II SA/Po 135/18

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-10-18

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli strona została już wcześniej zwolniona od tych kosztów prawomocnym postanowieniem?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeżeli strona została już wcześniej zwolniona od tych kosztów prawomocnym postanowieniem. W takiej sytuacji strona nie ma interesu prawnego w uzyskaniu kolejnego orzeczenia w tym zakresie, gdyż nie ciąży na niej obowiązek ponoszenia kosztów sądowych. Natomiast wniosek o ustanowienie radcy prawnego powinien zostać rozpoznany merytorycznie, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
M. D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawczyni była już wcześniej zwolniona od kosztów sądowych postanowieniem z dnia 22 maja 2018 r. Jej skarga na zarządzenie Prezydenta Miasta P. została oddalona wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2018 r. Wnioskodawczyni wskazała na trudną sytuację materialną, utrzymując się z renty i dodatku mieszkaniowego, oraz brak środków na opłacenie radcy prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
1. umorzono postępowanie z wniosku M. D. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowiono dla M. D. radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 października 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 18 października 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi M. D. na zarządzenie Prezydenta Miasta P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie ustalenia rocznych list osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego lub lokalu mieszkalnego w 2018 roku postanawia 1. umorzyć postępowanie z wniosku M. D. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. D. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. /-/ R. Talaga Postanowieniem z dnia 22 maja 2018 roku starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu zwolnił M. D. od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. D. Pismem z dnia 30 sierpnia 2018 roku M. D. złożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty w wysokości [...] zł oraz dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] zł. M. D. oświadczyła, że posiada orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. Stałe wydatki i zobowiązania wnioskodawczyni oszacowała w następujący sposób: czynsz ok. [...] zł, prąd [...] zł, RTV [...] zł leki [...] zł, środki czystości [...] zł, jedzenie [...] zł. W uzasadnień wnioskodawczyni wskazała, że nie stać jej na opłacenie radcy prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Poznaniu z 30 sierpnia 2018 roku, gdyż ledwo starcza jej na życie i nie może nawet wykupić lekarstw. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. z 2018 roku, poz. 1302), dalej jako "P.p.s.a.", nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. W przypadku złożonego przez M. D. wniosku o przyznanie prawa pomocy (obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych) należy uwzględnić, że w świetle przytoczonego przepisu skarżąca pozostaje już zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na mocy postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 22 maja 2018 roku. Skarżąca nie ma zatem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie. Nie ciąży bowiem na niej obowiązek poniesienia kosztów sądowych. W tej sytuacji prowadzenie postępowania w zakresie przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne i podlega ono umorzeniu w myśl art. 249a P.p.s.a. Skarżąca złożyła także wniosek o ustanowienie radcy prawnego, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, które jest utrzymywane z miesięcznych dochodów w łącznej wysokości [...] zł. Uzyskiwane środki finansowe są w całości przeznaczane na poniesienie kosztów bieżącego utrzymania. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych innych dochodów, ani oszczędności, które mogłyby stanowić dodatkowe źródło pokrycia kosztów prowadzonego postępowania sądowego. W takiej sytuacji należy uznać, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym samym uzasadniony jest jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 239 § 1 pkt 4, art. 249a, art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło