przedmiotu postępowania, w sytuacji gdy ewentualne udzielenie im zamówienia na realizację tych świadczeń jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym, które dopiero rozstrzygnie się w następstwie konkursu i od którego uzależniają one rozpoczęcie wykonywania działalności leczniczej.
Powyższa wykładnia zapisów przedmiotowego Zarządzenia Prezesa NFZ pozwala na realizację ustawowych zasad, w tym zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zasady prowadzenia postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Zaproponowany przez stronę skarżącą sposób rozumienia zapisów przedmiotowego zarządzenia Prezesa NFZ prowadziłby zaś do niewątpliwego naruszenia tych zasad poprzez nieuzasadnione faktyczne uprzywilejowanie świadczeniodawców już udzielających świadczeń zakontraktowanych przez NFZ, względem świadczeniodawców, którzy po raz pierwszy ubiegają się o udzielenie zamówienia na realizowanie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Przedstawiona wykładnia zapisów przedmiotowego rozporządzenia nie pozostaje przy tym w jakiejkolwiek sprzeczności z zasadą, że posiadanie umowy ubezpieczenia jest jednym z podstawowych warunków rozpoczęcia i prowadzenia działalności leczniczej jako podmiot leczniczy, albowiem zapisy ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej rozróżniają sam wpis do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą (art. 103 ustawy), będący warunkiem wykonywania działalności leczniczej od podjęcia wykonywania takowej działalności, co może nastąpić w innej, wskazanej przez dany podmiot dacie i co powinno być poprzedzone zwarciem przez podmiot umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z wykonywaniem takiej działalności.
Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż organem prowadzącym rejestr w odniesieniu do podmiotów leczniczych jest wojewoda właściwy dla siedziby albo miejsca zamieszkania podmiotu leczniczego (art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o działalności leczniczej), zaś ustawa przewiduje odpowiednie procedury dotyczące odmowy wpisu do rejestru, wykreśleniu wpisu z rejestru i zmiany wpisu z rejestru (art. 108 – 109 ustawy o działalności leczniczej).
Zaświadczenie o wpisie danego podmiotu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą ma zatem walor dokumentu urzędowego wystawianego przez uprawniony organ, a więc stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Podkreślić jednocześnie należy, iż brak jest w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej jakichkolwiek regulacji upoważniających komisję przeprowadzającą konkurs ofert do wkraczania w kompetencje organu prowadzącego rejestr i weryfikowania prawidłowości dokonywanych w tymże rejestrze wpisów.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż jak wynika z przedstawionej sądowi dokumentacji konkursowej oferent A. P.-S., W. S. S. S. C. do oferty dołączył jedynie datowane na [...] marca 2014 r. oświadczenie, że S. C. S. zawrze umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej na okres obowiązywania umowy z N. F. Z. na świadczenia leczenia stomatologicznego (k. 31 akt konkursowych. Jednocześnie tenże oferent przedłożył wraz z ofertą wypis z księgi rejestrowej nr [...] aktualny na dzień [...] marca 2014 r. (k. 27-30 akt konkursowych), w którym wskazano, że wpisu podmiotu leczniczego do rejestru dokonano [...] września 2013 r. (rubryka 15), zaś jako datę rozpoczęcia działalności leczniczej wskazano w tymże rejestrze [...] października 2013 r. (rubryka 10.1). Jednocześnie rubryce 21 tegoż wypisu z księgi rejestrowej brak wskazania by podmiot leczniczy zawarł umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, o którym mowa w art.. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o działalności leczniczej.
Z powyższych – dostępnych dla komisji konkursowej informacji – wynikało zatem w sposób jednoznaczny, iż oferent A. P.-S., W. S. S. S. C. na moment zgłaszania oferty prowadził od [...] października 2013 r. działalność leczniczą, a jednocześnie nie posiadał zawartej umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmującej szkody będące następstwem udzielania świadczeń zdrowotnych albo niezgodnego z prawem zaniechania udzielania świadczeń zdrowotnych, który to obowiązek ciążył na nim na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 lit. a w zw. z art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej najpóźniej od dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia wykonywania działalności leczniczej, a więc od [...] września 2013 r.
Powyższe oznacza, że oferent ten – zgodnie z treścią dokumentu urzędowego przedstawionego przez niego komisji konkursowej – na dzień składania oferty nie spełniał wymaganych warunków określonych w przepisach prawa, to jest w art. 136b ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach oraz art. 17 ust. 1 pkt 4 lit. a w zw. z art. 25 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej, a jednocześnie nie przedstawił dowodu pozwalającego na obalenie domniemania prawdziwości danych zawartych w tymże dokumencie urzędowym (wypisie z księgi rejestrowej), w postaci odpowiedniej umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej.
Co za tym idzie w stosunku do oferenta A. P.-S., W. S. S. S. C. występowała przesłanka odrzucenia oferty wskazana w art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych.
Obowiązki komisji konkursowej w takiej sytuacji określał art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych, zgodnie z którym w przypadku gdy świadczeniodawca nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów lub gdy oferta zawiera braki formalne, komisja wzywa oferenta do usunięcia tych braków w wyznaczonym terminie pod rygorem odrzucenia oferty. W realiach niniejszej sprawy powyższe oznaczało konieczność wezwania oferenta do przedstawienia odpowiedniej umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej pod rygorem odrzucenia jego oferty.
Brak uczynienia przez komisję zadość temu obowiązkowi spowodował, że do konkursu został dopuszczona oferta, która podlegała odrzuceniu. Zauważyć bowiem trzeba, iż z dokumentacji i oświadczeń pełnomocnika uczestników postępowania przedstawionych na rozprawie sądowej w dniu [...] marca 2107 r. wynika, że umowa takowa zawarta został dopiero na okres od [...] lipca 2014 r. (Rubryka 21 wypisu z księgi rejestrowej – k. 231 akt sądowych), a więc już po rozstrzygnięciu przedmiotowego konkursu.
Podkreślić w tym miejscu trzeba, że sposób sformułowania przez ustawodawcę art. 149 ust. 1 ustawy oświadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych wskazuje, że odrzucenie oferty w przypadkach zaistnienia zdarzeń w przepisie tym wskazanych ma charakter obligatoryjny.
Reasumując stwierdzić należy, iż w przeprowadzonym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej zostały naruszone zasady tego postępowania, albowiem dopuszczono do postępowania ofertę, która podlegała obligatoryjnemu odrzuceniu, a że naruszenie to spowodowało uszczerbek w interesie prawnym strony skarżącej, albowiem ta podlegająca odrzuceniu oferta została wybrana jako druga w rankingu, co skutkowało zawarcie umowy z tym oferentem i brakiem zawarcia umowy z A. H., którego oferta zajęła w rankingu pozycję trzecią, to jest najwyższą spośród ofert niewybranych.
Co za tym idzie za wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego uznać należy decyzje Dyrektora W. O. W. N. F. Z. w P., w tym decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r. oddalającą odwołanie A. H. jak i utrzymującą ją mocy decyzję z dnia [...] lipca 2014 r., co uzasadniało ich uchylenie przez Sąd na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. a P.p.s.a. w z. z art. 135 P.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie rozpoznanie odwołania A. H. dotyczące rozstrzygnięcia postępowania z uwzględnieniem poglądów prawnych sądu wyrażonych w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
Biorąc pod uwagę charakter stwierdzonego naruszenia zasad postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej sąd odstąpił od rozpatrywania pozostałych podnoszonych w skardze zarzutów, albowiem nie miałby one jakiegokolwiek wpływu zarówno na treść rozstrzygnięcie sądowego, jak i na sposób rozpoznania przez organ odwołania skarżącego, które to odwołanie jako oczywiście zasadne musi zostać przez organ uwzględnione.
Podkreślić bowiem należy, iż w sytuacji, gdy w toku postępowania konkursowego w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej zaistniało uchybienie polegające na wyborze między innymi oferty, która podlegała obligatoryjnemu odrzuceniu, a jednocześnie oferta skarżącego była najwyżej ocenioną ofertą, która nie została wybrana, to podnoszone przez skarżącego okoliczności związane z rzekomo zbyt niską oceną punktową jego oferty i nieuwzględnieniem zmian jakie wprowadził do tej oferty w toku negocjacji nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem nie budzi wątpliwości, iż to właśnie jego oferta (jako następna w rankingu) winna być wybrana, gdyby komisja prawidłowo odrzuciła ofertę oferenta A. P.-S., W. S. S. S. C..
Sąd pragnie w tym miejscu zauważyć, iż z opisu przedmiotu zamówienia w ogłoszeniu konkursu ofert nr [...] o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej ogłoszonego w dniu [...] marca 2014 r. wynika wprost, że W. O. W. N. F. Z. w P. zastrzegł sobie możliwość wybrania kilku ofert w celu wykonania całości zadania, z której to możliwości zresztą skorzystał dokonując wyboru dwóch spośród czterech zgłoszonych ofert.
Powyższe w świetle art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych oznacza, że skutkiem uwzględnienia odwołania w niniejszej sprawie nie będzie ponowne przeprowadzenie postępowanie w sprawie zawarcia umowy, lecz jedynie przeprowadzenie postępowanie w trybie rokowań ze świadczeniodawcą, który złożył wskazane odwołanie, to jest A. H..
O kosztach postępowania orzeczono w pkt II na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015, poz.1804 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło