II SA/Po 1357/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-07-21
Skład orzekający: Maria Hrycaj, Maciej Dybowski, Bożena Popowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zakwestionować prawidłowość wydania prawa jazdy kategorii B, jeśli pierwotnie zostało ono wydane na podstawie posiadanej dokumentacji i oceny komisji egzaminacyjnej, a następnie organ ten kwestionuje te same uprawnienia przy wydawaniu nowego dokumentu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji naruszyły zasadę zaufania obywateli do organów państwa, kwestionując prawidłowość wydania prawa jazdy na podstawie tych samych dokumentów, które wcześniej posłużyły do jego wydania. Ponadto, organ odwoławczy nie odniósł się do nowych okoliczności podniesionych przez stronę w odwołaniu, naruszając tym samym obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wydanie nowego prawa jazdy. W trakcie weryfikacji stwierdzono wątpliwości co do prawidłowości wydania skarżącemu prawa jazdy kategorii B w 1977 roku, ponieważ dokumentacja egzaminacyjna nie zawierała oceny umiejętności prowadzenia samochodu. Starosta odmówił wydania nowego prawa jazdy, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do sądu, twierdząc, że zdał egzamin na prawo jazdy kategorii B.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu Z. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Maria Hrycaj Sędziowie sędzia WSA Maciej Dybowski sędzia WSA Bożena Popowska (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2005 r. sprawy ze skargi W.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie prawa jazdy uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu Z. z dnia [...] marca 2003 r. nr [...], zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego W.J. kwotę 20 /dwadzieścia/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ M. Dybowski /-/ M. Hrycaj /-/ B. Popowska
W.J. w dniu [...] marca 2003r. złożył w Starostwie Powiatowym w Z. – Wydział Komunikacji i Dróg Delegatura w J. wniosek o wydanie prawa jazdy na nowym druku. W wyniku przeprowadzonego postępowania weryfikacyjnego stwierdzono, że wnioskodawca, który posiadał prawo jazdy kat. A, w dniu [...] kwietnia 1977r. otrzymał prawo jazdy kat. B i T, pomimo że z dokumentacji egzaminacyjnej wynikał, brak kwalifikacji do uzyskania prawa jazdy kat. T. Starosta w Z., w celu potwierdzenia prawidłowości uzyskania uprawnień, wystąpił do Urzędu Wojewódzkiego w P. Delegatura w P. z wnioskiem o sprawdzenie w protokole egzaminacyjnym jakie kategorie prawa jazdy uzyskał W.J. podczas egzaminu w dniu [...] kwietnia 1977r. W odpowiedzi organ prowadzący postępowanie uzyskał informację o braku oceny w zakresie umiejętności prowadzenia samochodu. Mając powyższe na uwadze Starosta Z. w decyzji z dnia [...] marca 2003r. Nr [...] stwierdził, że prawo jazdy kat. B wydane zostało niezgodnie z art. 90 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) i na podstawie art. 104 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz.U. z 2000r. Nr. 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa), art. 87 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz §2 i §7 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 150, poz. 1680) odmówił W.J. wydania prawa jazdy kat. B.
Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie W.J. wniósł odwołanie, w którym podniósł, że w dniu 14 kwietnia 1977r. poddany został praktycznemu egzaminowi na prawo jazdy kat. B i zaliczył ten egzamin prowadząc samochód marki Warszawa w obecności Pana L. Strona podtrzymała również wniosek o wydanie prawa jazdy kat. A, B i T.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez W., w dniu [...] maja 2003r. wydało decyzję Nr [...], w której utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalił, że akta sprawy i dokumenty kierowcy nie zawierają jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego prawidłowość wydania prawa jazdy kat. B. Jak wynika bowiem z akt sprawy, prawo jazdy o tej kategorii W.J. wydano na podstawie wniosku z dnia [...] marca 1977r., w którym potwierdził on posiadanie prawa jazdy kat. A i wniósł o wydanie prawa jazdy kat. B+T. Wniosek ten zawiera również adnotację Komisji Egzaminacyjnej Kierowców o uzyskaniu kwalifikacji wymaganych do otrzymania prawa jazdy kat. T oraz decyzję o zarządzeniu wydania prawa jazdy kat. B+T. Na wniosku znajduje się również wzmianka o wydaniu w dniu [...] kwietnia 1977r. prawa jazdy kat. A, B, T. Organ odwoławczy stwierdził więc, że W.J. nie zdał egzaminu na prawo jazdy kat. B, w związku z czym wydanie prawa jazdy tej kategorii nastąpiło całkowicie bezpodstawnie i z naruszeniem obowiązujących przepisów. Zdaniem organu odwoławczego znajduje to potwierdzenie w piśmie Urzędu Wojewódzkiego w P. Delegatury w P., w którym stwierdzono, że protokół z egzaminu nie zawiera wzmianki o uzyskaniu przez odwołującego kwalifikacji w zakresie prowadzenia samochodu.
Na powyższą decyzję W.J. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu, w której podtrzymał wcześniej wyrażane stanowisko o zdaniu egzaminu na prawo jazdy kat. B. Na potwierdzenie powyższego, skarżący wskazał, że w egzamin na prawo jazdy zdawał razem ze Z.B., J.P., Z.M. i P.B. Ponadto W.J. podniósł, że sprawdził osobiście swoją kartę egzaminacyjną i stwierdził, że w miejscu dotyczącym zaliczenia jazdy postawiona jest "kreska". Z powyższego skarżący wywodzi, iż gdyby nie zaliczył egzaminu w rubryce tej wpisana byłaby ocena niedostateczna. Jednocześnie skarżący stwierdził, że kreska nie może oznaczać nie zdawania egzaminu, gdyż na tę okoliczność ma wielu świadków.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odpowiadając na skargę, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.), prawa jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami lub potwierdzające dodatkowe kwalifikacje i wymagania w stosunku do kierujących pojazdami, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany dokonywanej na koszt osoby uprawnionej w zakresie na jaki zostały wydane. Z dyspozycji § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 150, poz. 1680), wynika że wymiany dokumentów, dokonuje organ wydający uprawnienia do kierowania pojazdami, na wniosek osoby uprawnionej do kierowania pojazdami.
Jak wynika z akt sprawy, podstawą decyzji odmawiającej wydania prawa jazdy kat. B był fakt, iż w wyniku postępowania weryfikacyjnego stwierdzono, że W.J. w dniu [...] kwietnia 1977r. otrzymał prawo jazdy kat. B i T, pomimo że z dokumentacji egzaminacyjnej wynikało, iż posiadał kwalifikacje do uzyskania prawa jazdy kat. T. Powyższe zdaniem organu pierwszej jak i drugiej instancji potwierdzone zostało w piśmie Urzędu Wojewódzkiego w P. Delegatury w P. z dnia [...] marca 2003r. (k. 21 akt), w którym stwierdzono, że protokół z egzaminu nie zawiera wzmianki o uzyskaniu przez odwołującego kwalifikacji w zakresie prowadzenia samochodu.
Zauważyć należy jednak, że z treści wniosku z dnia [...] marca 1977r., kierowanego przez W.J. do Urzędu Miasta i Gminy w J. (k. 18 akt) wynika, że komisja egzaminacyjna w wyniku przeprowadzonego egzaminu stwierdziła, że ubiegający się o prawo jazdy kat. T wykazał wiadomości i umiejętności wymagane do uzyskania tego prawa jazdy. Z dokumentu tego wynika również, że na podstawie badania lekarskiego i oceny komisji egzaminacyjnej, w dniu 29 kwietnia 1977r. wydano decyzję o wydaniu prawa jazdy kategorii B+T. Oznacza to, że organ wydający powyższy dokument na podstawie posiadanych materiałów (w tym oceny komisji egzaminacyjnej) uznał, że W.J. w dniu podjęcia decyzji o wydaniu prawa jazdy spełniał wszelkie wymogi warunkujące uzyskanie prawa jazdy kat. B. Powyższe w pośredni sposób potwierdza zaświadczenie Polskiego Związku Motorowego Nr [...] (k. 17 akt), z którego wynika że W.J. nabył umiejętności kierowania pojazdami samochodowymi. Ustalenia organu, który wydał prawo jazdy zakwestionował jednak Starosta Z. podczas wydawania nowego prawa jazdy.
Rozbieżność w ocenie tego samego materiału i tych samych dokumentów przez organ wydający prawo jazdy w dniu [...] kwietnia 1977r. oraz Starostę Z. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zdaniem Sądu narusza zasadę zaufania do organów prowadzących postępowanie administracyjne. Zgodnie bowiem z art. 8 kpa organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Realizacji tej zasady nie służy jednak postępowanie organów właściwych do wydawania dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami, które na podstawie tych samych dokumentów najpierw wydają prawo jazdy kat. B i uznają, że W.J. posiada wszelkie kwalifikacje potrzebne do uzyskania prawa jazdy tej kategorii a następnie przy wydawaniu kolejnego dokumentu kwestionują fakt posiadania tychże uprawnień.
Ponadto zauważyć należy, że skarżący już na etapie postępowania odwoławczego w celu uprawdopodobnienia faktu zdania egzaminu na prawo jazdy kat. B podnosił, że egzamin z prawa jazdy zaliczył w obecności Pana L. Organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się jednak do tej nowej w sprawie okoliczności. Powyższe narusza dyspozycję art. 7 kpa, zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza bowiem, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy jak również gromadzić w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2001r. sygn. akt. I SA 301/00, LEX 53964). Przeprowadzenie dowodu polegającego na przesłuchaniu Pana L., który jak wynika z oświadczenia strony był obecny podczas zdawania przez skarżącego egzaminu na prawo jazdy kat. B, nabiera szczególnego znaczenia w sytuacji gdy podstawą wydania decyzji odmawiającej przyznania prawa jazdy kat. B było właśnie zakwestionowanie odbycia i pozytywnego zaliczenia przez W.J. egzaminu weryfikującego umiejętności kierowania pojazdami samochodowymi.
Nadto należy wskazać, iż ani organ pierwszej ani drugiej instancji nie uwzględniły (w każdym razie nie dały tego wyrazu w uzasadnieniu decyzji) zaświadczenia Polskiego Związku Motorowego Nr [...] z dnia [...] marca 1977r. potwierdzającego przeszkolenie W.J. w zakresie kierowania pojazdami (k. 17 akt). Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ pierwszej instancji obowiązany będzie przeprowadzić uzupełniające postępowanie wyjaśniające, obejmujące m.in. wskazane wyżej zaświadczenie Polskiego Związku Motorowego oraz protokół Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1977r. Przeprowadzenie dowodu z protokołu egzaminu jest szczególnie uzasadniony wobec zarzutów zawartych w skardze i dotyczących interpretacji jego treści. Organ powinien rozważyć także przesłuchanie w charakterze świadków Pana L., Z.B., J.P., Z.M. i P.B. tj. osób wskazanych w odwołaniu i w skardze, które miały być świadkami bądź zdawać egzamin razem ze skarżącym. Dotyczy to w szczególności B.R. którego strona wskazała w skardze jako osobę, która przeprowadzała egzamin.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 §1 ust 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2004r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej upsa) w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 upsa.
/-/ M. Dybowski /-/ M. Hrycaj /-/ B. Popowska
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło