II SA/Po 1352/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2006r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg J.K. i R.K. na uchwałę Rady Miasta P. z dnia 27 września 2005 roku 1) Nr LXXVIII/861/2005, 2) Nr LXXVIII/862/2005, 3) Nr LXXVIII/863/2005, w przedmiocie protestów do projektu planu miejscowego; postanawia odrzucić skargi /-/ St. Małek J. K. i R. K. wnieśli [...] lipca 2005r. pisma określone jako zarzuty w rozumieniu przepisu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 z zm.). Zainteresowani zakwestionowali ustalenia wyłożonych do publicznego wglądu projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego miasta P. dla terenu w rejonie węzła [...] cześć A, B i C. Wskazali, iż Rada Miasta w uchwale z 08 października 2002r. określiła, iż przyjęty ma zostać jeden miejscowy plan zagospodarowania przedmiotowego tego terenu. Niedopuszczalne jest zatem podzielenie i uchwalenie trzech oddzielnych planów. Wnoszący zarzuty wskazali, iż teren planu objęty jest jedną inwestycją tj. fabryką A. Jej rozbudowa spowoduje ograniczenie prawa własności do ich nieruchomości, naruszenie prawa do prywatności i poczucie bezpieczeństwa. Spowoduje wzmożony ruch pojazdów samochodowych, nadmierny hałas i przekroczenie dopuszczalnych norm emisji gazów, ścieków oraz pól elektromagnetycznych. Podali także, iż mieszkają poza terenem objętym projektami zmiany planu zagospodarowania przestrzennego i z tego powodu nie otrzymają z mocy prawa należnego odszkodowania. Zdaniem zainteresowanych fabryka nie powinna być rozbudowywana w granicach miasta P. w bezpośrednim sąsiedztwie osiedli mieszkaniowych. Prezydent Miasta zakwalifikował wymienione pisma jako protesty, uznając, iż nie spełniają wymogów jakie art. 24 ustawy stawia środkowi prawnemu w postaci zarzutu. Rada Miasta uchwałami z 27 września 2005r. Nr LXXVIII/861/2005, LXXVIII/682/2005 oraz LXXVIII/863/2005 odrzuciła wniesione protesty. J. K. i R. K. wnieśli [...] października 2005r. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i jednocześnie skargi na uchwały w sprawie rozpatrzenia protestów. Skarżący powołali w skargach symbole uchwał o odrzuceniu protestów opracowanych przez Miejską Pracownię Urbanistyczną, które odpowiadają kolejnym numerom podjętych przez Radę Miasta uchwał w sprawie o odrzuceniu protestów dla terenu w rejonie węzła [...] część A, B i C. Rada Miasta w odpowiedzi na skargi wniosła o ich odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wskazano, iż wniesienie skargi przysługuje wyłącznie osobie, która wniosła skutecznie zarzut na ustalenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Prawo wniesienia skargi nie przysługuje więc osobom, których interes prawny nie został naruszony przez ustalenia projektu planu (art. 23 i art. 24 ustawy). Podkreślono, że skarżący nie wskazali na naruszenie interesu prawnego bądź uprawnienia. Naruszenie interesu prawnego zachodzi wówczas, gdy nastąpi naruszenie normy prawnej zawartej w przepisie powszechnie obowiązującego prawa. Poza tym skarżący nie są właścicielami nieruchomości położonej na terenie objętym projektami planów. Wyjaśniono, że projekty planów nie określają sposobu rozbudowy konkretnej inwestycji. Przedmiotem planu jest jedynie ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu. Plan nie określa też czy i jakie emisje będzie generował zakład przemysłowy, który na tym terenie mógłby powstać. Niedopuszczalna jest jednak realizacja inwestycji, która spowoduje przekroczenie dopuszczalnych dla środowiska stężeń i natężeń czynników szkodliwych. Rada Miasta podniosła nadto, iż wezwania do usunięcia naruszenia prawa złożone jednocześnie ze skargami nie wypełnia dyspozycji art. 101 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym, co winno skutkować odrzuceniem wniesionych skarg. Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi są niedopuszczalne. Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15 poz. 139 z zm.) w przepisach art. 23 i art. 24 przewidywała dwa rodzaje środków służących do kwestionowania ustaleń zawartych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Protest (art. 23) przysługiwał każdemu, kto kwestionował ustalenia przyjęte w projekcie planu. Zarzut (art. 24) mógł wnieść jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia projektu planu. Uchwała o odrzuceniu bądź uwzględnieniu zarzutu powinna była zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne i zostać doręczona wnoszącemu zarzut. Na podjętą uchwałę przysługiwała skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. O przynależności danego pisma do protestów lub zarzutów nie mogła stanowić jego nazwa ani dowolne zakwalifikowanie tego pisma przez zainteresowanego jak i przez organ gminy. O prawnym charakterze pisma decydowało jedynie to czy w danej sytuacji został naruszony interes prawny lub uprawnienie podmiotu wnoszącego zastrzeżenie do projektu planu. Z treści przepisów art. 1 ust. 1 i art. 33 ustawy wynika, iż o interesie prawnym w postępowaniu planistycznym z reguły przesądza prawo własności (użytkowanie wieczyste) nieruchomości położonej na terenie objętym planem. Z tego też powodu roszczenia określone w art. 36 przysługują tylko właścicielom (użytkownikom wieczystym) nieruchomości objętych regulacją miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zakresem regulacji prawnych kwestionowanych projektów nie została objęta sytuacja prawna skarżących. Bezsporne jest bowiem, iż ich nieruchomość położona jest poza obszarem objętym tymi projektami (część graficzna projektu planu). Tym samym nie może być mowy o ograniczeniu ich prawa własności do nieruchomości poprzez uniemożliwienie dotychczasowego z niej korzystania. Z tego też powodu wyłożone do publicznego wglądu projekty nie dotyczą interesów prawnych czy uprawnień skarżących – chronionych przepisem art. 64 Konstytucji RP i art. 140 Kodeksu cywilnego. Wszystkie zatem okoliczności mające w ocenie skarżących wskazywać na naruszenie ich interesu prawnego uprawniają wyłącznie do przyjęcia, że wnieśli protesty do projektów planu a nie zarzuty. Organy gminy słusznie więc uznały, iż pism skarżących nazwane przez nich zarzutami, mają w rzeczywistości charakter prawny protestów do projektów planu. Ograniczenia i zagrożenie jakich skarżący się upatrują w wykonaniu przez nich prawa własności nieruchomości położonej poza terenem objętym projektami planu nie stanowią naruszenia prawa materialnego, lecz wiążą się wyłącznie z ich interesem faktycznym. W świetle przepisów art. 23 i 24 ustawy w związku z art. 3 ust. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270) należy przyjąć, iż skarga na uchwałę w przedmiocie uwzględnienia bądź odrzucenia protestu nie przysługuje. Z tego powodu wniesione skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – podlegają odrzuceniu. Wniesione skargi nie mogły być również rozpoznane na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142 poz. 1591 z zm.). Według wskazanego bowiem przepisu złożenie skarg do sądu administracyjnego winno być poprzedzone bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa a w sprawie tego wezwania stosuje się przepisy o terminach załatwienia spraw w postępowaniu administracyjnym. Skarga złożona bez wezwania lub jednocześnie z nim podlega z mocy przepisu art. 58 § 1 pkt 6 odrzuceniu. W takiej sytuacji warunek bezskuteczności wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia pozostaje niespełniony, a w konsekwencji nie zostaje otwarty bieg terminu do wniesienia skargi. Z tych powodów postanowiono jak w sentencji. /-/ St. Małek jw